Monday, May 18, 2015

Chất lượng giáo dục VN hơn Mĩ và Úc: Một diễn giải khác


Tuần vừa qua, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) vừa công bố một báo cáo về kĩ năng cơ bản phổ quát của học sinh thuộc 76 nước trên thế giới. Theo đó, Việt Nam đứng hạng 12, trên cả các nước tiên tiến như Mĩ, Úc, và nhiều quốc gia Âu châu.

Kết quả này làm cho giới quản lí giáo dục có lí do tốt đề hài lòng. Nhưng chính kết quả đó cũng làm cho rất nhiều người ngạc nhiên, vì… khó tin. Cũng như trong nghiên cứu khoa học, bất cứ một kết quả nào quá đẹp, thì thái độ đầu tiên phải là nghi ngờ, và đòi hỏi bằng chứng thuyết phục hơn nữa, kết quả xếp hạng của OECD cũng thế. Trong bài này tôi muốn diễn giải kết quả đó theo một cách nhìn khác.

Wednesday, May 13, 2015

Chất lượng giáo dục VN hơn Mĩ và Úc!

Việt Nam được xếp hạng 12 trên thế giới về chất lượng giáo dục, và với hạng này, chất lượng giáo dục Việt Nam vượt cả Mĩ và Úc (1). Ngạc nhiên? Đó là bảng xếp hạng do nhóm OECD làm, chứ không phải của một nhóm "lơ tơ mơ" nào đâu nhé. Đây có lẽ là một bản tin làm liều thuốc an thần cho rất nhiều người trong ngành giáo dục. Nhưng như người ta thường nói, một phát ngôn mạnh cần phải có những bằng chứng rất tốt. Ngay cả là OECD thì chúng ta cũng phải xét chứng cứ, dữ liệu, chứ đừng bao giờ tin vào hào quang của họ. (Hào quang có khi là giả tạo, dỏm). Tôi e rằng bằng chứng về xếp hạng của OECD chỉ là loại bài tập thống kê, chứ chẳng có ý nghĩa gì trong thực tế.

Tuesday, May 12, 2015

Paris by Night lên sóng truyền hình Việt Nam!

Chuyện khó tin nhưng có thật! Chương trình "Giọng hát Việt 2015" cho phát hình ca khúc "Hà Nội 12 mùa hoa" do Thu Phương trình diễn. Bài này đã được trình diễn trong một chương trình ca nhạc của Paris by Night 110 trước đây. Đó chẳng phải là tín hiệu "hoà hợp" dân tộc sao? Nhưng không hẳn vậy, một bài báo trên Vietnamnet đã gián tiếp chỉ trích VTV3 làm một việc không tốt, vì "chương trình Paris By Night hiện vẫn chưa được cho phép biểu diễn và phát hành tại Việt Nam." Chỉ một sự việc nhỏ như thế cũng nói lên cái khoảng cách giữa người Việt trong và ngoài nước (hay miền Nam và miền Bắc) còn rất xa.

Monday, May 11, 2015

Nghiên cứu khoa học ngành kinh tế ở VN: èo uột


Mới đọc một bài phỏng vấn Gs Lê Văn Cường (Pháp) bàn về việc lập một đại học kinh tế ở VN (1), mà theo cách nói, tôi đoán là kiểu London School of Economics (?) Bài phỏng vấn có nhiều nhận xét tôi thấy đáng chú ý về trình độ nghiên cứu sinh ở trong nước.

Saturday, May 9, 2015

Một lời khen và nhiều câu hỏi

Mấy hôm trước, tôi gặp sếp để báo cho ông ấy biết là tôi sắp thu nhận một em nghiên cứu sinh hạng siêu sao. Em này mới tốt nghiệp cử nhân 3 năm những đã có hơn 50 bài báo khoa học trên các tập san khoa học tốt trong thời gian sau khi tốt nghiệp, và danh sách giải thưởng hơn nửa trang A4!  Một thành tích mà ngay cả phó giáo sư và giáo sư ở Việt Nam cũng khó có. Những trao đổi giữa ông sếp và tôi để lại một dư âm đẹp, nhưng cũng nảy sinh nhiều câu hỏi.

Những chuyện cũ [thêm] đau lòng lắm người ơi

Xin mượn một câu nhạc [sến] cũ để nói lên cảm tưởng nhân đọc vài thông tin chung quanh buổi hội thảo kỉ niệm 100 năm ngày sinh của học giả Nguyễn Đổng Chi. Thật ra, chỉ có hai chuyện thôi. Một chuyện liên quan đến tờ "giấy thông hành" của học giả, và một chuyện liên quan đến … Biển Đông.

Thursday, May 7, 2015

Phân tích đặc điểm các phát ngôn của giới lãnh đạo


Tuần qua, có một câu chuyện liên quan đến Tổng thống Obama và cậu học trò Osman Yahya 11 tuổi nói lên phong cách lãnh đạo. Số là cậu Osman làm MC điều hành chương trình đối thoại trên tivi giữa TT Obama và học của một trường trung học ở bang Maryland bên Mĩ, khi một học sinh hỏi ông Obama có thích đọc sách không, và ông Obama bắt đầu trả lời rằng ông mê đọc sách, thì cậu MC ngắt ngang rằng “Tôi nghĩ ông đã trả lời hết câu hỏi đó rồi.” Ông Obama nói nửa đùa nửa thật rằng “OK, Osman nghĩ rằng tôi nói dài dòng quá”, Osman vừa cười vừa nói “Không, không”, nhưng Obama nói “thôi, mình tiếp tục”. Các bạn có thể xem video (1) để thấy:

Wednesday, May 6, 2015

Danh ngôn?


Có một bạn (KHL) hỏi rằng nếu câu nói về giáo dục của ông cụ Hồ không được xem là triết lí, thì có thể xem đó là danh ngôn không? Tôi thấy câu hỏi này thú vị, và tôi nghĩ ngay đến một câu hỏi nghiên cứu: yếu tố nào làm cho một câu nói hay bài diễn văn trở thành danh ngôn. Danh ngôn ở đây hiểu theo nghĩa tiếng Anh là wisdom. Tôi phải nói rằng trong cái nhìn của cá nhân tôi, chưa có một câu nói nào của giới lãnh đạo Việt Nam nào có thể xem là danh ngôn cả.

Đăng kí bản quyền phát biểu: bàn thêm

Một bạn đọc NHH mới chỉ cho tôi bài phản biện của bác Đỗ Minh Tuấn (ĐMT) trên tạp chí Văn hoá Nghệ An (1). Số là cách đây không lâu tôi có tỏ ra phân vân về việc đăng kí bản quyền phát biểu của ông cụ Hồ về triết lí giáo dục (2). Bài này của bác ĐMT là phản biện bài đó của tôi (2). Để tôi nói thêm cho rõ …

Monday, May 4, 2015

Giới thiệu sách mới: "Y học thực chứng"


Tôi rất hân hạnh giới thiệu cùng các bạn một cuốn sách mới của tôi có tựa đề là "Y học thực chứng" (Evidence-based Medicine) mới được Nhà xuất bản Y học xuất bản tuần này để chào mừng ngày 30/4. Đây là cuốn sách thứ hai tôi soạn vào năm ngoái, và cuốn thứ 12 tôi đã in ở trong nước. Hi vọng các bạn sẽ chào đón đứa con tinh thần này của tôi. 

Chủ tịch Hồ Chí Minh là tác giả câu “Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì …”?


Các bạn chắc có nghe đến câu “Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta mà hãy hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc” (1) mà ai cũng nghĩ là của Tổng thống John F Kennedy. (Thật ra, nhà báo dịch và hiểu sai câu này). Nhưng một bài báo trên Người đưa tin cho rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh là người nói câu đó trước Kennedy (2). Tuy nhiên, tôi e rằng nhà báo có vẻ hơi quá tự tin, vì Chủ tịch Hồ Chí Minh không phải là người đầu tiên nói câu đó.

Sunday, May 3, 2015

Ra toà vì không được đứng tên tác giả!

Trong khoa học, tranh chấp về tác giả bài báo khoa học xảy ra rất thường xuyên, nhưng nghiêm trọng đến nỗi phải ra toà án là hơi hiếm. Ấy thế mà chuyện đã xảy ra trong một lab nghiên cứu bên Mĩ (1). Câu chuyện một lần nữa cho thấy cần phải minh bạch hơn trên các tiêu chuẩn đứng tên tác giả bài báo khoa học để tránh xảy ra những phiền phức không cần thiết.

Friday, May 1, 2015

Tastless


Trong tiếng Anh, chữ tasteless hay được dùng để mô tả một hành vi, việc làm, thái độ không thích hợp, vụng về, thô bạo. Tôi nghĩ nói một cách lịch sự, bức hình cây búa dưới đây là một vật thể rất ư là tasteless. Chỗ của nó không phải là viện bảo tàng, mà là một nơi nào đó thích hợp hơn ...  

Thursday, April 30, 2015

Đếm chữ các lãnh đạo nói gì trong ngày 30/4


Hôm nay, tôi thấy có 2 người có bài nói về ngày 30/4: bài diễn văn của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (1) và bài viết (do kí giả ghi lại) của tướng Lê Đức Anh (2). Sẵn dịp, tôi so sánh với bài diễn văn của Chủ tịch Nguyễn Minh Triết 5 năm trước (cũng vào ngày này, 30/4) (3). Cũng như nhiều người khác, tôi không có thì giờ và cũng không có hứng đọc mấy bài loại này; thay vào đó, tôi đọc theo kiểu … đếm chữ. Đôi khi, tần số chữ cũng nói lên đôi chút về suy nghĩ của người nói.

Wednesday, April 29, 2015

Phân biệt khoa học cơ bản và khoa học ứng dụng

Có những điều mà VN mình tốn rất nhiều thì giờ tranh cãi một cách không cần thiết. Một trong những vấn đề đó là tranh cãi thế nào là khoa học cơ bản và thế nào là khoa học ứng dụng. Đối với những người làm việc trong các bộ môn khoa học mang tính thử nghiệm thì sự phân biệt quả thật là không cần thiết, có người còn lí giải rằng một phân biệt như thế là phản tác dụng và … nguy hiểm.

Tuesday, April 28, 2015

Bôi bác lịch sử?


Mới sưu tầm được 2 tấm hình về lễ kỉ niệm khởi nghĩa của Hai Bà Trưng rất hay và rất ý nghĩa. Hình thứ nhất chụp ở Sài Gòn, có lẽ vào thập biên 1960 hay 1970 (đã được tô màu). Hình thứ hai cũng chụp ở Sài Gòn mới đây trong cuộc tập dược diễu hành ngày 30/4. Các bạn thử nhìn và so sánh …

Saturday, April 25, 2015

Thông báo số 2 khoá học "Phương pháp nghiên cứu khoa học" dành cho khối khoa học xã hội


Xin nhắc các bạn là cuối tháng 5 (từ 25/5 đến 30/5) Trường ĐH Tôn Đức Thắng sẽ tổ chức một lớp học về phương pháp nghiên cứukhoa học. Lớp học 6 ngày dành cho các bạn trong ngành khoa học xã hội, kinh tế, y khoa, v.v. Các bạn nào muốn theo học nên đăng kí sớm, vì kinh nghiệm mấy lần trước, khi đăng kí trễ làm cho ban tổ chức lúng túng sắp xếp. Lớp học nào cũng có giới hạn số người tham gia, nên ai đăng kí sớm sẽ được ưu tiên. Các bạn có thể đăng kí đến ngày 20/5. Sau ngày đó thì ban tổ chức không nhận đăng kí nữa.

Bốn mươi năm Võ Phiến – Nhà văn lưu đày


Xin trân trọng giới cùng các bạn một bài viết về Nhà văn Võ Phiến của anh Ngô Thế Vinh. Trong các nhà văn Việt Nam (chứ không phải chỉ riêng miền Nam) tôi khâm phục Võ Phiến nhất. Ông là người viết hay và viết nhiều. Văn chương của ông giống như văn nói, bình dị, không bóng bẩy, đọc lên cứ như là có người "nẫu" thủ thỉ với mình. Nhưng đọc Võ Phiến thì phải đọc lần thứ hai mới thấm, mới thấy những câu chữ bình dị đó hàm chứa cái tinh tế, uyên bác, và sâu sắc đằng sau. Ông viết rất nhiều, viết từ trong nước ra hải ngoại. Tôi may mắn có được bộ Văn Học Miền Nam (7 cuốn) do ông soạn. Chỉ bộ sách này cũng đủ để tên ông lưu danh hậu thế.

Thursday, April 23, 2015

Nhân đọc từ “giải phóng”, nhớ chuyện xưa …

Đó là chuyện gần 40 năm về trước, khi “phe thắng cuộc” mới vào tiếp nhận và quản lí miền Nam. Có rất nhiều chuyện cười ra nước mắt thời đó, và những chuyện đó tự nó chất vấn hai chữ “giải phóng”, và đặt câu hỏi chính đáng “ai giải phóng ai”. Câu chuyện của tôi liên quan đến một anh bạn bên phía "thắng cuộc".

Về “Lời tự sự của thi sĩ Hữu Loan” bị ... sửa


Mới đọc bài dưới đây và thấy tác giả có một phát hiện rất thú vị: bài báo viết về thi sĩ Hữu Loan trên Petrotimes bị sửa khá nhiều câu chữ so với bài đăng trên trang blog này mấy năm trước. Những phát ngôn mạnh của thi sĩ Hữu Loan hoặc là bị sửa hoặc là bị cắt bỏ. Thật ra, tôi rất thông cảm và hiểu tại sao tác giả bài báo phải sửa lời của thi sĩ Hữu Loan (chứ nếu để nguyên lời thì sao đăng báo được). Đây cũng là một chứng từ (trong rất nhiều chứng từ) cho sự lệch lạc của "báo chí chính thống" vậy.  NVT