Saturday, May 3, 2008

Phòng dịch tả - "5 phải" và "6 không"

Đã từ lâu tôi rất ít khi nào mạo muội ghé qua trang nhà của Bộ Y tế, vì nhiều lí do. Thứ nhất là nó quá chậm, làm mất thì giờ mình. Thứ hai là không có thông tin gì nhiều, vì những thông tin trong trang đầu toàn là lấy từ báo chí. Thứ ba là cách thiết kế màu mè, giống như trang web của mấy đứa trẻ hay nghịch ngợm, chơi trò hình nhảy nhót tùm lum. Tôi nghĩ các vị có trách nhiệm trong Bộ nên xem qua mấy vấn đề này để làm cho trang web khá hơn và nghiêm chỉnh hơn. Cách tốt nhất là xem qua các trang web ở nước ngoài để biết người ta làm ra sao mà tham khảo.

Nhưng hôm nọ có một người bạn giới thiệu tôi công văn phòng chống dịch tả của Bộ và nói rằng tôi nên vào xem. Đây là điều tôi đang quan tâm nên phải vào xem cái công văn dưới đây. Người kí là thứ trưởng Cao Minh Quang. Điều khá vui là phía trên thì đề ngày 12/4/2008, nhưng phía dưới kí thì đề ngày 17/4/2008! Tại sao có sự thiếu nhất quán này mà ông thứ trưởng không để ý?

Công văn gửi cho các chủ tịch UBND tỉnh và thành trực thuộc trung ương về cách phòng bệnh. Xuất phát từ nhận định “Theo thống kê của Bộ Y tế, phần lớn các trường hợp mắc bệnh là do sử dụng thực phẩm không bảo đảm vệ sinh, đặc biệt là sử dụng thức ăn đường phố” công văn đề ra “5 phải” và “6 không” như sau:

Thực hiện 5 phải

  • Phải “ăn chín, uống chín/sôi”. Tất cả đồ ăn, thức uống cần đun sôi trước khi ăn, uống.
  • Phải rửa sạch tay bằng xà phòng trước khi ăn.
  • Phải rửa sạch và nhúng nước sôi dụng cụ bát đũa trước khi ăn.
  • Phải bảo quản tốt thực phẩm đã chế biến, chống ruồi, mưa gió, bụi bặm.
  • Phải xử lý phân, chất thải đảm bảo yêu cầu vệ sinh, không dùng phân tươi để bón và tưới rau.

Thực hiện 6 không:

  • Không ăn rau sống.
  • Không ăn tiết canh.
  • Không ăn mắm tôm, mắm tép sống.
  • Không ăn gỏi cá, hải sản sống.
  • Không ăn nem chạo, nem chua.
  • Không uống nước lã, nước đá mất vệ sinh.”

Bỏ qua mấy từ ngữ hơi ngô nghê như “ăn chín, uống sôi” (có mà phỏng miệng :-)), theo tôi đối với đại đa số người dân phần lớn các biện pháp này đều không thể thực hiện được. Hình như các chỉ dẫn này viết cho người có thu nhập cao, thành phần trung lưu ở thành thị, chứ không phải cho 74% người dân đang sống ở nông thôn. Tôi liên tưởng đến người hàng xóm, thu nhập mỗi ngày 30.000Đ. Một cục xà phòng giá bao nhiêu? Phải nhún nước nóng các chén? Điện có đủ người ta làm không? (Cúp hoài, cúp liên miên như hiện nay mà đòi làm như thế à?) Làm sao người hàng xóm có thể làm theo những “5 phải” và “6 không” này?

Còn “6 không” thì mới vui vì hình như đây chỉ là viết cho có viết, chứ chưa chắc người viết đã tin vào 6 cái không này. Chẳng hạn như “Không ăn rau sống”. Nói đùa hay nói thật vậy trời? Rau sống rất quan trọng trong văn hóa ẩm thực Việt Nam mà bảo người ta không ăn rau sống, thì có phải là phản văn hóa không? Thử ăn bánh xèo xem, không có rau sống thì thà đừng ăn hơn là có bánh xèo! Vấn đề không phải là “không ăn rau sống” mà là ăn rau sống đã qua rửa sạch và tẩy trùng (nếu có khả năng và điều kiện).

Còn “không uống nước lã mất vệ sinh” thì còn vui hơn nữa. Thế nào là “mất vệ sinh”. Phải mua chai nước La Vie chăng? Thử tưởng tượng người nông dân ra đồng, trời nắng chang chang, làm mệt, khát nước, thấy một cái giếng nước trong quá, làm một húp. Như vậy có vệ sinh không? Khuyên là khuyên mấy người này nên làm gì, chứ nói chung chung như kiểu của Bộ thì thật là họ quá xa rời thực tế. Không ngạc nhiên chút nào khi bất cứ lời khuyên nào của Bộ cũng đều bị người dân bỏ ngoài tai. Họ chỉ cười.

NVT

===

Mời các bạn đọc công văn này cho rõ. Mấy chỗ tôi gạch đích và tô màu đỏ là để nhấn mạnh.

http://www.moh.gov.vn/homebyt/vn/portal/InfoDetail.jsp?area=58&cat=1456&ID=6008

BỘ Y TẾ

BAN CHỈ ĐẠO VỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM

-------------------

Số: 2505/BYT-ATTP

V/v tăng cường công tác bảo đảm VSATTP trong phòng chống dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm có nguyên nhân từ phẩy khuẩn tả.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Hà Nội, ngày12tháng 4 năm 2008

Kính gửi:Chủ tịch UBND các tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương.

Hiện nay, dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm trong đó có nguyên nhân từ phẩy khuẩn tả đã xuất hiện tại 18 tỉnh/thành phố và đang có xu hướng lan rộng trên địa bàn cả nước. Theo thống kê của Bộ Y tế, phần lớn các trường hợp mắc bệnh là do sử dụng thực phẩm không bảo đảm vệ sinh, đặc biệt là sử dụng thức ăn đường phố. Thực hiện Công điện số 511/CĐ-TTg ngày 03/04/2008 của Thủ tướng Chính phủ và ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại buổi làm việc với Bộ Y tế và các Bộ, Ban ngành sáng ngày 12/4/2008 về việc triển khai các giải pháp quyết liệt và đồng bộ từ Trung ương đến địa phương để nhanh chóng dập tắt dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm trong đó có nguyên nhân từ phẩy khuẩn tả, Bộ Y tế - Thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về VSATTP đề nghị Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo các Sở, Ban ngành, đoàn thể trên địa bàn triển khai quyết liệt các hoạt động để bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm nói chung và đối với hoạt động cung ứng dịch vụ thức ăn đường phố nói riêng với những nội dung cụ thể sau:

1. Huy động toàn bộ hệ thống chính trị và các phương tiện thông tin đại chúng triển khai công tác tuyên truyền VSATTP theo phương châm “đến từng ngõ, gõ từng nhà” để cắt đứt mắc xích sau cùng của sự lây truyền vi khuẩn tả (nếu có). Vận động nhân dân chủ động, tự giác thực hiện các biện pháp sau trong giai đoạn phòng, chống dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm có nguyên nhân từ phẩy khuẩn tả:

a. Thực hiện 5 phải

  • Phải “ăn chín, uống chín/sôi”. Tất cả đồ ăn, thức uống cần đun sôi trước khi ăn, uống.
  • Phải rửa sạch tay bằng xà phòng trước khi ăn.
  • Phải rửa sạch và nhúng nước sôi dụng cụ bát đũa trước khi ăn.
  • Phải bảo quản tốt thực phẩm đã chế biến, chống ruồi, mưa gió, bụi bặm.
  • Phải xử lý phân, chất thải đảm bảo yêu cầu vệ sinh, không dùng phân tươi để bón và tưới rau.

b. Thực hiện 6 không:

  • Không ăn rau sống.
  • Không ăn tiết canh.
  • Không ăn mắm tôm, mắm tép sống.
  • Không ăn gỏi cá, hải sản sống.
  • Không ăn nem chạo, nem chua.
  • Không uống nước lã, nước đá mất vệ sinh.

Cần tăng cường thời lượng, tần suất và đa dạng hoá các hình thức chuyển tải các thông điệp nêu trên của Bộ Y tế về công tác bảo đảm VSATTP trong phòng chống dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm có nguyên nhân từ phẩy khuẩn tả. Đặc biệt đối với các địa phương đang có dịch, cần có hình thức phù hợp để chuyển tải các thông điệp đến các nhóm đối tượng thường xuyên sử dụng dịch vụ thức ăn đường phố, hay thay đổi nơi cư trú (như học sinh, sinh viên, người lao động tự do, khách du lịch, cán bộ công tác,...).

2. Đánh giá thực trạng công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thức ăn đường phố trên phạm vi toàn tỉnh/thành phố, xây dựng kế hoạch củng cố, kiện toàn mạng lưới kinh doanh thức ăn đường phố, gắn liền với chương trình chỉnh trang đô thị, xây dựng đời sống văn hóa. Triển khai đồng bộ 6 nguyên tắc, 8 nội dung để đạt được 10 tiêu chí về VSATTP thức ăn đường phố, đặc biệt tập trung các hoạt động:

  • Kiện toàn ngay hoạt động của Ban Chỉ đạo liên ngành VSATTP cấp quận/huyện, xã/phường.
  • Tập trung công tác tuyên truyền, giáo dục kiến thức, nhận thức, quy định pháp luật về VSATTP đối với loại hình cung ứng dịch vụ thức ăn đường phố. Nâng cao chất lượng, số lượng các bài viết, bài phát thanh về VSATTP trên hệ thống thông tin tại địa bàn xã/phường.
  • Tập huấn kiến thức và cấp giấy chứng nhận cho người chế biến, kinh doanh và chủ cơ sở dịch vụ thức ăn đường phố.
  • Thẩm định và cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP cho các cơ sở cung ứng dịch vụ thức ăn đường phố.
  • Khám sức khoẻ định kỳ hàng năm và khi tuyển dụng đối với người kinh doanh thức ăn đường phố.
  • Tổ chức ký cam kết thực hiện 10 tiêu chí VSATTP thức ăn đường phố.
  • Tăng cường hoạt động thanh kiểm tra của Đoàn công tác liên ngành và Tổ quần chúng về VSATTP kết hợp với công tác giáo dục, truyền thông cho người cung ứng và sử dụng dịch vụ thức ăn đường phố; xử phạt nghiêm minh các cơ sở vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thức ăn đường phố, đặc biệt đối với các tỉnh/thành phố đang có dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm có nguyên nhân từ phẩy khuẩn tả.

3. Có chính sách hỗ trợ những cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, bán hàng rong có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được tập huấn kiến thức VSATTP, khám sức khỏe, cải tạo điều kiện kinh doanh đáp ứng với yêu cầu của pháp luật về VSATTP.

4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định về VSATTP tại nhà hàng, khách sạn, bếp ăn tập thể và cơ sở cung cấp suất ăn sẵn trên địa bàn; kiên quyết không để các cơ sở không đủ điền kiện tiếp tục kinh doanh; Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, bao gồm cả tổ chức, cá nhân thiếu ý thức, trách nhiệm triển khai công tác bảo đảm VSATTP.

Bộ Y tế - Thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về VSATTP đề nghị Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương tập trung và khẩn trương chỉ đạo triển khai các nội dung nêu trên và báo cáo kết quả thực hiện về Bộ Y tế trước ngày 30/4/2008 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

KT. TRƯỞNG BAN

PHÓ TRƯỞNG BAN THƯỜNG TRỰC

BAN CHỈ ĐẠO LIÊN NGÀNH VỀ VSATTP

THỨ TRƯỞNG BỘ Y TẾ

(đã ký)

Cao Minh Quang

Ngày 17/04/2008

1 comment:

Minh Son said...

Dear Dr Tuấn,

Khác nhau về ngày tháng trong công văn đó có thể là ngày ban hành công văn và ngày post trên trang web.

Bs. Minh Son