Wednesday, October 17, 2007

Tiên đoán bệnh Alzheimer bằng protein expression?

Ngày nào chúng ta cũng thấy một bản tin “khám phá”, “đột phá”, “phát hiện” về y khoa. Nhưng bao nhiêu là thật và bao nhiêu là dỏm. Kinh nghiệm tôi cho thấy phần lớn là dỏm, chỉ có 1-2% là thật mà thôi. Cứ cái đà ngày nào cũng có thuật điều trị mới thì chắc xã hội này loạn lên thôi.

Hôm qua tôi nhận được thư một bạn đọc ykhoanet.com hỏi về một nghiên cứu mới đây mà trong đó người ta sử dụng protein expression để tiên đoán bệnh Alzheimer (mất trí nhớ). Cũng như nhiều email đến tôi, trong email này người gửi chẳng thèm cho biết tên họ là gì, ở đâu! Ôi, phép lịch thiệp của người Việt ở thế kỉ 21 mà thảm hại như thế à? (Có lần tôi nhận một email của một người rất giận tôi vì bài viết DNA không biết nói dối nhưng có thể nói sai, và cũng không đề tên họ. Tất nhiên tôi có thể đoán người đó là ai, là “cây đa cây đề” nào chứ, nhưng tôi chỉ … cười). Thôi, bỏ qua chuyện lịch thiệp, quay lại chuyện Alzheimer. Tôi đọc bài báo đó và thấy rất thú vị, nên có vài hàng bình luận trên www.ykhoanet.com. Các bạn có thể vào đó để đọc cho biết.

Theo tôi thì mô hình tiên đoán bằng protein expression này chưa thể ứng dụng trong thực hành lâm sàng. Cần nhắc lại rằng mô hình này chưa được kiểm chứng trong một quần thể hoàn toàn độc lập, thì chúng ta vẫn có lí do để hoài nghi sự hữu dụng của nó. Bài học về chẩn đoán ung thư bằng phân tích gien (microarray) vẫn đáng được nhắc lại ở đây. Năm 2004, một công trình nghiên cứu phân tích gien để chẩn đoán ung thư được công bố trên tập san New England Journal of Medicine cho thấy phân tích gien có thể tiên đoán chính xác đến 95% các trường hợp ung thư và không ung thư. Tiếp theo sau là những bình luận từ các chuyên gia, giáo sư, tiến sĩ (nhiều người rất nổi tiếng) cho rằng công nghệ gien có thể cho chúng ta biết mắc bệnh gì, kể cả ung thư, ngay từ lúc mới chào đời! Một năm sau, khi mô hình đó được kiểm chứng ở một quần thể độc lập khác, mô hình đó tiên đoán ung thư không tốt hơn việc búng một đồng xu (tức không quá 50%)! Ôi, bao nhiêu giáo sư giáo sĩ bị trứng vô mặt. :-)


Ông bà mình có câu trước khi nói gì phải uốn lưỡi 9 lần (?) Thành ra, đây là một bài học cho các vị phóng viên, đừng có thấy một nghiên cứu hấp dẫn rồi làm ồn ào, gây hoang mang cho công chúng (như vụ bưởi và ung thư trước đây).

NVT

No comments: