Thursday, July 5, 2007

Đi hội nghị như ra quân!

Mỗi lần đi “phó hội” là mỗi lần “ra quân”. Mà đã ra quân thì ít ai muốn mình chiến thắng, hay ít ra la không thua thiệt. Muốn thế thì phải có chiến lược cẩn thận để giảm nguy cơ bị thua trận. Thua thắng ở đây là chỗ mình truyền bá được việc làm của mình, hay nói trắng ra là làm cho người ta phải nhớ mình là ai, là phải đưa tên tuổi của mình vào hàng “hàng đầu” chứ không phải nằm trong đám đông được. Đó là một yêu cầu rất lớn mà bất cứ ai quan tâm đến khoa học đều phải nằm lòng.

Một hội nghị với hàng trăm hay hàng ngàn báo cáo, ban tổ chức chỉ chọn vài chục hay cao lắm là một trăm báo cáo bằng miệng (oral presentation), phần còn lại là báo cáo giấy (tức là poster). Báo cáo bằng miệng có giá trị hơn, và ai cũng cố gắng làm cho tốt để được chọn vào thể loại này. Ngoài ra, báo cáo miệng cũng là hình thức để tự quảng bá tên tuổi mình, là một cách đồng nghiệp trên thế giới “recognize” đóng góp của mình cho chuyên ngành ở tầm quốc tế.

Năm nay, nhóm của tôi có 2 báo cáo miệng và 1 báo cáo poster. Như vậy là một thành công khá đáng kể. Do đó, tôi phải cẩn thận sử dụng hai báo cáo này để quảng bá về nhóm của mình, và cũng là cơ hội để nâng đỡ một đồng nghiệp trẻ lên tầm quốc tế. Nhóm tôi đã bỏ ra khá nhiều thời gian để phát triển các mô hình tiên lượng gãy xương và chẩn đoán loãng xương. Tôi đề ra khái niệm individualization (cá nhân hóa) cho việc chẩn đoán loãng xương và muốn mọi người phải biết đó là công của tôi. Thế nhưng ngày đầu vào hội nghị, qua trao đổi với đồng nghiệp và theo dõi các “đối thủ” tôi mới biết có một đồng nghiệp sử dụng thuật ngữ individualization! Thành ra, nhiệm vụ rất quan trọng của tôi là bằng mọi giá phải làm cho người ta biết rằng nhóm tôi là tác giả của khái niệm này, còn cái tay đồng nghiệp kia chỉ mượn từ chúng tôi mà thôi (vì đâu thể ngăn cản họ sử dụng thuật ngữ ngày!) Không phải là nghi ngờ sự thiếu thành thật của đồng nghiệp, nhưng ông bà ta hay nói “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, tôi phòng ngừa cho chắc ăn. Kể ra thì cũng quá cẩn thận nhưng cạnh tranh mà, biết nói sao bây giờ ...

Thế là tôi phải bạn với N, postdoc trong nhóm tôi, thay đổi chiến lược. Chúng tôi điểm qua bài nói chuyện, xem xét lại từ ngữ, và quyết định nhấn mạnh đến thuật ngữ individualization, cũng như “nhét” vào những tài liệu tham khảo của chính chúng tôi, để khán giả không thể lầm tưởng được rằng chúng tôi mới là chủ cái khái niệm đó, là người đề suất đầu tiên, chứ không phải cái tay đồng nghiệp xỏ nhầm giầy kia! Tôi quyết định cho N trình bày báo cáo time-variant mà đáng lẽ tôi phải trình bày, còn tôi thì sẽ nói bài của N trong phiên họp “Hot Topic” (Chủ đề Nóng) và nhân dịp nhấn mạnh đến khái niệm individualization. Vả lại, khi đến chuyện đấu võ mồm với đồng nghiệp nước ngoài thì tôi có kinh nghiệm hơn N nên tôi phải phụ trách cái báo cáo quan trọng này.

Trình bày nghiên cứu trong một hội nghị quốc tế với hàng ngàn người tham dự đòi hỏi một số kĩ năng căn bản. Từ cách nói, câu chữ, hình ảnh, con số, biểu đồ, đến cách sử dụng các phương tiện kĩ thuật đều cần phải đọc kĩ và nhất định không để xảy ra “sự cố”. Đứng trên bục giảng đó trước hàng ngàn người đang chăm chăm nhìn mình, mà có sự cố thì chỉ có nước độn thổ! Ngoài ra, người trình bày còn phải tuyệt đối giữ đúng thời lượng cho phép. Nói quá thời lượng cho phép là một bất lịch sự đối với người nói sau mình và phiên họp sẽ kéo dài một cách không cần thiết. Theo thông lệ, các hội nghị y khoa chỉ dành 10 phút cho mỗi báo cáo (8 phút để trình bày và 2 phút thảo luận). Có nơi thì 10 phút để nói và 5 phút thảo luận. Trong hội nghị này đã có một cô bác sĩ nọ ở Đại học San Francisco bị yêu cầu ngưng nói chuyện chỉ vì cô ta nói quá thời lượng cho phép. Tôi thấy thật tội nghiệp cho cô ấy, và giận cho cái ông hay bà nào đó là sếp của cô ấy. Vì sự thất bại thê thảm của cô trên bục giảng (chẳng khác gì bị đuổi khỏi bục nói chuyện) là trách nhiệm của sếp cô ấy.

Đôi khi tôi nghĩ đi dự hội nghị như thế này cũng giông giống như ca sĩ đi trình diễn sô nhạc. Tức là cũng phải chuẩn bị, tập dược cẩn thận trước khi ra sân khấu. Chỉ có khác là khán giả ở đây toàn là những người có ăn có học cao, có khi là bậc thầy của mình đang ngồi phía dưới. Đêm trước khi trình bày, chúng tôi phải tiêu ra một thời gian trong khách sạn để tập dược trình bày. Chúng tôi còn phải nghĩ đến những câu hỏi mà khán giả có thể hỏi, và tất nhiên phải suy nghĩ đến câu trả lời sao cho thông. Nói tóm lại, chúng tôi tập dược cẩn thận sao cho “ra quân” là phải thành công.

Quá trình chuẩn bị và tập dược của chúng tôi quả có ích, bởi vì bài nói chuyện của chúng tôi đều trôi chảy. Câu hỏi nằm y chang trong dự tính, do đó cũng giải quyết êm thắm. Nói chung là thành công mĩ mãn. Chúng tôi tự thưởng mình bằng một chầu bia Canada chiều hôm đó ở khu phố cổ Montréal.

Nhưng như thế đâu phải là xong chuyện, là ngủ quên trên chiến thắng. Tôi từng nói với N và đồng nghiệp rằng chiếm giải này nọ là một chuyện, nhưng làm sao giữ cái giải đó, giữ tên tuổi của mình để không bị tuột trong tương lai mới là quan trọng. Xây một tòa nhà đã khó, duy trì cái tòa nhà đó lúc nào cũng sáng sũa còn khó hơn. Cuộc đời là một đấu tranh liên tục là thế, tôi nghĩ. Thành ra, sau cầu bia là đêm về phải vắt tay lên trán mà suy nghĩ cho ... năm tới. Đề tài gì đang "nóng" là gì? Ai là đối thủ của mình? Bọn nó đang làm gì? Đề tài năm tới của mình là gì? Ai làm? Cần có kĩ năng gì để học thêm? Làm gì để giữ vị thế của mình?

Thế đã xong đâu, lại còn phải nghĩ làm gì ở Việt Nam nữa chứ? Nhưng đây là câu chuyện dài, bởi vì nói đến chuyện nhà thì chỉ biết ... thở dài. :-)



No comments: