Friday, January 31, 2014

Thông báo chuyển "nhà"

Xin thông báo các bạn xa gần là từ hôm nay trở đi, tôi đã chuyển sang trang web mới ở địa chỉ www.nguyenvantuan.org. Tất cả các bài mới sẽ được đăng trên trang web mới. Một số bài cũ cũng sẽ dần dần được chuyển sang trang web mới.

Nguyễn Văn Tuấn 

Thursday, January 30, 2014

Chúc Tết và khai trương trang web mới

Hôm nay là ngày Mùng Một, năm Giáp Ngọ, 2014. Nhân dịp ngày đầu năm [và dù biết những câu chữ sau đây là sáo ngữ nhưng] tôi mến chúc các bạn một năm mới nhiều may mắn, công thành danh toại, và an lạc. Tôi cũng nhân dịp này kính báo bạn đọc xa gần là trang web mới của tôi, www.nguyenvantuan.org, cũng ra mắt với cộng đồng mạng ngày hôm nay.

Saturday, January 25, 2014

Kỉ niệm 32 năm trên xứ người


Hôm nay là ngày 26/1, ngày Quốc Khánh của Úc, còn gọi là Australia Day. Ba mươi hai năm trước ngày này (1982) tôi đến Sydney trong một chuyến bay 8 tiếng đồng hồ từ Bangkok của hãng Qantas. Thời gian 32 năm là một thế hệ, và có thể xem là gần nửa đời người. Mỗi năm cứ đến ngày này là tôi nhớ về những ngày đầu trên đất Úc.

Wednesday, January 22, 2014

Lê Hiếu Đằng (1944-2014)

Mới nhận tin từ một người bạn trong nước cho biết anh Lê Hiếu Đằng đã từ trần lúc 10 giờ đêm qua tại Bệnh viện 115. Anh thọ 70 tuổi. Dù anh không phải là nhân vật quyền cao chức trọng, nhưng sự ra đi của anh để lại nhiều nuối tiếc trong bạn bè và công chúng. Đúng như Hạ Đình Nguyên viết, "Anh là con người bình thường, chính đó là ý nghĩa quan trọng, nó khơi dậy, nó động viên cho số đông người bình thường trong chúng ta những cảm xúc rộng lớn, về giá trị và trách nhiệm của một công dân, của con người bình thường". 

Tuesday, January 21, 2014

"Làm sao em biết bia đá không đau"?


Đây là hòn đá bị cắt hôm 19/1/2014 nhân danh trùng tu khu tượng đài Lý Thái Tổ (Hà Nội). Điều thú vị là cuộc trùng tu xảy ra đúng vào lúc các nhân sĩ Hà Nội đến đó tưởng niệm 74 người lính VNCH hi sinh trong trận hải chiến bảo vệ Hoàng Sa. Xác suất của một sự trùng hợp đó nếu tính được chắc là gần 0. Nếu sự trùng hợp không phải ngẫu nhiên thì chỉ còn suy luận khác là “có hệ thống”. Có hệ thống ở đây có thể là một màn trình diễn.

Monday, January 20, 2014

Chuyện cũ nói tiếp: Vấn đề đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam

Xin giới thiệu một vài ý kiến của tôi liên quan bài viết của Gs Trần Văn Thọ về sự nhập nhằng giữa đào tạo tiến sĩ và nhà quản lí, công chức.  Trong bài này tôi chỉ ra những vấn đề liên quan đến việc hành chính hóa, đề tài nghiên cứu, người hướng dẫn, và đầu ra của chương trình đào tạo tiến sĩ. 

Sunday, January 19, 2014

Với xương, lượng cơ quan trọng hơn mỡ

Tôi hân hạnh giới thiệu một công trình nghiên cứu mới được công bố trên tập san nội tiết học Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism (JCEM). Đây là một bài phân tích tổng hợp (meta-analysis) về tác động của lượng cơ (nạc) và mỡ đến xương. Chủ đề này đã từng gây ra tranh cãi trong vòng 20 năm qua. Qua kết quả này, chúng tôi hi vọng đã có câu giải đáp sau cùng: đối với xương, lượng cơ quan trọng hơn lượng mỡ. Điều này có nghĩa là vai trò luyện tập thể dục là một phương án tốt nhất để phòng chống loãng xương. Dưới đây là thông cáo báo chí của Viện Garvan. (Đây cũng là công trình đầu tiên mà chúng tôi gắn bó với ĐH Tôn Đức Thắng). NVT

Thursday, January 16, 2014

Vietnam Airlines và ... học nói

Nói về cung cách phục vụ của Hãng hàng không Việt Nam (VNA) thì có lẽ là câu chuyện không có hồi kết. Điều này cũng dễ hiểu vì một công ti tương đối lớn và phục vụ cho hàng vạn người, và mỗi người có một cá tính cũng như kì vọng rất khác nhau, thì chẳng khác gì “làm dâu trăm họ”. Nhưng về mặt văn hoá phục vụ và cách ăn nói của nhiều nhân viên thuộc VNA quả thật có vấn đề. Rất hiếm khi nào tôi thấy người của VNA có phong cách lịch lãm, hiểu biết, và cảm thông; họ hành xử như là những cỗ máy hành chính và lạnh lùng một cách đáng sợ.  Do đó, những “ta thán” về VNA không phải là ngẫu nhiên, mà là những tín hiệu về phong cách phục vụ và làm việc của VNA hình như có vấn đề.

Tuesday, January 14, 2014

Nhật kí Nha Trang

11/1: Nha Trang ngày về. Sau 4 ngày thưởng thức cái thời tiết mát mẻ ở Hà Nội (vậy mà bà con mặc áo len!), tôi háo hức đón chào mùa hè ở Nha Trang -- một trong những điểm đến “favorite” của tôi. Đêm nay về đến Nha Trang với tâm trạng đúng như lời ca của Nhạc sĩ Phạm Duy: Nha Trang ngày về / mình tôi trên bãi khuya / Tôi đi vào thương nhớ / Tôi đi tìm cơn gió / Tôi xây lại mộng mơ năm nào

Saturday, January 11, 2014

Người Nga ở Nha Trang


Nha Trang có nhiều người Nga. Phải nói là “rất nhiều” thì đúng hơn. Đi đâu cũng gặp người Nga. Từ khách sạn đến các hàng quán cà phê, đường phố và bãi biển đều có mặt người Nga. Quán cà phê cũng chạy theo thị trường và treo bảng hiệu bằng tiếng Nga. Phần lớn họ là du khách. Tôi còn nghe nói có ngày có đến 5 chuyến bay trực tiếp từ Nga đến Cam Ranh! Chẳng hiểu sao người Nga thích Nha Trang đến thế.

Monday, January 6, 2014

Peter Higgs và công bố kết quả nghiên cứu khoa học

Hôm nọ, nhân dịp nói chuyện trong một diễn đàn giảng viên, có người hỏi tôi rằng có cần đặt nặng vấn đề công bố quốc tế không khi mà ông Peter Higgs (người được trao giải Nobel vật lí 2013) không công bố bài nào trong suốt 10 năm liền. Câu chuyện ông Higgs kể trên tờ Guardian (Anh) đã thành một cơ sở lập luận của nhiều người không mặn mà với công bố quốc tế. Nhưng tôi sợ là có sự hiểu lầm, thậm chí nguỵ biện, khi so sánh trường hợp của ông Higgs và đại đa số các nhà khoa học Việt Nam.

Saturday, January 4, 2014

Thợ hớt tóc ở Việt Nam: số 1 thế giới!

Tôi vẫn nghĩ là thợ hớt tóc ở Việt Nam là số 1 trên thế giới. Xin nói cho rõ là tôi nói về hớt tóc nam và hớt tóc nghiêm chỉnh, chứ không phải hớt tóc có nhiều nữ ăn mặc “mát mẻ” . Thời đại này ở Sài Gòn tìm được tiệm hớt tóc nghiêm chỉnh là điều không dễ dàng. Đi lơ tơ mơ là lạc vào mấy tiệm hớt-tóc-mà-không-hớt-tóc thì ân hận cả tháng trời!

Monday, December 30, 2013

Thông báo lớp học “Cách viết và công bố bài báo khoa học” tại Hà Nội

Xin hân hạnh thông báo cùng các bạn xa gần rằng Viện y học Đinh Tiên Hoàng sẽ tổ chức một lớp học về cách viết và công bố bài báo khoa học trên các tập san quốc tế. Lớp học sẽ diễn ra trong 3 ngày, 7/1/2014 đến 9/1/2014. Chương trình học sẽ là 11 bài giảng:

Monday, December 23, 2013

Vài ghi chép ở An Giang 22/12/2013

Hôm thứ Bảy, tôi đã có dịp nói chuyện cùng các bạn ở ĐH An Giang (AGU) và các đại học trong vùng về vấn đề nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế. Tôi nói 4 bài, từ 8 giờ sáng đến 6 giờ chiều. Có nhiều câu hỏi của các bạn trong cử toạ mà tôi nghĩ hay và rất đáng suy nghĩ về cách làm khoa học ở Việt Nam. Dĩ nhiên, tôi không giải quyết được vấn đề gì mang tính cơ chế và thể chế; tôi chỉ có thể giải thích và trả lời những câu hỏi liên quan đến qui trình làm nghiên cứu và làm như thế nào để nâng cao khả năng công bố quốc tế. Điều thú vị là tôi còn có dịp trả lời phỏng vấn của Đài truyền hình An Giang!

Wednesday, December 11, 2013

Đại học An Giang

Hân hạnh báo cho các bạn biết tôi sẽ có một buổi nói chuyện tại Đại học An Giang vào ngày 21/12. Tôi sẽ nói 4 bài về qui trình nghiên cứu khoa học, công bố quốc tế, và phương pháp viết bài báo khoa học cho thuyết phục. Tôi sẽ trình bày những dữ liệu về nghiên cứu khoa học ở Việt Nam và Đai học An Giang, tại sao phải nghiên cứu và làm cách nào để nâng cao uy danh của trường.

Monday, December 9, 2013

Kết quả của PISA cũng chông chênh như tháp Pisa


Kết quả khảo sát của PISA mới vừa được công bố nhưng đã là đề tài của nhiều tiêu đề báo chí rất tự tin và lạc quan. Những cái tít như “Giáo dục Việt Nam thuyết phục thế giới”, “Chất lượng học sinh Việt Nam gây bất ngờ cho cả thế giới” làm phấn chấn rất nhiều người. Nhưng nếu bình tâm xem xét những phương pháp và dữ liệu đằng sau kết quả của PISA có lẽ chúng ta sẽ có một cái nhìn khách quan và dè dặt hơn.

Thursday, December 5, 2013

Thông báo số 3 về lớp học phân tích dữ liệu

Hôm nay là ngày cuối cùng đăng kí lớp học phân tích dữ liệu ở ĐH Tôn Đức Thắng. Bạn nào muốn tham gia phải ghi danh ngày hôm nay. Ban tổ chức không nhận ghi danh sau ngày này. Không có biện minh, không có giải thích, không có nhân nhượng, không có trường hợp đặc biệt. Có lẽ một vài bạn nghĩ rằng lớp học ít học viên nên ra thông báo chiêu sinh. Không đúng. Ban tổ chức cho biết số học viên ghi danh đã vượt qua con số dự kiến mấy chục người rồi, nhưng vì đã hứa thông báo 3 lần nên phải nói thêm một lần sau cùng. 

“Gới hạn cho phép” hay “xa mặt cách lòng”?

Xin giới thiệu một bài tôi đóng góp cho mục “Tôi viết” trên Thanh Niên. Trong mục này người viết có thể giãi bày suy tư của mình bằng một văn phong gần gũi hơn là trịnh trọng như trên báo chí. Tôi nghĩ mục này có khi lại hay, vì nó cho phép những văn phong Võ Phiến có thể xuất hiện trên mặt báo. Bài dưới đây tôi bàn về cái khái niệm “acceptable risk” mà vài quan chức y tế nhắc đến trong thời gian gần đây.

Wednesday, December 4, 2013

PISA và vấn đề phương pháp


Các nhà quản lí giáo dục và quan chức giáo dục có lẽ rất vui mừng và bất ngờ trước kết quả của PISA cho thấy học sinh Việt Nam là một trong những “ngôi sao” về toán và khoa học trên thế giới, theo cách đánh giá và xếp hạng của PISA. Nhưng tôi thì nghĩ không có cách xếp hạng nào là hoàn hảo cả, và phương pháp của PISA càng có nhiều vấn đề có thể làm lệch kết quả xếp hạng. Không nên vội vàng vui mừng với kết quả của PISA!

Monday, December 2, 2013

Chợ trời học thuật ở China

China đã có một bước nhảy vọt trong việc xuất bản các ấn phẩm khoa học. Năm 2002, các nhà khoa học China công bố 41,417 bài trên các tập san quốc tế trong danh mục ISI; năm 2012, con số này là 193,733, tức tăng gấp 4.7 lần so với mười năm trước. Đó là một tiến bộ có thể nói là ngoạn mục. Nhưng bao nhiêu trong số ấn phẩm này là thật và bao nhiêu là dỏm thì chẳng ai biết. Nhưng với “truyền thống” giả dối và làm hàng giả thì những gì xuất phát từ China rất ư là khó tin. Thật vậy, một bài báo trên Science mới đây cho thấy ở China đang hình thành một chợ trời học thuật, một trò gian lận khoa học ai cũng phải lắc đầu vì tính … sáng tạo của người Tàu.