Wednesday, April 16, 2008

Lại chuyện “bệnh danh”

Báo Người lao động hôm nay (17/4/2008) có một bài phỏng vấn đáng chú ý. Bài có tựa đề là Bộ y tế vẫn không chịu công bố dịch tả”. Phóng viên hỏi Thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn chung quanh vấn đề gọi tên bệnh hiện nay là gì, và ông Thứ trưởng trả lời rằng đó là bệnh “Tiêu chảy cấp nguy hiểm”. Nhưng ông Thứ trưởng đã tự mình mâu thuẫn!


Chứng minh?


Trả lời câu hỏi của phóng viên “Nhưng theo quy chế công bố dịch thì chỉ cần một người mắc tả đã có thể gọi là dịch tả?” ông Thứ trưởng nói: “Quy định này được đưa ra từ trước năm 1980. Hồi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) có yêu cầu phải công bố một số bệnh là dịch nếu đã phát hiện ít nhất một ca mắc như bệnh: sốt vàng, tả, dịch hạch... Hơn nữa, trước đây WHO bắt buộc phải công bố dịch, thông báo quốc tế nhưng bây giờ WHO chỉ khuyến cáo nên uống vắc-xin phòng bệnh và quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) khi có dịch.”


Thế nhưng trong Quyết định về việc ban hành “Quy trình xử lý dịch tả” ngày 3/11/2007 do chính ông Thứ trưởng Trịnh Quân Huấn kí thì viết như sau: Một "vụ dịch tả" được xác định khi có ít nhất 1 ca bệnh tả được xác định.Bạn đọc có thể bấm vào đường dẫn này để đọc toàn văn của Quyết định trên.


Ngoài ra, phát biểu trên của ông Thứ trưởng còn sai một điều nữa: tài liệu của WHO ban hành vào năm 1992 (chứ không phải "trước năm 1989" như ông nói) và vẫn còn có giá trị cho đến nay. Tài liệu 14 trang đó ở đây (dạng pdf), bạn đọc có thể tải về để đọc và tham khảo. Không có tài liệu nào trong y văn nói đến bệnh “Tiêu chảy cấp nguy hiểm cả”.


Thật ra, trong phần trả lời trên báo Người lao động, ông Thứ trưởng còn trả lời sai về nguyên nhân của bệnh tả và tiêu chảy, nhưng tôi sẽ quay lại bàn chi tiết sau.


Điều tôi quan tâm và vẫn chưa giải đáp được là: tại sao một quan chức cao cấp ngành y tế nước ta phát biểu ngược lại quyết định mà chính ông đã kí và ban hành. Hay là ông quên, không nhớ mình đã kí gì? Hay là ông … nói bừa cho qua. Không thể giải thích được!


Nhưng điều khích lệ là không phải ai cũng nghĩ như ông Thứ trưởng. Thật vậy, TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, đề nghị nên thẳng thắn gọi chính xác tên bệnh tả thay vì tiêu chảy cấp nguy hiểm. Tôi hoàn toàn nhất trí với TS Nguyễn Trần Hiển.


NVT


====


http://www.nld.com.vn/tintuc/chinh-tri-xa-hoi/221615.asp

Bộ y tế vẫn không chịu công bố dịch tả

17-04-2008 00:10:32 GMT +7

Theo PGS-TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, với mức độ lây lan dịch như hiện nay, Bộ Y tế nên thẳng thắn gọi chính xác tên bệnh tả thay vì tiêu chảy cấp nguy hiểm.

Dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm đã lan rộng ra 18 tỉnh miền Bắc với 1.790 trường hợp, trong đó 323 ca tả. Nhiều chuyên gia dịch tễ đã đề nghị gọi đúng tên là dịch tả thay vì gọi là dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm. tuy nhiên, trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động chiều 16-4, Thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn vẫn nói:

- Cụm từ tiêu chảy cấp nguy hiểm không chỉ được dùng riêng ở VN. Khi chúng ta nói là dịch tiêu chảy cấp trong đó có nguyên nhân từ phẩy khuẩn tả là bởi không phải 100% bệnh nhân tiêu chảy cấp đều do tả mà còn do nguyên nhân khác. Cho dù không có tả thì VN vẫn có khoảng 1 triệu người mắc tiêu chảy cấp. Chẳng hạn, khi xảy ra dịch tiêu chảy cấp mà do vi khuẩn thương hàn thì gọi là tiêu chảy cấp do thương hàn, còn hiện nay có nhiều người mắc do phẩy khuẩn tả nên chúng ta gọi đây là dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm, trong đó có nguyên nhân từ vi khuẩn tả.

. Phóng viên: Nhưng theo quy chế công bố dịch thì chỉ cần một người mắc tả đã có thể gọi là dịch tả?

- Thứ trưởng Trịnh Quân Huấn: Quy định này được đưa ra từ trước năm 1980. Hồi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) có yêu cầu phải công bố một số bệnh là dịch nếu đã phát hiện ít nhất một ca mắc như bệnh: sốt vàng, tả, dịch hạch... Hơn nữa, trước đây WHO bắt buộc phải công bố dịch, thông báo quốc tế nhưng bây giờ WHO chỉ khuyến cáo nên uống vắc-xin phòng bệnh và quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) khi có dịch. Hiện nay nhiều nước trên thế giới cũng có dịch tả nhưng người ta cũng chỉ nói là dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm có nguyên nhân từ phẩy khuẩn tả.

. Trước đây “nghi phạm” gây bệnh được các ông nhắm tới là mắm tôm nhưng lần này lại là E.coli?

- Vi khuẩn E.coli chỉ là chỉ số để xác định nguồn thực phẩm ấy có nhiễm phân. Phần lớn các vi khuẩn E. coli không gây bệnh. Nhưng điều quan trọng nhất là nếu tìm thấy E.coli có nghĩa là thực phẩm ấy bị nhiễm phân và nhiễm phân có nghĩa là có nhiễm các vi khuẩn đường ruột khác, trong đó có thể có cả vi khuẩn tả.

. Được biết ngày 16-4, Bộ Y tế đã ra quân kiểm tra ATVSTP trên địa bàn TP Hà Nội. Kết quả kiểm tra có đánh giá được thực trạng công tác ATVSTP hay không?

- Sáng 16-4, 5 đoàn kiểm tra của Bộ Y tế đã kiểm tra nhiều nơi có nhiều bệnh nhân dương tính tả và đã kiểm tra một loạt các cửa hàng ăn, các nơi kinh doanh thực phẩm, các nơi sản xuất rau... Đã có 7/10 cửa hàng ăn bị đóng cửa do không bảo đảm các công tác về ATVSTP. Cũng theo các đoàn kiểm tra, vẫn còn tình trạng sử dụng phân tươi tưới rau ở một số vùng trên địa bàn Hà Nội. Cùng đó, một số chợ không bảo đảm vệ sinh môi trường. Đây là điều kiện để phát tán các vi khuẩn gây bệnh khác trong đó có vi khuẩn tả. Nếu những ngày tới chúng ta làm liên tục hoạt động này thì chắc chắn sẽ cắt đứt được nguồn lây từ thực phẩm sang người ăn và như vậy sẽ sớm dập được dịch bệnh.

Hòa Bình có bệnh nhân tả

Hà Tây: Đóng cửa 38 quầy kinh doanh thực phẩm và một trường mầm non

Tại cuộc họp giao ban chiều 16- 4, ông Nguyễn Huy Nga, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), cho biết dịch tiêu chảy cấp vẫn có diễn biến phức tạp. Những ngày qua, dịch vẫn rải rác xuất hiện tại 11 tỉnh, TP, trong đó Hòa Bình là địa phương mới nhất xuất hiện người bệnh tiêu chảy cấp nguy hiểm dương tính với phẩy khuẩn tả. Cũng trong ngày hôm qua (16- 4), qua kiểm tra về ATVSTP tại nhiều quán thịt chó ở quận Tây Hồ, đoàn kiểm tra đã phát hiện hầu hết thịt chó, rau thơm, rau sống, mắm tôm... ở các cửa hàng này đều không có nguồn gốc. Theo PGS-TS Trần Đáng, Cục trưởng Cục ATVSTP, một số hoa loa kèn nghi ngờ có vi khuẩn tả đã được lấy mẫu xét nghiệm vì ở khu vực quận Tây Hồ, đã phát hiện một hộ dân sử dụng phân tươi để tưới rau và hoa.

l Sáng 16-4, UBND tỉnh Hà Tây quyết định tạm đóng cửa 38 quầy hàng kinh doanh thực phẩm trên địa bàn tỉnh và một trường mầm non tại xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất do không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm nhằm ngăn chặn dịch bệnh tiêu chảy cấp lây lan.

Theo Sở Y tế tỉnh Hà Tây, xã Hữu Bằng là điểm nóng về dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm. Tại xã này, trong vòng 1 tuần qua đã có 127 bệnh nhân bị tiêu chảy, trong đó 30 người dương tính với phẩy khuẩn tả. Hầu hết bệnh nhân mắc bệnh đều do ăn thịt chó, mắm tôm, rau sống tại hội làng.

D.Thu-B.T

GS-TS Nguyễn Lân Dũng:

Nên lắng nghe ý kiến chuyên gia

Tôi nhiệt liệt hoan nghênh ý kiến của TS Nguyễn Văn Tuấn, một chuyên gia Việt kiều có uy tín đang làm việc tại Úc (Báo Người Lao Động số ra ngày 15-4). Vi khuẩn Escherichia coli là một nhóm vi khuẩn có mặt trong nhiều thực phẩm nhưng chỉ có 6 nhóm có thể gây tiêu chảy như TS Tuấn đã trình bày (các nhóm VTEC, AEEC, EPEC, ETEC, EIEC, EAEC), hơn nữa phải với một số lượng đủ lớn thì E.coli thuộc các nhóm trên mới có khả năng gây tiêu chảy. Không thể coi sự hiện diện của vi khuẩn E.coli trong thực phẩm để kết luận chúng là nguyên nhân gây tiêu chuẩn cấp.

Tôi tin rằng đây là kết luận của các quan chức chứ không phải của các nhà vi sinh vật học thuộc Bộ Y tế. Việc nhiễm khuẩn E.coli chỉ có thể làm tăng nguy cơ tiêu chảy ở trẻ em mà thôi. Trận dịch mà chúng ta đang phải đối phó là do phẩy khuẩn tả (Vibrio cholerae) gây nên. Phải khẳng định như vậy để có thể tuyên truyền rộng rãi các biện pháp phòng và chữa bệnh. Đây cũng là trách nhiệm của chúng ta trước cộng đồng thế giới và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Lần trước nghe nói mắm tôm là nguyên nhân gây bệnh tả và đi tới quyết định “chôn mắm tôm”, tôi đã cực lực phản đối cũng chính vì nghĩ rằng Bộ Y tế đã không hỏi ý kiến các chuyên gia vi sinh vật học trong ngành y tế. Lần này tôi cũng xin nhắc lại về các vấn đề chuyên môn trong lĩnh vực này cần có ý kiến của các chuyên gia ở Viện Vệ sinh Dịch tễ hay ở các viện Pasteur thuộc Bộ Y tế.

Ngọc Dung thực hiện





No comments: