Thursday, September 4, 2008

Thầy Dương Thiệu Tống

Sáng nay đọc báo thấy tin Thầy Dương Thiệu Tống qua đời. Lại một người tâm huyết với nền giáo dục nước nhà ra đi. Tôi không có học với thầy một ngày, nhưng tôi rất ngưỡng mộ thầy. Tôi có cuốn sách tập hợp những bài thầy viết về giáo dục ở Việt Nam. Tôi nghĩ trong những người viết về đề tài này, thầy là người viết khoa học nhất, bởi vì thầy nói cái gì cũng có số liệu đi kèm, và số liệu do chính thầy thu thập và phân tích. Tôi ngưỡng mộ thầy ở điểm này. Sau này, mỗi lần bàn cái gì về giáo dục tôi tham khảo cuốn sách của thầy.

Văn là người. Trong các bài viết của Thầy tôi thấy bài nào cũng được viết bằng một giọng văn chừng mực, bình thản, và điềm đạm. Hoàn toàn không có những từ ngữ đao to búa lớn, không sỉ vã ai, chẳng chỉ trích ai; Thầy để cho dữ liệu nói chuyện. Thời này, rất ít ai có được thái độ tranh luận này (tôi cũng phải tu thân để học Thầy ở điểm này).

Thầy là người thuộc dòng dõi Dương Khuê (1839-1902), hình như là em của Nhạc sĩ Dương Thiệu Tước (nổi tiếng với các ca khúc như Tiếng xưa, Bóng chiều xưa, Ngọc lan, v.v…). Thầy lấy bằng tiến sĩ về giáo dục ở Mĩ (hình như là Đại học Columbia, nhưng tôi phải xem lại). Ít ai biết rằng thầy còn giỏi về phân tích thống kê nữa. Trong những năm sau 1975 thấy chẳng ai dạy môn này ra hồn, thầy mở lớp dạy cho sinh viên và nghiên cứu sinh ở … nhà thầy! Thời đại này, đào đâu ra những vị thầy khả kính như thầy Dương Thiệu Tống?

Xin thắp một nén hương cho Thầy.

NVT




Thầy Dương Thiệu Tống
===

http://web.thanhnien.com.vn/Giaoduc/2008/9/5/260162.tno

Nhắc đến GS Dương Thiệu Tống là nhắc đến một nhà giáo dục học lớn của Việt Nam, tác giả của nhiều đầu sách nghiên cứu rất có giá trị... nhưng chỉ xin được nhắc đến câu chuyện về phân ban mà GS đã nghiên cứu và thực hiện từ rất lâu rồi như một nén hương vĩnh biệt thầy.

Năm 1982, Liên Xô mời phái đoàn trí thức do Âu Mỹ đào tạo ở miền Nam qua Nga tham quan nghiệp vụ. Trong phái đoàn 5 người ấy có GS Dương Thiệu Tống. Một hôm, chuyên gia Liên Xô trình bày một chương trình Trung học Kỹ thuật kiểu mẫu rất hiện đại. Nhưng, bất ngờ GS Dương Thiệu Tống cho biết chương trình ấy là do chính ông thiết lập cho giáo dục quốc tế từ lâu tại Hoa Kỳ và đã thực hiện tốt đẹp tại Việt Nam trong 10 năm ở trường Kiểu mẫu Thủ Đức, nhưng tiếc thay bị ngưng lại sau năm 1975.

Theo GS Dương Thiệu Tống, mô hình này được xây dựng nhằm mục đích nghiên cứu áp dụng cho tất cả các trường, đặc biệt là các trường ở những thành phố nhỏ, nơi không thể mở các trường trung học chuyên nghiệp, dạy nghề riêng lẻ. Tùy yêu cầu từng địa phương sẽ đẩy mạnh về nghề biển, nông, thương... Vì không phải học sinh nào học xong phổ thông cũng có khả năng vào đại học nên mục đích của mô hình này là dù học ngành gì, sau bậc phổ thông, học sinh phải biết được ít nhất một lĩnh vực chuyên môn để có thể phục vụ cho gia đình hoặc địa phương nơi mình sống. Do đó mục tiêu của trường là đào tạo từ nhà khoa học, bác học tương lai cho đến bà nội trợ.

Đây là mô hình phối hợp giáo dục phổ thông và giáo dục hướng nghiệp qua việc thiết lập các ban công kỹ nghệ, kinh tế gia đình, canh nông và doanh thương cho học sinh phổ thông, việc tổ chức các hoạt động hướng dẫn áp dụng phương pháp học lấy học sinh làm trung tâm, sử dụng trắc nghiệm khách quan trong việc đánh giá học tập, tìm hiểu tâm lý và tuyển sinh...

Lần đầu tiên ở Việt Nam năm 1965, trường áp dụng lối thi tuyển bằng trắc nghiệm khách quan bao gồm một số bài trắc nghiệm phụ và các môn: Văn, Toán, Khoa học thường thức, chú trọng việc khảo sát trí thông minh hơn là khả năng học tập, khả năng thuộc bài, nhớ sách. Ngoài ra, trong suốt quá trình học tập, học sinh được phát hiện năng khiếu và sở thích qua các trắc nghiệm tâm lý, công tác hướng dẫn do các thầy giáo có huấn luyện đảm nhận.

Việc phân ban hiện nay không trên cơ sở phát hiện năng khiếu, khả năng, sở thích của các học sinh, hướng dẫn để các học sinh phát triển năng khiếu, mà dựa vào kết quả học tập để phân loại trái với nguyện vọng của học sinh và gia đình. Vì vậy mô hình trường Kiểu mẫu Thủ Đức của GS Dương Thiệu Tống có thể nghiên cứu để áp dụng trong tình hình mới như một cách phân ban mềm dẻo và phù hợp nguyện vọng của học sinh. N.T.T

TS. Nguyễn Thiện Tống

2 comments:

nguoi nha que said...

Chắc anh Tuấn cũng có quyển " Thưở ban đầu " xuất bản năm 98 của Thày rồi chứ?

Nguyễn Văn Tuấn said...

Chưa đọc cuốn này anh à. Tôi có cuốn "Suy nghĩ về giáo dục" của thầy Tống và như là cuốn gối đầu giường.

Một anh bạn đọc bài viết này (của anh Nguyễn Thiện Tống) cho tôi biết có vài chi tiết không đúng. Anh ấy sẽ viết một bài khác để đính chính.

NVT