Monday, February 8, 2016

Nhân Tết Bính Thân: bàn về con khỉ và nguồn gốc con người


Càng ngày chúng ta càng có nhiều bằng chứng khoa học có tính thuyết phục cao cho thấy khỉ, mà cụ thể là tinh tinh, và con người hiện đại có liên quan nhau. Nói một cách thẳng thắn hơn: bạn đọc và tôi là bà con của khỉ.

Sunday, February 7, 2016

Chúc Tết Bính Thân 2016

Chỉ còn vài giờ nữa là đến Giao thừa, và chúng ta sẽ bước sang năm Bính Thân. Dù biết rằng là sáo ngữ, nhưng tôi vẫn chúc -- thành thật chúc -- các bạn một năm Bính Thân hạnh phúc, sức khoẻ dồi dào, may mắn, và hanh thông.



Wednesday, February 3, 2016

Câu chuyện văn hoá: Hành vi nhỏ, ý nghĩa lớn


Trong đời thường, thỉnh thoảng tôi gặp những hành vi nhỏ nhưng nó lại nói lên một cái "văn hoá" không hay ở người Việt mình. Tôi muốn nói đến cái văn hoá đi máy bay và đi thang máy ở VN qua hai câu chuyện mà tôi chứng kiến. Hai câu chuyện nói lên một thực tế là có lẽ nước ta phát triển nhanh hơn là sự "tiến hoá" của người dân.

Sunday, January 31, 2016

Việt Nam -- cảm nhận từ đường phố


Tôi vừa có một chuyến đi gần 1 tháng ở bên nhà. Đó là một thời gian tương đối dài đối với tôi, một phần là vì công việc, và một phần khác là nghỉ hè. Chính vì hai việc này mà tôi có dịp đi đây đó, và có dịp quan sát quê hương -- không phải từ phòng máy lạnh, mà từ thực địa. Tôi e rằng những quan sát và cảm nhận của tôi hơi bi quan. Thú thật, tôi không thấy một Việt Nam sẽ "tươi sáng", mà chỉ thấy một đất nước sẽ tiếp tục tụt hậu và lệ thuộc, nhất là trong bối cảnh cộng đồng kinh tế ASEAN.

Saturday, January 30, 2016

Một đại lộ cho công nương Ngọc Vạn

Hôm nọ, trên đường đi Đà Lạt, băng ngang qua Đồng Nai, tôi chợt nghĩ sao VN chưa có một đại lộ hay một con đường mang tên công nương Ngọc Vạn. Bà là người có công mở rộng bờ cõi về phía Nam.

Thursday, January 28, 2016

Cứ 3 uỷ viên TƯ đảng, có 1 tiến sĩ!


Hôm qua, tôi có đếm số thành viên trong Bộ chính trị (BCT) và chỉ ra rằng 3/4 là đến từ miền Bắc, và hơn phân nửa có bằng tiến sĩ. Hôm nay, một bạn đọc gửi một dữ liệu trong excel cho tôi gồm danh sách 180 uỷ viên trung ương đảng, và hỏi tôi "Chú thử phân tích xem có cho ra câu chuyện gì hay không?" Để đáp lại thịnh tình và sự tin tưởng của bạn đọc, tôi lại đếm và tìm ra câu chuyện để chia sẻ cùng các bạn.

Wednesday, January 27, 2016

Bộ chính trị khoá 12 có gì mới?

Tôi lại sắp làm phiền một số bạn khi trả lời câu hỏi trên, vì sẽ có một câu trả lời ... nhạy cảm. Thật tình, dù không muốn bị tẩy não, nhưng vẫn khó mà tránh được những bàn luận chung quanh những kết cục của đại hội XII của đảng CSVN. Một trong những kết cục đó là thành phần trong Bộ chính trị. Khi so sánh với BCT XI, tôi thấy BCT XII có hai cái mới liên quan đến phân bố vùng miền và trình độ học vấn.

Tuesday, January 26, 2016

Mục tiêu giáo dục của VN và Phần Lan

Thời gian ở trong nước, tôi có dịp đọc một công trình nghiên cứu về so sánh giáo dục VN và Phần Lan của Nguyễn Khánh Trung (Viện IRED) (1). Đây là một nghiên cứu có giá trị mà tôi nghĩ những ai quan tâm đến giáo dục nên tìm đọc. Tôi thì thích thú với cách đặt vấn đề và tiếp cận của tác giả. Tôi đọc đến phần so sánh mục tiêu giáo dục của 2 nước thì thấy rất khác biệt, và có thể giải thích một phần tại sao nền giáo dục VN đào tạo ra những con người góp phần tạo nên cái mà nhà báo Đoàn Khắc Xuyên nói là "Cơn sóng dữ" (2).

Monday, January 25, 2016

Kỉ niệm 35 năm xa quê


Oh, nhìn tờ lịch trên máy tính mới biết hôm nay là 26/1! Đây là ngày Quốc khánh của Úc. Nhưng đây cũng là ngày kỉ niệm với tôi, vì ngày này 35 năm trước tôi đến đây định cư, và bắt đầu cuộc đời của một "boat people". Bây giờ nhìn lại quãng đường đời đã đi qua, tôi mới thấy cuộc đời đó không đơn giản chút nào, và có nhiều bài học được rút ra.

Sunday, January 24, 2016

Nhật kí Việt Nam đầu năm 2016


Những ngày cuối năm 2015 thì ít ghi chép vì công việc quá bận rộn. Bận từ 7:30 sáng đến 5 giờ chiều. Có những ngày từ lớp học về khách sạn mệt lả người, chỉ biết quăng cái cặp ra đó, và nằm nhìn ... trần nhà! Nhưng sau lớp học thì tôi có dịp đi đây đi đó, và nhân dịp đó ghi chép lại cảm nhận của mình trong những ngày đầu năm 2016.

Nhật kí Việt Nam cuối 2015 và đầu 2016


Mấy tuần nay, tôi về Việt Nam, nên không có thì giờ cập nhật trang blog. Chuyến đi này trước là làm việc công và sau là nghỉ hè. Tôi có dịp đi đây đó suốt 2 tuần đầu năm 2016, nên có viết lại những cảm nhận và suy tư của mình. Xin chia sẻ vài trang nhật kí cùng các bạn nào chưa có dịp về VN trong năm nay. Đất nước này thay đổi từng ngày, nên những dòng chữ sau đây cũng có thể xem là một vài dữ liệu trong buổi giao thời. Đây là phần I của nhật kí.

Thursday, December 17, 2015

"Nổ" trong khoa học

Xin nói trước rằng "nổ" đây không có nghĩa là tối ngày đi đâu cũng khoe mình là thạc sĩ, tiến sĩ, giáo sư (1), mà là "nổ" trong cách viết bài báo khoa học (2). Nói cụ thể hơn là cách dùng những chữ cho thật kêu để gây chú ý của ban biên tập và độc giả. Nếu ban biên tập chú ý thì xác suất bản thảo được gửi ra ngoài bình duyệt cao. Nếu độc giả chú ý thì bài báo có thể có được trích dẫn. Từ hai động cơ đó, các tác giả khoa học thời nay có xu hướng dùng chữ ... thiếu khiêm tốn.

Wednesday, December 16, 2015

Tiếp viên Vietnam Airlines (VNA) : Chả bao giờ thấy nàng cười

Nhân một bạn nhận xét về tiếp viên VNA, tôi muốn chia sẻ cùng các bạn vài cảm nhận cá nhân. Chuyện tiếp viên VNA thì nói hoài không hết. Tôi đã nói nhiều lần và có thể đóng gói thành một quyển sách nhỏ. VNA có cải tiến trong thời gian gần đây, nhưng nói chung là hơi chậm. Nếu chỉ nói những điểm chưa tốt của các nàng và chàng VNA, tôi có thể nhận ra những điểm sau đây:

Tuesday, December 15, 2015

Tại sao khó có đáp án cho 3 câu hỏi của bộ trưởng?

 “Tại sao người Việt Nam có trí tuệ không thua kém các dân tộc khác nhưng khoa học Việt Nam lại không phát triển? Tại sao những người trẻ có tài không tham gia làm việc nhiều ở các cơ quan Nhà nước? Và, tại sao người trẻ đi học ở nước ngoài ít trở về nước?

Đó là ba câu hỏi của bác Bộ trưởng Bộ KHCN Nguyễn Quân dành cho giới khoa học trẻ (1). Tôi nghĩ cả 3 câu hỏi mà bác bộ trưởng nêu đều chưa đáp ứng tiêu chuẩn của câu hỏi tốt (good questions). Nó chưa tốt vì có vấn đề về giả định, tiền đề, không rõ ràng, và một chiều. Do đó sẽ rất khó, nếu không muốn nói là không, có đáp án cho ba câu hỏi trên.

Báo cáo tiến độ workshop

Thế là công việc chuẩn bị bài giảng và bài tập cho workshop đã xong. Tôi đã chuyển cho nhóm tổ chức để in ra và lưu trữ vào USB cho mỗi học viên. Đây là một workshop mà tôi rất kì vọng sẽ giúp các bạn nhiều trong nghiên cứu khoa học, hay thậm chí suy nghĩ về nghiên cứu. Rất nhiều phương pháp tôi giới thiệu chỉ là những cách suy nghĩ, đặt vấn đề, và tìm câu trả lời.

Monday, December 14, 2015

Phố Hàn, Phố Việt


Thỉnh thoảng tôi thích đi dạo một vòng những khu buôn bán của người Đại Hàn (nay gọi là Hàn Quốc) và của người Việt ở Sydney. Qua nhiều lần như thế, tôi đi đến một nhận xét là người Việt mình ăn ở dơ bẩn và kém văn minh hơn người Hàn. Tôi biết nói ra nhận xét này làm nhiều người tức giận, nhưng tôi quen nói ra suy nghĩ của mình.

Friday, December 11, 2015

Thưởng cho công bố quốc tế ra sao?

Hôm nay đọc một bản tin thấy vui vui trong lòng vì những gì tôi nói trước đây dần dần cũng có tác dụng thực tế. Đó là vấn đề thưởng cho công bố quốc tế. Bài báo cho biết một số trường đại học ở VN đã bắt đầu thưởng cho các nhà nghiên cứu có công bố quốc tế (1). Nhưng tôi sợ là các trường này ra chính sách thưởng chưa tốt mấy, vì họ chỉ đơn giản dựa vào tập san ISI hoặc dựa vào impact factor (IF).

Luật pháp xứ người, luật pháp xứ ta

Chiều nay xem một bản tin hay mà tôi muốn chia sẻ cùng các bạn. Đó là trường hợp ông Bill Shorten bị cảnh sát bang Victoria phạt nguội $455 và bằng lái xe của ông bị trừ 4 điểm (trên tổng số 12 điểm) (1). Ông Shorten không phải là công dân thường như tôi; ông là lãnh tụ đảng đối lập Lao Động, và có thể là thủ tướng tương lai của Úc. Nhưng không như ở Việt Nam, luật pháp của Úc chẳng "tha thứ" cho những người như ông Shorten.

Thursday, December 10, 2015

Thu nhập bình quân ở VN và một cái nhìn khác

Hi vọng đây là một tin mừng: Thu nhập bình quân của bà con vùng nông thôn là 24.4 triệu đồng/năm (1). Nhưng như người ta hay nói con số thống kê giống như là bộ đồ bikini: những gì nó tiết lộ ra ngoài (như đường cong và da chẳng hạn) thì thú vị đấy, nhưng những cái nó giấu mới là quan trọng. Con số thu nhập này cũng thế: cũng như cái bộ đồ bikini thôi.

Tuesday, December 8, 2015

Báo cáo tiến độ workshop về phân tích dữ liệu

Vậy là bước 1 của workshop mới vừa xong, và chúng tôi đã khoá sổ đăng kí ngày 1/12 đúng như đã hứa. Hiện nay, đã có 200 bạn đăng kí theo học cái workshop 12 ngày. Tôi và các bạn tham gia giảng đang ráo riết chuẩn bị bài giảng và bài tập thực hành, và một số vấn đề hậu cần.