Tuesday, November 27, 2007

Thay đổi quan điểm

Trong vấn đề bệnh tả, tôi viết khá nhiều trên báo chí và ykhoanet.com. Nhìn lại tôi còn giật mình, chẳng hiểu sao mình viết nhiều thế! Hi vọng là không có “gây thù chuốc oán” với ai. Chỉ là một tấm lòng của một người Việt ở nước ngoài có quan tâm đến tình hình y tế trong nước. Hay nói theo ngôn ngừ trong nước là “bức xúc” đó. Cũng như người qua đường thấy chuyện không hay nên nhảy vào nói đôi ba câu phải quấy vậy mà.

Nhưng quanh đi quẩn lại tôi chỉ có 3 điểm: thứ nhất, mắm tôm không phải là thủ phạm gây bệnh tả (nước và vệ sinh thực quan trọng hơn); thứ hai, cần sử dụng vắcxin cho dân miền Trung đang đối đầu với lũ lụt; và thứ ba là nên làm nghiên cứu để thu thập dữ liệu.

Đầu tiên (ngày 2/11) qua tuyên bố của Bộ trưởng Bộ Y tế, mắm tôm được xem là thủ phạm số 1 trong vụ bộc phát bệnh tả. Ngày 6/11 tôi nói nên cẩn thận phán quyết này, và sau đó là một loạt bài với những dữ liệu khoa học cụ thể cho thấy mắm tôm không phải là thủ phạm. Đến ngày 20/10 họ nói mắm tôm không phải là thủ phạm. Mắm tôm được minh oan.

Ngày 10/11 họ nói không triển khai vắcxin vì tốn kém và không hiệu quả. Lúc đó ông Nguyễn Huy Nga nói rằng “Trao đổi với báo chí chiều 9/11, TS Nguyễn Huy Nga, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế cho biết, Bộ Y tế chưa đặt ra vấn đề phổ biến vaccin phòng dịch tả đối với các vùng có dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm. Ngoài lý do dùng vaccin khi đã có dịch là muộn, còn phải tính đến việc đầu tư kinh phí mua vaccin, tổ chức cán bộ triển khai ...” Tôi lại viết 3 bài liền để chỉ ra rằng quan điểm này không đúng, và phân tích tại sao vắcxin có lợi ích kinh tế.

Đến ngày 26/11 theo Tuổi Trẻ, “Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) Nguyễn Huy Nga hôm qua 25-11 cho hay cơ quan này đang đề xuất Bộ Y tế tìm nguồn kinh phí cho người dân vùng vừa chịu ảnh hưởng của lũ ở miền Trung, trước hết là ở ba tỉnh Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam và Đà Nẵng uống văcxin phòng bệnh tả.” Như vậy là vắcxin phòng bệnh tả sẽ triển khai nay mai ở miền Trung. Muộn còn hơn không. Thật ra, phòng bệnh thì không bao giờ muộn. Tôi rất hoan nghênh quyết định này.

Ngày 7/11 tôi viết trên Tuổi Trẻ là cần phải nghiên cứu, và đây là thời cơ lí tưởng để làm. Nhưng mãi đến ngày 26/11 Viện vệ sinh dịch tễ trung ương mới tuyên bố là đã phê duyệt một công trình nghiên cứu về bệnh tả. Tuy không mấy mặn mà với chủ đề nghiên cứu, nhưng tôi nghĩ như thế cũng … ok.

Nói tóm lại, tôi thấy cuối cùng thì các quan chức y tế cũng hành động giống như quan điểm của tôi trình bày trước đây. Chẳng biết họ có đọc hay chú ý đến ý kiến của tôi không, nhưng họ làm như thế là quá đáng hoan nghênh. Tôi ước gì sau này họ hành động theo các nguyên lí của y học thực chứng. Vụ mắm tôm là một bài học quí giá cho nguyên lí này.

Còn một điều khác nữa mà tôi có nói trong bài sau cùng: đó là vấn đề nhà xí. Ôi, đây là vấn đề nhức nhối nhất, đau đầu và đau lòng nhất ở nước ta. Trong quê thì người dân đi tiêu quá ... tự do. Ý tôi nói ao, hồ, sông, rạch, gì gì họ làm tuốt. :-) Dân quâ thì đã thế, mà quan chức cũng chẳng có gì hơn. Lần nào về VN tôi cũng tham quan nhà xí cả. Lần về Bệnh viện KG tôi để ý đến nhà xí quá ư là xấu. Khu dành cho nhân viên và ban giám đốc mà chỉ có 1 cái nhà xí duy nhất (nam + nữ luôn), mà cầu thì xây theo kiểu thế kỉ 19, lại không có khăn, nước thì lúc nào cũng lênh láng. Nhà xí bệnh viện CR tuy có khá hơn chút nhưng nói chung vẫn bệ rạc như thế. Ui chao, y tế mà còn vậy, thì làm sao mình ăn nói với ngoài y tế đây? Có nói cũng đâu có “thiêng”.

Tôi rất thích thú với mô hình nhà xí của Lê Anh Tuấn (Đại học Cần Thơ). Không hiểu sao chính quyền không phát động một phong trào xây nhà xí như thế. Hi vọng qua đợt này chính quyền sẽ làm. Có như thế thì mới diệt được cái nạn bệnh tả cứ “đến hẹn lại lên”.

NVT

No comments: