Wednesday, April 30, 2008

30/4 và vài suy nghĩ mọn

Hôm qua tôi được mời đi “nói chuyện” trong một hội nghị do Bộ Y tế Úc tổ chức ở Canberra, nên không nhớ ngày đó là ngày 30/4/08. Thời gian đi thật nhanh: mới đó mà đã 33 năm từ ngày chấm dứt chiến tranh. Có một bạn ở Hà Nội (còn trẻ thôi, mới 36 tuổi, tức chỉ 3 tuổi vào năm 1975) viết thư cho tôi như sau:

Với em, 30/4 là ngày đánh dấu mốc kết thúc chiến tranh. Ký ức về chiến tranh của em là một màn đêm đen đặc bao trùm tất cả, như muốn dìm ta xuống một vực sâu ngột ngạt. Tất cả những gì em phải làm là ngoi lên để thở. Theo lời kể của mẹ em, khi em mới được 1 tháng tuổi, xảy ra vụ máy bay B52 của Hoa Kỳ ném bom rải thảm Hà Nội. Nhà em chỉ cách phố Khâm Thiên vài chục mét, đúng ra là cách căn nhà bị trúng bom, khiến cả gia đình đang quây quần bên mâm cơm đều bị chết, nay dựng tượng đài chứng tích chiến tranh, chừng 500m. Mẹ đưa em đi sơ tán. Trong đêm, máy bay quần thảo trên bầu trời, không ai dám thắp đèn vì sợ bị ném bom, nhưng em thì thật tai ngược vì khóc ngằn ngặt, không sao dỗ nổi, không ai dỗ được, chỉ khi thắp đèn lên mới nín. Mọi người vừa sợ, vừa thương khi thấy hai mắt em thao láo nhìn đèn, tươi tỉnh như chẳng có chuyện gì xảy ra.”

Tôi cũng nghĩ ngày đó đánh dấu thời điểm hết chiến tranh, đất nước thống nhất, ai cũng vui mừng và tràn trề hi vọng cho tương lai. Tôi cũng vậy. Nhưng những gì xảy ra sau đó làm cho nhiều, rất nhiều, người buồn, thậm chí căm hận. Và hận thù đó vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay ở một bộ phận cộng đồng người Việt hải ngoại. Đó là sự thật, dù báo chí trong nước không muốn nhắc đến.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt từng nói [đại khái] rằng khi chiến tranh chấm dứt, có 50% người vui nhưng cũng có 50% người buồn. Chính xác như thế. Những gì xảy ra sau năm 1975 ở trong Nam càng làm cho con số 50% thành 90% hay thậm chí cao hơn. Miền Nam chưa bao giờ “ăn độn” nhưng phải ăn độn một thời gian. Rồi nạn kì thị triền miên (đau lòng!) đến nỗi quá nhiều người (trong đó có tôi) bỏ nước ra đi. Lúc đó người ta gọi những người như tôi là “phản quốc” này nọ. Kinh thật! Nói như thế để thấy một thời đen tối.

Không ai bước vào một dòng sông 2 lần. Tình thế thay đổi, và lòng người cũng đổi thay. Tôi về thăm quê lần đầu năm 1993, lúc đó quê mình còn nghèo lắm và mới chỉ bắt đầu xây dựng lại sau một thời gian đen tối. Nhưng ngày nay thì quê tôi đã có nhiều người giàu (thậm chí rất giàu). Từ làng quê ra thị xã (nay là thành phố rồi) chỉ tốn có 25 phút, chứ đâu phải cả 3 giờ như hồi xửa hồi xưa! Tôi hơi lạc đề rồi ...

Hôm nay tôi chỉ muốn giới thiệu một số bài viết về ngày 30/4 đáng đọc.

Dương Văn Minh và Tôi (chuyện ngày 30/4/1975) (“tôi” đây là Nguyễn Hữu Thái chứ không phải tôi. Bài rất đáng đọc nếu ai quan tâm đến lịch sử).

Nội các Sài Gòn trong ngày đầu giải phóng miền Nam

Phục hồi xe Jeep đưa tổng thống Dương Văn Minh đi tuyên bố đầu hàng

30/4 và Câu chuyện người “ra đi”

Ngày 30/4 qua báo Mĩ

NVT

No comments: