Thursday, July 20, 2017

Tưởng nhớ một vị danh sư Giáo sư Y khoa Phạm Biểu Tâm

-->
Tôi hân hạnh giới thiệu bài viết [của Nhà văn Ngô Thế Vinh] về Giáo sư Phạm Biểu Tâm, nhân ngày tưởng niệm 100 năm ngày sinh của ông. Giáo sư Tâm là khoa trưởng Khoa Y của Trường Đại học Y Dược Sài Gòn (1955). Sau năm 1975 ông sang sống ở Mĩ và qua đời vào năm 1999. Bài viết không chỉ nói lên cái tài và đức độ của môt vị danh sư, mà còn cung cấp nhiều chi tiết mang tính sử liệu về sự hình thành trường y Sài Gòn và những hợp tác với các đồng nghiệp Mĩ.

Wednesday, July 19, 2017

Hội nghị loãng xương (Tuy Hoà 8/2017)

Xin hân hạnh thông báo đến các bạn và đồng nghiệp là Hội nghị thường niên lần XI của Hội loãng xương TPHCM sẽ được diễn ra tại Tuy Hoà ngày 5/8/2017. Chủ đề hội nghị năm nay rất phong phú:

Dùng phân người để điều trị bệnh!

Hồi còn nhỏ ở dưới quê, tôi hay nghe người lớn kể chuyện về cho uống ... phân người để điều trị bệnh đường ruột. Người ta phơi khô phân và nghiền mịn ra, rồi pha vào nước cho bệnh nhân uống. Nghe thì thật là ghê và nghĩ rằng có lẽ là vì lạc hậu nên mới làm vậy. Ai ngờ rằng một trong những tiến bộ của y học hiện nay là dùng phân người để điều trị bệnh viêm ruột kết! Đó là nội dung của một bài giảng mà tôi mới nghe và muốn chia sẻ cùng các bạn.

Thursday, July 13, 2017

THÔNG BÁO KHÓA HỌC "Phương pháp nghiên cứu khoa học và xuất bản khoa học"

Một trong những tâm nguyện của tôi đã đạt được vào năm ngoái là có dịp giảng một lớp học ở tỉnh nhà Kiên Giang (Rạch Giá). Qua lớp học đó tôi quen với nhiều bạn từ miền Trung và Bắc (vì hơn phân nửa lớp học ~100 người là từ vùng ngoài). Thế là có đề nghị từ Đà Nẵng tổ chức một lớp học tương tự nhưng dài ngày hơn. Sau một thời gian chuẩn bị và thủ tục, bây giờ Trường ĐH Đà Nẵng đã có thể ra thông báo (xem dưới đây).

Wednesday, July 12, 2017

Cách viết phần Bàn luận

Qua mấy cái note trước, tôi đã bàn về cách viết phần Tóm tắt, Dẫn nhập, và Kết quả; hôm nay tôi sẽ bàn về phần khó viết nhất: Bàn luận. Phần này khó viết là vì nó không có một cấu trúc cố định và sách dạy về cách viết bài báo khoa học thì mỗi tác giả cho ra một lời khuyên không nhất quán. Có lẽ cái "công thức" tôi trình bày ở đây cũng ... chẳng giống ai, nhưng tôi đảm bảo với các bạn rằng công thức này rất có hiệu quả.

Sunday, July 9, 2017

Trang Sử Theo Thực Đơn Khmer Đỏ Và Mạch Sống Trung Quốc


Xin giới thiệu đến các bạn một bài viết mới của Nhà văn Ngô Thế Vinh về quá trình liên hệ giữa Kampuchea và Tàu. Ai cũng biết chế độ diệt chủng Khmer Đỏ là do Tàu chống lưng, nhưng những gì xảy ra trước và sau sự sụp đổ của chế độ đó là một khoảng trống. Bài viết này phác họa những sự kiện đó và giúp cho chúng ta giải thích được tại sao Việt Nam đang đánh mất một người láng giềng quan trọng.

Saturday, July 8, 2017

Một phát hiện quan trọng: Chu Ân Lai công nhận Tàu từng xâm lăng Việt Nam

Trong bài viết mới nhất (1), ông Nguyễn Tiến Hưng phát hiện rằng trong buổi hội đàm ngày 9/7/1971 giữa Chu Ân Lai (lúc đó là thủ tướng của Tàu) và Henry Kissinger, Chu Ân Lai nói: "Hai nghìn năm trước Trung Quốc đã xâm lăng Việt Nam… tổ tiên chúng tôi là những người bóc lột nhưng bị đánh bại bởi hai nữ tướng". Họ Chu còn công nhận dân tộc Việt Nam anh hùng. Trích biên bản đối thoại:

Thursday, June 29, 2017

Exposome

Hôm đầu tiên trong hội nghị ANZBMS-IFMRS (Australia and New Zealand Bone and Mineral Society - International Federation of Musculoskeletal Research Societies) ở Brisbane, tôi được mời nói một bài plenary về loãng xương ở Á châu, và cái "vision" cho các nghiên cứu trong tương lai. Bài nói chuyện xem ra được nhiều người chú ý, vì những người đến muộn xin cái video bài giảng về để xem/nghe tôi nói.

Saturday, June 24, 2017

Câu hỏi nghiên cứu đến từ đâu?

Tiếp theo bài trước, một trong những câu hỏi mà các bạn nghiên cứu sinh và bất cứ ai có ý định làm nghiên cứu đều hỏi là ý tưởng nghiên cứu đến từ đâu. Đây là một câu hỏi quan trọng, và trong các workshop về phương pháp nghiên cứu, tôi thường dành hẳn một bài nói chuyện 1 giờ đồng hồ về câu hỏi này. Một cách ngắn gọn, câu hỏi nghiên cứu đến từ 4 nguồn chính:

Thursday, June 22, 2017

Thông báo lớp học "Scientific writing and publication"


Tôi rất hân hạnh thông báo cùng các bạn rằng nhân dịp chuyến về Việt Nam dự hội nghị loãng xương lần XI, tôi sẽ giảng 4 ngày tại Bệnh viện Chợ Rẩy về phương pháp viết bài báo khoa học và công bố quốc tế (Scientific writing and publication). Chi tiết của lớp học như sau:

Bắt đầu nghiên cứu: Cách tiếp cận


Thể theo yêu cầu của rất nhiều bạn, trong loạt bài sau đây, tôi sẽ mách cho các bạn một vài mẹo trong việc có ý tưởng nghiên cứu, và cách xuất bản bài báo khoa học. Bài dưới đây là một "khai mạc" cho loạt bài này.

Friday, June 16, 2017

"Khoe" nghiên cứu mới về kháng sinh và VOS

Thỉnh thoảng có dịp "khoe" hai nghiên cứu mới của đồng nghiệp trong nước. Cả hai bài báo này đều là sản phẩm "made in Vietnam" (1). Bài thứ nhất là về tình trạng kháng sinh ở bệnh nhân nằm ICU. Bài thứ hai là một loại "foundation paper" về công trình nghiên cứu Vietnam Osteoporosis Study (VOS).

Có thật chích ngừa làm trẻ em kém khỏe mạnh?

Vấn đề chích ngừa ở trẻ em đã từng gây ra nhiều tranh cãi không cần thiết. Những tranh cãi này thường xuất phát từ những nghiên cứu dỏm của những chuyên gia thật. Điển hình là vụ "vaccine gây chứng tự kỉ" của Bs Andrew Wakefield công bố trên Lancet làm cho biết bao nhiêu bà mẹ hoang mang. Bài báo sau này phải bị rút lại và Wakefield bị rút giấy hành nghề. Nhưng tác động tiêu cực của bài báo thì vẫn còn cho đến nay.

Mới đây, lại thêm một bài báo trên một tập san dỏm cũng cho rằng chích ngừa có liên quan đến dị ứng và các rối loạn về tăng trưởng thần kinh (NDD). Tác giả bài báo này là một chuyên gia về dịch tễ học, giữ chức vụ giáo sư tại trường đại học nhỏ có tên là Jackson State University (Mĩ). Bài này cũng bị rút lại 2 lần, nhưng trước khi bị rút xuống nó cũng đã là cái phao cho nhiều người nghi ngờ vaccine có lí do để không chích ngừa cho con mình. Bài viết dưới đây của Bs Thạch giải thích tại sao bài báo này không đáng tin cậy, và giới báo chí tiếng Việt cần phải cẩn thận đưa tin tức liên quan đến y học.

Có thể nói rằng trong y văn có rất nhiều thông tin rác rưởi xuất hiện dưới danh nghĩa "nghiên cứu khoa học". Trong nhiều trường hợp, phân biệt giữa thật và giả không phải đơn giản, nhất là những bài báo nằm giữa lằn ranh giữa khoa học chính thống và ngụy khoa học. Trong những trường hợp đó, để đánh giá đúng thông tin có khi cần đến người am hiểu về nghiên cứu y khoa, và bài viết dưới đây là của một người trong nghiên cứu y khoa.

NVT

Monday, June 12, 2017

Nước Lào đang trên đường "Hán hóa"

Tôi trân trọng giới thiệu bài viết mới nhất của Bs Ngô Thế Vinh về một nước láng giềng đang trong quá trình Hán hóa. Người viết lời giới thiệu này có dịp ghé qua Lào thăm một người đồng nghiệp trong Viện Đại học Quốc gia Lào, và đã thấy dấu hiệu Tàu rất phổ biến ở Lào, chẳng kém gì so với Việt Nam. Lào còn nghèo lắm, và cái nghèo có thể thấy ngay từ giây phút băng ngang cây cầu nối liền Thái Lan và Lào. Lào cũng là nước rất "đỏ", rất Mao-ít, và cái Mao-ít có thể thấy ngay trong Viện đại học, nơi mà đảng đóng vai trò gần như quyết định tất cả và tuyệt đối. Muốn mời bà đồng nghiệp đi dự hội nghị mà cũng phải rất nhiêu khê. Chuyến đi ngắn ngủi thăm Viện Đại học Quốc gia Lào đã cho tôi suy nghĩ là Việt Nam đang mất một người "em" láng giềng thứ hai (sau khi đã mất người "em" láng giềng Kampuchea). Qua bài của Bs Ngô Thế Vinh, chúng ta sẽ thấy sự mất mát này đang thành hiện thực. NVT

Sunday, June 11, 2017

Điểm qua năng suất khoa học của vài đại học ASEAN


Hôm kia, nhân dịp xem qua số lượng công bố quốc tế của Việt Nam, tôi tự hỏi là năng suất khoa học của hai đại học lớn nhất VN nếu so sánh với vài đại học trong vùng thì như thế nào. Bảng dưới đây sẽ cho chúng ta thấy quả thật năng suất khoa học của hai đại học quốc gia VN là khá thấp, nhưng vẫn còn khá hơn các đại học của Nam Dương và Phi Luật Tân.

Saturday, June 10, 2017

Đại học hàng đầu thế giới 2018

Nhóm QS mới công bố danh sách các đại học hàng đầu trên thế giới. Trong danh sách top 10 thì không có gì thay đổi, vì các đại học của "đế quốc" vẫn đứng đầu: MIT, Stanford, Harvard, Caltech, Cambridge, Oxford, UCL, ICL, Chicago, và ETH. Nhưng thay đổi ngoạn mục là các đại học châu Á. Đại học số 1 của châu Á là, ngạc nhiên thay, Nanyang (hạng 11 trên thế giới), trên cả NUS (xuống hạng 15)!

C. R. Rao: một "huyền thoại" trong thống kê học

Một trong những nhân vật gần như "huyền thoại" trong thống kê học là C. R. Rao. Thật ra, tên đầy đủ của ông là Calyampudi Radhakrishna Rao, nhưng trong các bài báo khoa học, ông chỉ kí tên C. R. Rao. Cuộc đời và sự nghiệp của ông rất đặc biệt, và có thể nói là tiêu biểu ở một đất nước nghèo khó (Ấn Độ). 

David R. Cox: cha đẻ của Mô hình Cox

Một trong những nhà thống kê học hàng đầu, một "giant" thuộc vào thế hệ sau Pearson và Fisher, là David Roxbee Cox. Những công trình của ông không chỉ ảnh hưởng trong khoa học thống kê, mà còn trong tất cả các lĩnh vực khoa học khác, nhất là y học. Số bệnh nhân được ông gián tiếp cứu thì không một nhà khoa học giải Nobel nào có thể sánh nổi với ông. Nói đến tên D. R. Cox là người ta nghĩ ngay đến "Cox's proportional hazards model", nhưng ít ai biết được đằng sau công trình đó là một con người hết sức khiêm nhường.