Tuesday, November 25, 2014

Luận án tiến sĩ: độ dài và tài liệu tham khảo

Mấy tuần trước, một bạn ở Hà Nội viết email hỏi tôi về luận án tiến sĩ ở bên Úc. Câu hỏi cụ thể là (a) luận án tiến sĩ dài bao nhiêu trang; (c) phần tổng quan tài liệu là bao nhiêu trang; và (c) có bao nhiều tài liệu tham khảo. Tôi đã nói về đề tài này nhiều lần ở nhiều nơi bên VN, nhưng chưa có dịp viết ra cho rõ ràng, nên nhân dịp câu hỏi này tôi viết ra vài ý chính dưới đây.

Sunday, November 23, 2014

95% người Việt không đọc báo giấy?

Đọc những con số thống kê rất ấn tượng và không ấn tượng. Việt Nam hiện đang có 838 "cơ quan báo chí" với 1111 ấn phẩm (số liệu của Bộ 4T, tính đến ngày 26/12/2013). Trong số này có 70 tờ báo điện tử, 19 tạp chí điện tử, 265 trang thông tin điện tử. Đây là con số thoạt đầu nghe qua cũng ấn tượng.

Saturday, November 22, 2014

Cảm nghĩ đọc sách cũ

Chiều nay, nhân dịp dọn dẹp tủ sách, tôi bắt gặp hai cuốn sách cũ nằm meo mốc. Cuốn thứ nhất là "Miền Nam Việt Nam từ sau Điện Biên Phủ" của Nguyễn Khắc Viện, và cuốn thứ hai là "Đọc hồi ký của các tướng tá Sài Gòn xuất bản ở nước ngoài" của Mai Nguyễn. Tôi mở ra đọc vài hàng và những chỗ tôi đánh dấu mực đỏ trước đây, tôi mỉm cười … một mình. Mỉm cười vì lâu lâu đọc lại thấy mấy quyển sách này cũng vui vui, do nó đem lại cho tôi vài giây phút sảng khoái.

Friday, November 21, 2014

Có ai biết Nguyễn Tuấn không?

Nguyễn Tuấn đã chết. Chết vì một tai nạn giao thông. Không ai biết Nguyễn Tuấn là ai. Người ta chỉ biết anh ta sống vô gia cư suốt mấy mươi năm liền trên đất Mĩ. Nhưng anh ta là một người vô gia cư tử tế, suốt đời không phạm tội gì, chẳng xin xỏ ai. Ngược lại anh là một người vô gia cư hào hiệp, sẵn lòng giúp đỡ người khác, mà không đòi hỏi một cái gì hoàn lại.

Thursday, November 20, 2014

Thư của Bộ trưởng Bộ Giáo dục (tưởng tượng) gửi quí vị nhà giáo


Hôm qua, nhân dịp đọc thư của ngài Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo gửi các thầy cô nhân Ngày Nhà Giáo Việt Nam (1), tôi thấy lấn cấn đôi điều. Lá thư không có nhiều thông tin, thiếu ý tưởng, mà chỉ lặp lại rất nhiều khẩu hiệu quen thuộc. Ngoài ra, lá thư được viết với một văn phong rất lạ lùng. Có 2 câu văn, mà mỗi câu trên 110 chữ! Đọc xong lá thư tôi chẳng hiểu gì cả. Thế là có bạn đọc đề nghị tôi là "thử viết một lá thư xem". Tôi thấy ý này hay, nên sáng nay tôi pha một li cà phê, và tưởng tượng mình là Bộ trưởng Bộ Giáo dục viết thư cho các đồng nghiệp giáo viên. Tôi thảo lá thư dưới đây để gửi đến quí vị nhà giáo. Mỗi lá thư phải có cái theme chính, và như các bạn sẽ thấy trong lá thư này, tôi nhấn mạnh đến việc ca ngợi công lao của quí thầy cô trong việc kiến tạo xã hội. Ở phần cuối thư, tôi muốn tỏ lòng thành (chứ không nói suông) bằng cách yêu cầu mọi người nói lời "cảm ơn" đến các vị nhà giáo. Nào, bây giờ các bạn góp ý và tôi sẽ chỉnh sửa. Năm sau sẽ gửi thư này cho bác Phạm bộ trưởng để bác ấy dùng (nếu cần) :-).

Wednesday, November 19, 2014

Tản mạn: Một vài kỉ niệm nhân Ngày nhà giáo

Tính đi tính lại, Việt Nam có nhiều "Ngày" vinh danh. Nào là Ngày Phụ Nữ, Ngày Thầy Thuốc, Ngày Nhà Giáo, v.v. Ở nước ngoài, như Úc chẳng hạn, tôi không thấy người ta kỉ niệm những ngày này. Nhưng sau khi tìm hiểu, tôi mới biết hầu hết những ngày vinh danh như vừa đề cập đều có xuất xứ từ các nước xã hội chủ nghĩa cũ hoặc từ Việt Nam.

Nhật kí Khon Kaen 4: Dự đám cưới người Thái

Hôm qua, tôi có vinh hạnh đi dự một đám cưới của cặp thanh niên Thái. Đôi “trai tài gái sắc” là người của trường Đại học Khon Kaen (KKU). Nàng là bác sĩ ở độ tuổi “ba bó” mới xong training về lão khoa để sắp thành bác sĩ chuyên khoa, và chàng là giảng viên khoa kĩ thuật (engineering). Buổi lễ thành hôn diễn ra nhẹ nhàng và đầm ấm, làm tôi lại so sánh, suy tư …

Nhật kí Khon Kaen 3: Một buổi giảng ở Thái Lan

Một trong những đặc quyền của đi công tác xa là… làm người du khách. Là du khách, mình có dịp quan sát và so sánh. Quan sát sinh hoạt của cộng đồng chung quanh, và so sánh với quê hương mình. Bởi vậy, tôi thường hay ghi chép những cảm nhận của mình trong những chuyến đi xa. Mấy tuần qua ở Khon Kaen, có dịp đi đây đó, về làng quê, nên tôi cũng cố gắng ghi lại những cảm nhận dưới đây để gọi là nhật kí.

Nhật kí Khon Kaen 2: Một buổi giảng ở Thái Lan

Hôm nay giảng xong 2 bài về cách đặt tựa đề và cách viết abstract một bài báo khoa học. Có thể nói là kết thúc tốt và đúng giờ. Sợ nhất là quá giờ. Hội trường ấm cúng và lịch sự. Phải nói thẳng là tất cả những building, những phòng ốc mà tôi đã đi qua ở đây đều rất professional, chẳng khác một tí nào so với các nước tiên tiến. Thậm chí, có phần hơn Úc một chút về công nghệ. Chẳng hạn như hệ thống video được thiết kế tự động từ khâu phát hình đến thu phim và trình chiếu trên tivi, vì trường có channel riêng. (Tất cả bài giảng của tôi ở đây đều được thu hình để phát cho những người không có dịp tham dự).

Vài dòng nhật kí viết ở Khon Kaen (Phần 1)

Tôi có thói quen ghi nhật kí khi đi đây đi đó (và tôi đi rất nhiều). Đây là loạt bài nhật kí tôi viết nhân chuyến đi làm sabbatical leave bên Thái Lan vào tháng 5/2013. Loạt bài đăng trên website cá nhân nhưng bị đánh sập nên không còn tìm lại được. May mắn quá, trong khi đi tìm tài liệu, tôi phát hiện bài được lưu giữ trong một website về Thái Lan – Việt Nam, nên tôi đem về trang blog này, trước là chia sẻ cùng các bạn, và sau là làm kỉ niệm.

Tuesday, November 18, 2014

Thực phẩm VN: thua ngay trên thị trường đồng hương ở Úc

Mấy hôm trước có dịp đi chợ mua thực phẩm Á châu, và nhìn qua những thực phẩm "Made in Vietnam" tôi thấy có vài vấn đề. Hàng thì ít, phẩm chất thì thấp, giá cả thì cao, nên hàng của VN ít được đồng hương ủng hộ. Hệ quả là hàng VN thua hàng Thái Lan.

Sunday, November 16, 2014

Nhà văn Bùi Ngọc Tấn: đi ra ngoài mới biết mình mất cái gì

Nhà văn Bùi Ngọc Tấn đang lâm bệnh nặng (1), nhưng ông có dành cho đài BBC một bài trả lời phỏng vấn nhỏ (2). Đọc bài này tôi thích nhất câu ông nói "Tôi sang châu Âu, tôi quan sát dáng người đi, nét mặt của họ khác dân mình lắm. Bên nhà chúng ta vừa đi vừa nghĩ mưu, thành ra ấn tượng nhất cho tôi là sự tự tin của bước chân, nét mặt người bên đó," rồi ông "ao ước làm sao dân tộc mình có cuộc sống tốt đẹp hơn. Con người yêu thương nhau hơn, tự tin, cởi mở hơn." Đúng là nhiều khi chỉ cần nhìn ánh mắt và dáng đi cũng có thể có vài cảm nhận một cộng đồng ra sao.

Điểm tín nhiệm và "hiệu ứng hồi qui"

Chịu sự ảnh hưởng của ngài đại tướng, chiều nay, tôi lại "tâm tư" về mấy lá phiếu tín nhiệm. Tôi tự hỏi: có mối liên quan nào giữa điểm năm 2013 và mức độ thay đổi giữa 2014 và 2013. Giả thuyết là những người có điểm thấp năm 2013 sẽ tìm cách cải tiến điểm vào năm 2014. Do đó, giả thuyết này dự báo rằng người có điểm thấp năm 2013 là những người sẽ có mức độ tăng cao, còn những người đã có điểm cao vào năm 2013 thì mức độ biến chuyển sẽ không đáng kể.

Saturday, November 15, 2014

Đọc kết quả lấy phiếu tín nhiệm của Quốc hội


Thế là Quốc hội đã công bố kết quả lấy phiếu tín nhiệm 50 nhân vật trong Chính phủ (1). Đọc qua kết quả này cũng thú vị. Nhưng nếu phân tích như cách làm của VNexpress thì sẽ không nói hết "câu chuyện" được, vì chưa xem xét đến trọng số của 3 loại phiếu tín nhiệm, và chưa so sánh với kết quả năm ngoái. Tôi thử đọc lại kết quả năm nay và so sánh với năm ngoái thì thấy một xu hướng rất thú vị: 16 (35%) người có điểm giảm, 2 người không thay đổi, và 28 người (61%) có điểm gia tăng.

Friday, November 14, 2014

Bàn về "sáng chế"

Tôi mới thấy trên VietnamPlus có bài phỏng vấn Bộ trưởng Bộ KHCN về sáng chế (1) và có vài lấn cấn, có lẽ vì ông nói chưa hết ý. Tôi sẽ bổ sung theo cách hiểu của tôi. "Sáng chế" không có nghĩa là những sản phẩm hoàn toàn mới chưa ai sáng chế hay phát minh trước đây. Do đó, lấy ví dụ những sáng kiến cải tiến máy móc của nông dân không thể xem là sáng chế vì đã có "người sáng chế, phát minh từ nhiều thập kỷ" thì tôi sợ là cách hiểu này không đúng với thực tế của hai chữ "sáng chế".

Thursday, November 13, 2014

An toàn?

Một trong những lí do mà các quan chức VN cấm không cho ông Trần Quốc Hải thử nghiệm chiếc trực thăng do ông ấy chế tạo là an toàn. Họ nói nếu máy bay cháy thì ai chịu trách nhiệm. Người ta còn so sánh các nguyên tắc an toàn ở nước ngoài như Mĩ và Âu châu! Lí do an toàn không phải là không có lí của nó, nhưng nó có cái gì đó ngụy biện, và thiếu tính thuyết phục.

Wednesday, November 12, 2014

Danh sách bài giảng trên youtube.com

Thể theo lời yêu cầu của nhiều bạn, tôi trình bày dưới đây một danh sách bài giảng về phân tích dữ liệu và y học thực chứng (EBM).  Danh sách này tính đến ngày 10/11/2014. Danh sách gồm 40 bài giảng về phân tích dữ liệu, 7 bài về biểu đồ, và 4 bài về EBM. Trong tương lai, dĩ nhiên, danh sách sẽ được cập nhật vài lần nữa khi có bài mới. Hiện nay, tôi cố gắng tải bài giảng mới hàng tuần để các bạn tiện theo dõi.

"Họ coi trọng mình thì mình đến phục vụ cho họ"

Đó là câu nói chí lí của ông Trần Quốc Hải, người mới được phong huy chương tướng quân bên Kampuchea. Đọc tin về hai cha con làm xe bọc thép cho Kampuchea (KPC) và được phong tướng quân (1), tôi nghĩ bất cứ ai cũng thấy ngậm ngùi cho thân phận của những người đam mê sáng chế ở VN. Họ trở thành những người "tị nạn", vì ý tưởng và công trình của họ không được chào đón, thậm chí bị cấm, ngay trên quê hương, để rồi họ phải đi tìm đất khách để thực hiện ước nguyện của mình.

Tuesday, November 11, 2014

Giới thiệu mạng giáo sư Việt kiều iVANET.org


Xin hân hạnh giới thiệu cùng các bạn quan tâm: một trang mạng mới có tên là iVANET.org mới ra đời. Trang này do GS Trương Nguyện Thành ở ĐH Utah bên Mĩ sáng lập và điều hành. Cho đến nay, theo tôi biết đây là một mạng lưới đông đảo nhất các giáo sư gốc Việt ở nước ngoài. Hiện nay, theo GS Thành cho biết, đã có trên 800 giáo sư trong mạng.

Con số hành khách đi/đến Tân Sơn Nhất có bị thổi phồng?


Trước đây, chúng ta biết rằng con số hành khách đi và đến tại phi trường Tân Sơn Nhất (TSN) rất khác biệt giữa Cục hàng không VN (ACV) và Cục thống kê (GSO). Con số của ACV nói chung là cao hơn con số của GSO rất nhiều. Trả lời báo chí tại sao có sự chênh lệch giữa hai con số, ông cục trưởng Lại Xuân Thành nói: