Monday, September 22, 2008

Nhục nhã vì cầm hộ chiếu Việt Nam?

Hôm nay đọc báo thấy một câu phát biểu “ấn tượng” làm tôi phải tiêu ra vài phút để viết ra những dòng chữ sau đây. Đó là câu nói của ông Ngô Quang Kiệt (tên đầy đủ có chêm tiếng Tây phía trước tên tiếng Việt là Joseph Ngô Quang Kiệt), Tổng giám mục Giáo phận Hà Nội, trước báo chí vào ngày 21/9: "Chúng tôi đi nước ngoài rất nhiều, chúng tôi rất là nhục nhã khi cầm cái hộ chiếu Việt Nam". Chữ "cái" nghe đã không êm tai rồi! Thoạt đầu tôi tưởng là ông Joseph Ngô Quang Kiệt đã lưu danh hậu thế với câu nói này, và đứng cùng hàng ngũ với một ông linh mục tên Hoàng Quỳnh, người từng nói một câu để đời: “Thà mất nước, chứ không mất Chúa.” Xin nói thêm rằng năm 1945, ông Hoàng Quỳnh là Tổng Tuyên Úy đoàn thanh niên Công Giáo Phát Diệm, một nhân vật khét tiếng chống Việt Minh.

Nhưng tôi hỏi bạn bè và kiểm chứng lại thì không hẳn như thế. Ông Kiệt quả là tác giả câu nói đó, nhưng ông nói trong bối cảnh cụ thể. Rất tiếc là giới báo chí trong nước đã có thái độ thiếu công bằng với ông Kiệt khi trích dẫn không đầy đủ câu nói của ông ta. Thật ra, nguyên văn lời phát biểu của ông Kiệt như sau:

"Chúng tôi đi nước ngoài rất nhiều, chúng tôi rất là nhục nhã khi cầm cái hộ chiếu Việt Nam, đi đâu cũng bị soi xét, chúng tôi buồn lắm chứ, chúng tôi mong muốn đất nước mình mạnh lên. Làm sao như một anh Nhật nó cầm cái hộ chiếu là đi qua tất cả mọi nơi, không ai xem xét gì cả. Anh Hàn Quốc bây giờ cũng thế. Còn người Việt Nam chúng ta thì tôi cũng mong đất nước lớn mạnh lắm và làm sao thật sự đoàn kết, thật sự tốt đẹp, để cho đất nước chúng ta mạnh, đi đâu chúng ta cũng được kính trọng.”

Ấy thế mà báo chí chỉ trích câu đầu mà không trích câu sau đặt trong bối cảnh của câu phát biểu. Vì trích ngang xương như thế nên công chúng vô cùng phẫn nộ với ông. Không trách được khi có người yêu cầu ông trả lại hộ chiếu cho Nhà nước và nên đi nhận quốc tịch Vatican. Hệ quả thật không nhỏ. Tôi nghĩ giới báo chí còn nợ ông Kiệt một lời xin lỗi.

Quay trở lại câu nói đầy đủ của ông Ngô Quang Kiệt, bây giờ thì tôi hiểu tại sao ông ta cảm thấy nhục nhã: vì ông bị bọn hải quan ngoại quốc xoi xét. Việt kiều cầm hộ chiếu Mĩ, Pháp, Canada, Úc, Đức, v.v… về Việt Nam cũng bị hải quan Việt Nam hoạnh họe, nhưng tôi chưa thấy Việt kiều nào nói họ cảm thấy nhục khi cầm hộ chiếu do các nước đó cấp.

Do đó, tôi nghĩ ông Kiệt chọn cụm từ “nhục nhã” để mô tả sự bực bội đó theo tôi là không chính xác, vì chẳng có gì phải nhục nhã ở đây. Ông đâu có ăn trộm hay ăn cướp ai, đâu có phạm pháp gì đâu, mà phải cảm thấy nhục nhã. Đáng lẽ ông phải nói là “khó chịu” thì chính xác hơn.

Nhưng nếu ông cảm thấy nhục nhã hay khó chịu thì ông phải làm gì? Nếu tôi là ông, tôi sẽ nhìn thẳng vào mắt người hải quan xoi mói ông và nói rằng “tôi không hài lòng với việc làm của ông, tôi thấy ông kì thị.” Tôi là một thường dân và đã từng nói như thế. Ông là tổng giám mục, ông có quyền uy để nói như thế, phải nói thẳng vào mặt những tên kì thị để ông còn ngẩng mặt cao với đời và tự hào mình là người Việt Nam. Không bày tỏ thái độ của mình là vô tình biến mình thành một kẻ nhục nhã và mang trong mình phức cảm tự ti. Tôi nhớ đến câu của Tổng thống Mĩ John F. Kennedy: đừng hỏi tổ quốc có thể làm gì cho mình, mà hãy hỏi mình có thể làm gì cho tổ quốc.

Với kinh nghiệm cá nhân tôi có thể khẳng định ông Ngô Quang Kiệt, không biết vô tình hay cố ý, đã nói sai. Ông nói sai ở chỗ này: “Làm sao như một anh Nhật nó cầm cái hộ chiếu là đi qua tất cả mọi nơi, không ai xem xét gì cả. Anh Hàn Quốc bây giờ cũng thế. Có lẽ ông chưa đi nhiều (dù ông tự nói như thế) nên chưa biết đó thôi, vì sự thật là đối với hải quan Tây phương, bất cứ người cầm hộ chiếu là người Nhật hay Hàn Quốc, kể cả người đó là tướng lãnh, vẫn có thể bị khám xét như thường. Hoàn toàn không có chuyện công dân hai quốc gia này đi qua tất cả mọi nơi mà không ai xem xét gì. Sai. Sai quá.

Tôi cầm hộ chiếu Úc và là công dân Úc (trên giấy tờ) mà thỉnh thoảng khi đi công tác về vẫn bị xét tơi bời như tôi mô tả ở đây. Khi tôi sang Canada công tác cũng bị hải quan ở đây hỏi những câu trịch thượng. Thật ra, tôi không phải là người duy nhất bị xoi mói như thế; hàng chục ngàn người Úc (kể cả người Úc gốc Anh) cũng vẫn bị xoi mói như thường.

Theo tôi, hộ chiếu không phải là lí do hải quan xâm xoi hành khách, mà là nơi xuất phát của chuyến bay. Nếu chuyến bay xuất phát từ các nước Á châu, nhất là Đông Nam Á và Nam Á, thì xác suất là hải quan Tây phương sẽ “chăm sóc” rất kĩ, nhưng nếu chuyến bay từ Mĩ hay Âu châu thì hành khách rất ít khi nào bị xăm xoi.

Nhưng ông Joseph Ngô Quang Kiệt mới có 56 tuổi (ông sinh năm 1952), nên có thể nói rằng ông còn trẻ người non dạ so với cái chức tổng giám mục của ông. Ông còn nhiều thì giờ để học, để suy nghiệm về lịch sử, để đi đây đi đó và mở mắt ra so sánh, và để nhìn lại câu nói của mình.

Ông Joseph Ngô Quang Kiệt nổi tiếng vì ông chủ trương “đòi đất” bằng mọi giá. Nói đến đất làm tôi nhớ đến câu nói bất hủ của Tổng giám mục Desmond Tutu của Nam Phi: “When the missionaries came to Africa they had the Bible and we had the land. They said ‘Let us pray.’ We closed our eyes. When we opened them, we had the Bible and they had the land.” (tạm dịch: khi giới truyền đạo đến Phi châu, họ có cuốn Thánh Kinh và chúng tôi có đất. Họ nói: ‘chúng ta hãy cầu nguyện’. Chúng tôi nhắm mắt. Khi chúng tôi mở mắt ra, chúng tôi có cuốn Thánh Kinh và họ có đất). Câu này được trích từ cuốn Desmond Tutu: A Biography (2004) của Steven Gish. Câu nói đó vẫn còn tính thời sự ở Việt Nam.

Có lẽ không sai khi nói rằng đạo Công giáo vào Việt Nam qua con đường của thực dân Pháp. Sử gia người Pháp Georges Coulet từng nhận xét trong quyển Cultes et Religions de l’Indochine Annamite (Saigon) như sau: “Công giáo đã mở cửa cho quân đội Pháp và là nguyên nhân trực tiếp của cuộc xâm lược đất nước này”. Ở miền Nam, suốt 30 năm liền, những người Công giáo nắm chính quyền (cả hai ông Ngô Đình Diệm và Nguyễn Văn Thiệu đều là người Công giáo). Mối liên hệ khắng khích giữa Công giáo và thực dân Pháp đã tích cực giúp cho cộng đồng Công giáo Việt Nam chiếm được những miếng đất "đắc địa" trên khắp miền đất nước. Những miếng đất tốt nhất, ngay tại trung thâm thành phố hay thị xã, được được xây nhà thờ hay cơ sở công giáo. Chúng ta không ngạc nhiên khi thấy nhiều nhà thờ ngày nay chễm chệ "ngồi" trên những miếng đất rất tốt tại các thành phố lớn như Hà Nội và Sài Gòn. Trước khi “đòi đất”, có lẽ ông Kiệt nên nghiền ngẫm để xác định ai là chủ nhân thực sự của những miếng đất mà ông đang “đòi”. Ông có lẽ nên nhìn lại lịch sử cộng tác giữa Công giáo và thực dân có đáng nhục nhã hay không?

NVT

10 comments:

HB said...

Cháu đọc 1 cuốn truyện của Úc "Tiếng chim hót trong bụi mận gai" - The thorny bird (cháu nhớ ko chính xác lắm), thì rất ấn tượng với các linh mục ở điểm họ là những người rất giỏi ngoại giao. Ông Kiệt tuy bị báo chí truyền hình trích sai làm lệch hẳn ý của ông, nhưng dù sao câu nói của ông vào thời điểm đó và cách nói đó, theo cháu là rất không ngoại giao và chẳng có lợi gì cho mục đích của bên nào. Cháu nghĩ ngoại giao tốt là phải đạt được sự cân bằng mới win-win.
"Săm soi" chú nhé, không phải xăm xoi :D. Có 1 quyển sách của 1 em nhà văn trẻ tựa là "99 tuần buôn chuyện", in từ trang web sachcuatrang.com (mục thư hàng tuần) có phần "chú thích cho tiếng Việt" rất thú vị, chú ạ, không chỉ sửa lỗi chính tả thường gặp mà còn giải thích nữa, khá chính xác và hài hước, chú thử tìm đọc cho vui.

Anonymous said...

http://huongsenviet.blogspot.com/

Anonymous said...

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=279599&ChannelID=118

Trần Minh Định said...

'SỐNG & LÀM VIỆC THEO PHÁP LUẬT'!
Rõ ràng VTV đã sai trong việc trích dẫn, đây là hành động cố ý rất đáng trách, không nên xảy ra nhất là trong bối cảnh hiện nay, làm ảnh hưởng đến mức độ tin cậy của nhân dân với giới truyền thông nước nhà nói chung vốn đang sút giảm trong thời gian qua.

Có lẽ ông Kiệt dùng từ …quá mức nhưng đó là quan điểm cá nhân ông, mọi người nên bình tĩnh suy xét. Một điều cũng nên suy ngẫm là Ông Kiệt nói đến Hộ chiếu chứ không nói đến Quốc tịch (Việt Nam), hộ chiếu do nhà nước đương quyền cấp và là cái có thể thay đổi khác với Quốc tịch là không đổi, ví dụ trước 1975, ở miền Nam, hộ chiếu do chính quyền VNCH cấp,và sau 1975,thống nhất đất nước, thì hộ chiếu do chính quyền CHXHCNVN cấp nhưng Quốc tịch thì vẫn là Việt Nam thôi, không thay đổi.

Tôi không bình luận về chuyện đúng sai ở đây vì không đủ thông tin chỉ thắc mắc tại sao chúng ta sống trong một đất nước có luật pháp nhưng cả hai phía Chính quyền và Giáo hội đều không tìm được tiếng nói chung trên cơ sở Pháp luật, tại sao không nhờ đến Tòa Án phân xử. Việc UBND TPHN đơn phương sử dụng sức mạnh đương quyền của mình để 'vội vàng'ra quyết định thu hồi và thi công công viên ngay trong một đêm tại khu đất đang tranh chấp cũng như cái cách hành xử của giáo dân, giáo hội nơi này đều ...SAI cả.

Nếu để tòa án thụ lý vụ việc và đưa ra phán quyết buộc hai bên phải tuân thủ thì mới thuyết phục mọi người và tránh được những hậu quả không đáng có từ vụ tranh chấp này cũng như những vụ tương tự có thể xảy ra trong tương lai.
MINH ĐỊNH
(TPHCM)

Anonymous said...

Nhục vì yêu


Ngày hôm nay một số đài truyền thanh, truyền hình và báo chí Việt Nam đã đã đồng loạt qui tội cho Đức Tổng Giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt là người không yêu nước khi cắt xén trích dẫn một câu nói của ngài: "Tôi thấy rất nhục nhã khi cầm cái hộ chiếu Việt Nam"…!!!

Người Anh Mỹ có câu "a text out of context is a pretext" (cắt câu chữ khỏi văn cảnh là một cái cớ)! Các phương tiện thông tin đại chúng Việt Nam đã lưu manh cắt câu nói của Đức Tổng Giám mục ra khỏi toàn bộ bài phát biểu của ngài để tạo một cái cớ bôi xấu ngài. Truyền thông nhà nước luôn uốn nắn thông tin có lợi cho những ý đồ chính trị của nhà cầm quyền. Chính vì thế, một người ngoại quốc đã nhận xét thật xác đáng: "Truyền thông Việt Nam không có thông tin, chỉ có tuyên truyền". Toàn bộ bài phát biểu của Đức Tổng Giám mục nhắm đến mục đích mong ước xây dựng đất nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng trong công lí và sự thật, nhưng tuyệt nhiên các phương tiện truyền thông nhà nước lại lờ đi. Điều này có thể ví như một người ngắm vườn hoa, nhưng lại mù quáng không nhìn ngắm những đóa hoa rực thắm, những chồi lá xanh tươi, mà chỉ vục mặt nhìn xuống đất nhòm những gốc hoa xù xì và phân rác, rồi đắc chí kết luận: vườn hoa toàn rác! Và rồi yên chí xác tín rằng: kết luận của mình là "đỉnh cao của trí tuệ"! Các phương tiện truyền thông nhà nước đã lừa dối các độc giả ngây thơ của mình. Bên cạnh đó, các cơ quan truyền thông nhà nước còn làm một điều hết sức lố bịch khi nằng nặc kết tội này tội nọ cho Đức Tổng Giám mục, trong khi ai cũng biết một chân lí hiển nhiên là: "người ta được coi là vô tội khi chưa bị tòa án kết tội". Các cơ quan truyền thông nhà nước đã không hành xử theo tinh thật luật pháp mà hành xử nặng về cảm tính. Họ thực sự là những kẻ hèn theo như cách nói của đạo diễn Trần Văn Thủy trong phim Chuyện Tử Tế: "Nghề của chúng tôi cũng là một nghề hèn, nghề mọn. Hèn vì nghĩ nhiều mà không dám nói ra, mọn vì cái làm ra cũng chẳng mấy ai cần đến… Bấy lâu nay chúng tôi mắc phải một thói quen cố hữu: chỉ mong sao làm vừa lòng bề trên. Một cuốn sách, một vở diễn, một bộ phim ra đời đâu có mấy phụ thuộc vào sự hữu hiệu của nó với cuộc đời, lại chẳng mấy phụ thuộc vào mong muốn của những người lam lũ, mà thường, nhất nhất trông đợi ở sự xem xét của bề trên chúng tôi".

Và cho dù không xét đến toàn văn bài phát biểu của Đức Tổng Giám mục, mà chỉ xét nguyên câu nói "Tôi thấy rất nhục nhã khi cầm cái hộ chiếu Việt Nam" cũng không thể suy diễn là Đức Tổng Giám mục không có tinh thần dân tộc, không có lòng yêu nước. Đây là một lối suy diễn mang tính chụp mũ, nói lấy được theo kiểu cả vú lấp miệng em! Tại sao? Bởi vì người ta cảm thấy nhục khi người hay điều mà họ yêu bị xúc phạm hoặc kém cỏi. Khi người ta chứng kiến một cô gái bán hoa tiếp khách thì có thể người ta xót xa chứ không thấy nhục, nhưng liệu có thấy nhục không khi chứng kiến người yêu của mình, vợ của mình đang ăn nằm với người khác? Người ta thấy nhục vì người ta yêu vợ mình!

Vì thế, nếu bạn là một người yêu nước thực sự thì làm sao lại không thấy nhục khi hàng chục ngàn thiếu nữ Việt Nam vì đói nghèo mà phải nhắm mắt đưa chân lấy những ông chồng mình không yêu tại Đài Loan, Hàn Quốc… Làm vợ người ta mà cứ như là đi làm con sen đầy tớ! Làm sao bạn không thấy nhục khi hàng trăm ngàn thanh niên Việt Nam phải đi vay mượn hàng trăm triệu đồng để có được cơ may rời làng quê đi làm thuê cho các ông chủ ở ngoại quốc! Chỉ có những kẻ thờ ơ với dân tộc, với con người Việt Nam mới không thấy nhục trước những hoàn cảnh đáng thương mà đang xảy ra tại đất nước Việt Nam này.

Trải qua dòng lịch sử dựng nước và giữ nước, làm sao người dân Việt có thể vùng lên đấu tranh giải phóng dân tộc nếu trước đó họ không cảm thấy nhục khi phải sống kiếp nô lệ đọa đày? Và hôm nay, với lịch sử 4000 năm, với những con người thông minh chịu khó và thiên nhiên ưu đãi mà đất nước Việt Nam vẫn cứ phải xếp vào diện các nước nghèo. Trong khi đó thì tham nhũng trở thành quốc nạn, sự dối trá, tính hình thức đang là những căn bệnh trầm kha của đất nước. Như thế thử hỏi rằng những con người thực sự yêu đất nước có cảm thấy nhục cho dân tộc mình?

Người ta cảm thấy nhục vì người ta yêu. Càng yêu nhiều mà người mình yêu bị xúc phạm hay kém cỏi thì càng cảm thấy nhục. Nhà văn nổi tiếng Nguyễn Huy Thiệp đã nói "càng có tâm lớn càng thấy nhục". Chỉ có những con người vô cảm mới không thấy nhục khi đất nước Việt Nam còn đói nghèo và nhiều tệ nạn, bệnh hoạn. Chỉ có những con người ích kỉ, không còn lương tri mới không cảm thấy nhục, không thấy đau trước nỗi đau khổ của hàng triệu người dân Việt Nam lam lũ. Sinh thời, ông tổ của chủ nghĩa Cộng sản Các Mác đã nói: "Tất nhiên, chỉ có loài súc vật mới có thể quay lưng lại nỗi đau khổ của con người, và chăm lo riêng cho bộ da của mình...".

Thao Thức

Việt Nam - Tổ Quốc Tôi said...

Tôi nghĩ ý kiến của A Tuấn "người ngoài cuộc" nên khánh quan, đúng và sai rõ ràng ở cả 2 phía (Ông Kiệt và nhà nước VN). Bài phát biểu này, Tôi có 2 ý kiến sau:

1. Phép dùng binh trong Binh pháp Tôn Tử được Tào Tháo trong Tam quốc diễn nghĩa ưa thích là "Binh bất yếm trá" mà. Suy cho cùng, bên nào cũng muốn dành phần thắng về mình cả.

2. Riêng câu " Nhục nhã ..." đã không xứng tầm 1 giám mục như A Tuấn nói. Trong bài phát biểu có đoạn Ông Kiệt nói "tục ngữ PHÁP có nói là những tính toán đúng mực ..." cho thấy Ông Kiệt không nên là một giám mục ở VN. Tại sao phải lấy tục ngữ của Pháp cho thấy dòng máu dân tộc VN của Ông Kiệt đã bị "ngoại quốc hóa" rồi. Nên Ông Kiệt nói "nhục nhã ... " là điều dễ hiểu.

HVP

Anonymous said...

http://www.x-cafevn.org/forum/showthread.php?p=229082#post229082

Thành thật xin lỗi Dr Tuấn vì không xưng tên

Chúc Dr Tuấn sức khỏe.

Trân trọng.

Anonymous said...

"cho thấy Ông Kiệt không nên là một giám mục ở VN". Ông Kiệt muốn khoe mình cũng biết tiếng Pháp đó mà. Ông ta từng theo học bên Pháp khoảng 1993.
Nói rằng ông Kiệt yêu thương dân mình nên mới thấy nhục tui thấy là lối ngụy biện, chẳng có dính dáng gì đến chuyện đang bàn, cũng như chẳng dính dáng gì đến chuyện ông Kiệt và những đồng chí của ông đang giành đất đai của VN. Tui hông nghĩ ông Kiệt yêu thương gì quốc gia VN. Người công giáo tuân lệnh ngoại bang ở bên Italia, chứ chẳng bao giờ biết đến nước VN. Người công giáo là những người nguy hiểm đối với nước VN.
Tám Sài Thành

Anonymous said...

Kẻ thất tiết của lịch sử

Trương Thái Du

26 tháng 9, 2008

Để tưởng nhớ lời nguyền của tổ ngoại Phạm Vụ Mẫn, Án sát sứ Sơn Tây, người đã anh dũng bỏ mình trong một trận phục kích của liên quân Pháp – Công giáo bản xứ, cuối thế kỷ 19.

Thế giới blog, truyền hình, báo in, báo mạng Việt Nam cả tuần nay ầm ào về câu nói của ông Ngô Quang Kiệt trong cuộc gặp gỡ với giới chức Hà Nội hôm 21 tháng 9. Trừ báo chí chính thống đi đường một chiều, bất cứ ở đâu để ngỏ khả năng trao đổi đều rất nóng, đôi khi nóng đến mức thô tục. Chẳng hạn trong blog Tắc Kè, gần 1000 comment chia làm hai phe xỉ vả nhau không thương tiếc. Đến độ blog nhà báo Bố Cu Hưng phải chua xót treo blast: “Ơ hay, sao lại vào nhà tớ để cau có và chửi bới loạn xạ chỉ vì tớ nghĩ khác cậu? Tiếc là Nam Cao đã mất!”.

Nguyên văn một đoạn nói vo của ông Ngô Quang Kiệt như sau, tôi không bỏ dấu ngắt câu: “Chúng tôi đi nước ngoài rất nhiều chúng tôi rất là nhục nhã khi cầm cái hộ chiếu Việt Nam đi đâu cũng bị soi xét chúng tôi buồn lắm chứ chúng tôi mong muốn đất nước mình mạnh lên làm sao như một anh Nhật nó cầm cái hộ chiếu là đi qua tất cả mọi nơi không ai xem xét gì cả anh Hàn Quốc bây giờ cũng thế còn người Việt Nam chúng ta thì tôi cũng mong đất nước lớn mạnh lắm và làm sao thật sự đoàn kết thật sự tốt đẹp để cho đất nước chúng ta mạnh đi đâu chúng ta cũng được kính trọng[1]”.

Derrida, triết gia Giải cấu trúc/ Hủy cấu trúc nổi tiếng đã đề xuất cách đọc/hiểu giải kiến tạo (deconstructive readings). Ông nhận định phát ngôn/văn bản không bao giờ chỉ chứa một nội hàm đơn độc.

Về mặt cá nhân, phát ngôn của ông Ngô Quang Kiệt là thăng hoa của diễn ngôn trong tinh thần chính ông. Về mặt giáo hội công giáo, lời của tổng giám mục giáo phận Hà Nội trong cuộc gặp gỡ với nhà chức trách phải mang tiếng nói của số đông giáo dân, chứa đựng nguyện vọng của giáo hội/giáo phận. Cho nên những ai bênh vực ông đều không sai và những ai nghi ngờ ông vẫn có thể đúng.

Ben Stocking, nhà báo hãng thông tấn Mỹ AP đã dùng từ “vụng về” khi đề cặp đến câu nói nóng hổi kia của ông Kiệt. Nguyên văn "State media called Kiet's patriotism into question when he made a clumsy statement on television[2]”.

Đại sứ của Tổng thống Bush về vấn đề Tự do Tôn giáo, John V. Hanford cũng có ý kiến: “Một trong những vấn đề là tài sản được sang tay nhiều lần. Trong trường hợp miếng đất nhiều người biết đến ở Việt Nam, tôi nghĩ trước đây của người Phật giáo sau nhờ người Pháp mới thành của người Công giáo cho nên rất phức tạp[3]''.

Trên diễn đàn BBC có một ý kiến rất sáng tỏ, trả lời cho phần câu nói của ông Kiệt mà truyền thông nhà nước không dẫn: “Lấy ẩn dụ đi nước ngoài bị nhục nhã tôi thấy không ổn. Việc kiểm tra an ninh chuyến bay hiện rất khó chịu, phải tụt giày, tháo nịt, đứng lên bục giăng thẳng hai tay cho máy rà vào nách vào háng, có nơi còn sờ bằng tay nữa. Vì an ninh chung đành vậy thôi. Còn việc miễn visa thì không dính líu đến đẳng cấp quốc gia. Mỹ có miễn visa cho Nga đâu[4]”. Như vậy ông Kiệt đã đánh đồng đẳng cấp quốc gia, sự văn minh, hùng mạnh với việc thân Âu – Mỹ, là đồng minh chí cốt với Âu – Mỹ chăng? Là tổng giám mục Hà Nội, chắc chắn ông đã đi các nước tây dương là chủ yếu. Không nói thì ai cũng hiểu thủ tục visa, sự soi xét bực mình trên thế giới diễn ra chủ yếu tại các nước Âu – Mỹ. Hướng về đỉnh cao văn minh, giàu có của nhân loại chẳng có gì sai. Song người Việt Nam có lý do để lo lắng ở sự “hướng tới” này.

Tuy vậy chủ điểm chính tôi muốn bàn thảo ở đây là có nên đánh đồng những người có ý kiến phản đối ông Kiệt với truyền thông chính phủ, cuộc cờ chính trị của ông Kiệt sai ở nước nào?

Hiển nhiên truyền thống của Ca tô giáo là can dự chính trị. Truyền thống ấy vẫn còn nhưng Ca tô giáo Việt Nam đang thiếu những con người có bản lĩnh chính trị. Nếu có bản lĩnh chính trị ông Kiệt đã không lỡ miệng. Nếu có bản lĩnh chính trị giáo phận Hà Nội đã không chọn mảnh đất Tòa Khâm Sứ cũ đầy dấu ấn lịch sử và cực kỳ nhạy cảm để “đòi đất”. Nếu họ khởi đi bằng Thái Hà hoặc các khu khác và sau cùng là Tòa Khâm Sứ thì có khi nhà nước đã nhượng bộ ở mức độ nào đó, như đã từng nhượng bộ tại La Vang chẳng hạn.

Cơ hội cho những đối thoại “hòa bình” giữa chính quyền và giáo hội công giáo là không còn ở tương lai gần. Không chỉ vì chiến dịch truyền thông “dữ dội” của nhà nước Việt Nam xung quanh phát ngôn của ông Kiệt. Không chỉ vì những “vận động” lương dân xung quanh Thái Hà tập trung phản đối hành động của nhà thờ. Không chỉ vì tổng giám mục lỡ lời. Không chỉ vì giáo phận Hà Nội chọn sai thời điểm và địa điểm “đòi đất”. Chính quyền Việt Nam vẫn chưa dùng con bài tẩy là giáo hội Phật giáo “quốc doanh” như ai đó từng phòng xa.

Những người phản bác ông Kiệt, khi phải chọn lựa, đã chọn ý hướng hơi thiên về chính quyền. Vì nói cho cùng, với Tòa Khâm Sứ và những lùm xùm xung quanh, giáo phận của ông Kiệt đã đánh thẳng vào nỗi hận lịch sử của lương dân Việt Nam với công giáo và thực dân từ thế kỷ 19.

Ở Tòa Khâm Sứ cũ, kẻ mạnh đã thắng, kẻ bản lĩnh hơn đã thắng. Đó là chân lý, là nhân – quả của đời sống thực. Sẽ có người vặn tôi về công bằng, công lý. Xin viện dẫn những lời ở cuối cuốn sách “Chủ nghiã nhân vị” (do Trung tâm đào tạo Chủ Nghĩa Nhân Vị Vĩnh Long xuất bản với sự đỡ đầu của Liên đoàn công chức thuộc Phong trào Cách mạng Quốc gia, sách do các linh mục Nguyễn Văn Tất, Thiên và Trần Mục Đích viết, cựu Bộ trưởng Nội vụ (VNCH) Lâm Lễ Trinh đề tựa): “Xã hội chỉ tốt đẹp nếu có những bất bình đẳng. Các nhà bác học mới có thể dậy cho những người ngu dốt. Người giàu mới có thể làm công việc từ thiện. Nếu như tất cả những bất bình đẳng đó đều không tồn tại, thì tìm ở đâu ra lòng từ thiện, ở đâu ra sự công bằng? Ở đâu ra sự hào hiệp?”

Lẽ thường, một cô gái thất tiết nên cẩn thận khi đề cập đến trinh phẩm trước mặt những người đàn ông nhạy cảm. Vì chỉ trong phép Chúa mới có biểu tượng trắng trong vĩnh hằng! Thật nặng nề và hơi quá đáng nếu nói giáo hội công giáo là kẻ thất tiết với lịch sử của dân tộc Việt Nam, nhưng bản thân kém cỏi không giúp tôi tìm được hình ảnh so sánh nào thích hợp hơn.



Trương Thái Du
9.2008
[1] Theo Vietcatholic.net
[2] http://www.philly.com/philly/wires/ap/news/nation_world/20080922_ap_ hanoichurchmustendvigilsorfacelegalaction.html
[3] http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/story/2008/09/080923_ hanfordpresser.shtml
[4] http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/story/2008/09/080922_ hanoi_warnings.shtml

Anonymous said...

Neu khong co cac nha truyen giao thi gio day cac anh chi em chang co tieng Viet dep de de phe binh ho dau, xin dung len an va ghep toi cho cac nha truyen giao va nhung nguoi co ton giao, nhu the la khong tu do va cong bang.
Mot nguoi Cong giao.