Tuesday, February 8, 2011

Tử vi, số mệnh, tâm lí và gen

http://phanquoctuanqa1.violet.vn/uploads/resources/blog/1280/tu_vi.jpgTiếp tục đọc báo Tết, xin giới thiệu một bài viết khác của tôi trên Kinh tế Sài Gòn. Bài này bàn về mối liên quan giữa tử vi, số mệnh, và ... gene. Hơi mạo hiểm một chút, nhưng mục đích vẫn là vui ba ngày Tết. NVT


Theo Kinh Dịch, vũ trụ khởi đầu là một khối thống nhất gọi là thái cực; thái cực biến hóa sinh ra lưỡng nghi là âm và dương. Âm và dương kết hợp sinh ra năm loại vật chất (còn gọi là ngũ hành): kim (kim loại), mộc (gỗ), thủy (nước), hỏa (lửa), và thổ (đất). Mỗi năm có liên hệ đến một trong năm thứ vật chất. Ví dụ, người sinh năm 1942 hay 1973 có mạng mộc, hay những người sinh năm 1956 hay 1986 có mạng hỏa. Một phần lớn của số mệnh chịu sự ảnh hưởng bởi năm sinh. Vì thế, theo tử vi, những thành công, thất bại trong đời sống, thậm chí tử vong, của cá nhân đó đã được định đoạt ngay từ lúc mới ra đời.

Người mạng thổ có nguy cơ ung thư cao?

Mỗi hành có liên quan đến một bộ phận của cơ thể hay triệu chứng. Chẳng hạn như hỏa có liên quan đến tim; thổ có liên quan đến bướu, khối u, hay nốt; mộc với gan, túi mật; kim với phổi, ruột; và thủy với thận, bàng quang.

Vì thế, theo tử vi, người sinh năm thổ có nguy cơ bị bệnh bướu (như ung thư) cao hơn, và nếu đã mắc ung thư sẽ có tuổi thọ thấp hơn những người bị ung thư sinh vào những năm khác. Cũng tương tự với những người sinh vào năm hỏa và bệnh tim.

Một nhóm nghiên cứu thuộc trường Đại học California tại San Diego (UCSD) do Tiến sĩ David Phillips chủ trì đã tiến hành một cuộc thử nghiệm để kiểm tra giả thuyết (về mối quan hệ giữa tử vi và tử vong) trên đây. Nhóm nghiên cứu đã dày công sưu lục những hồ sơ tử vong từ năm 1969-1990, của trên 28.000 người Mỹ gốc Hoa (trong bài này gọi là “người Trung Quốc”), 18 tuổi trở lên.

Cứ mỗi hồ sơ người Trung Quốc, họ tìm một cách ngẫu nhiên 20 người Mỹ gốc da trắng, cùng độ tuổi, cùng giới tính và cùng nguyên nhân chết, và cuối cùng họ tìm được 412.000 hồ sơ đáp ứng những tiêu chuẩn này. Họ tập trung nghiên cứu vào hai nguyên nhân chết là bệnh tim và ung thư, vì qua các nghiên cứu tâm lý học trước đây, hai bệnh này chịu nhiều ảnh hưởng tinh thần và tình cảm. Qua vài phân tích thống kê khá phức tạp, họ ghi nhận những dữ kiện, mà tôi có thể tóm gọn như sau:

- Người Trung Quốc chết vì bệnh ung thư và sinh vào năm thổ (tạm gọi là “xấu số”) có tuổi thọ trung bình là 61,8 năm. Nhưng người Trung Quốc chết vì bệnh ung thư, và không sinh vào năm thổ (tạm gọi là không xấu số) có tuổi thọ trung bình là 63 năm, tức là muộn hơn người Trung Quốc sinh vào năm thổ khoảng 1,2 năm. Trong khi ở nhóm người Mỹ da trắng, người “xấu số” - bị ung thư và sinh vào năm thổ - cũng chết sớm hơn người có cùng bệnh nhưng sinh vào các năm khác; tuy nhiên độ khác biệt chỉ 0,13 năm (tức khoảng một tháng).

- Người Trung Quốc xấu số - bị bệnh tim và sinh vào năm hỏa - có tuổi thọ trung bình là 74,6 năm. Tuy nhiên, người Trung Quốc với bệnh tim nhưng không sinh vào năm hỏa có tuổi thọ trung bình là 73,9 năm. Sự khác biệt này không đáng chú ý, vì qua phân tích thống kê, nó nằm trong giới hạn của ngẫu nhiên. Tuy nhiên, người Mỹ da trắng với bệnh tim và sinh vào năm hỏa chết sớm hơn đồng hương cùng bệnh của họ, nhưng sinh vào các năm khác khoảng 0,5 năm (tức khoảng sáu tháng).

- Ngoài ra, người Trung Quốc sinh năm thổ và bị tiểu đường, hay loét tiêu hóa (peptic ulcer); người sinh năm kim và bị suyễn, hay viêm phế quản cũng chết sớm hơn (từ 0,4-5 năm) những đồng hương có cùng bệnh nhưng sinh khác năm. Nhưng khuynh hướng này không được ghi nhận trong người Mỹ da trắng.

- Qua tỷ lệ giảo nghiệm tử thi, các nhà nghiên cứu có thể ước đoán được người Trung Quốc vẫn còn tin theo truyền thống và những người không tin theo truyền thống tử vi. Các nhà nghiên cứu khám phá rằng những người tin theo truyền thống và có “số mệnh xấu” càng chết sớm hơn những người không còn tin theo truyền thống.


Một vài mô hình có thể đặt ra để giải thích cho những kết quả trên đây. Một là tử vi chính xác: những người mang số xấu thường chết sớm. Nhưng nếu tử vi đúng thì tại sao trong người Mỹ da trắng lại không có sự khác biệt nào đáng kể giữa những người “yểu mệnh” và những người không yểu mệnh? Có thể tử vi chỉ phù hợp cho người Trung Quốc, mà không ứng dụng cho người Mỹ? Nhưng giả thuyết này cũng không giải thích được tại sao người Trung Quốc tin vào truyền thống lại chết sớm hơn người thiếu tin vào truyền thống văn hóa hay tử vi?

Cách giải thích khác, theo tôi, là đáng để ý hơn cả: yếu tố tâm lý. Nhưng đây lại là yếu tố khó định lượng một cách chính xác. Những người mang “số xấu” có thể đã không có ý định từ bỏ những tập tục, cách sống thiếu lành mạnh, vì nghĩ rằng họ đã được thượng đế đặt cho mình một số phận như thế. Chẳng hạn như những người sinh năm hỏa và bị bệnh tim, hay những người sinh năm thổ và bị bệnh ung thư, có thể không muốn thay đổi thói quen ăn uống hay bỏ hút thuốc. Sự chấp nhận số mệnh một cách tiêu cực như thế có thể giải thích tại sao họ chết sớm hơn người Mỹ da trắng cùng bệnh.

Tâm lí và khả năng chiến đấu với bệnh tật

Gần đây, một số nghiên cứu trên những bệnh nhân bị ung thư vú cho thấy bệnh nhân nào “chấp nhận” cái chẩn đoán ung thư như một bản án tử hình (tức là cảm thấy và chấp nhận một cách tuyệt vọng) thường chết sớm hơn những bệnh nhân không có đặc tính tâm lý này. Vì thế, niềm hy vọng vào sự sống, tính đấu tranh quyết liệt với bệnh tật, và sự tự tin của bệnh nhân thường là những động lực đáng kể có thể kéo dài sự sống và tuổi thọ.

Người bị bệnh không chỉ đau về thể xác, mà còn đau về tinh thần. Nỗi đau tinh thần này thường xoay quanh những niềm sợ hãi như sợ bị chết, sợ mất diện mạo, sợ mất độc lập, sợ mất quan hệ xã hội và gia đình, lo sợ cho tương lai. Người bị bệnh có khi tự cô lập, không muốn giao tiếp với bạn bè, đồng nghiệp, thậm chí thân nhân, vì họ không muốn người ngoài có ấn tượng về thân hình tiều tụy của họ.
Bệnh nhân cảm thấy mất niềm tin, mất tự tin, mất sự tự trọng. Những bệnh nhân này thường có khả năng đề kháng bệnh tật rất yếu. Ngay cả, dùng thuốc giảm đau, họ cũng có cảm giác như liều lượng không đủ để kiềm chế sự đau đớn! Do đó, không ai ngạc nhiên khi thấy nhiều nghiên cứu ghi nhận rằng những bệnh nhân như thế thường có tỷ lệ tử vong cao hơn trung bình.

Ngược lại, những bệnh nhân có tự tin cao, có quyết tâm chống trả lại bệnh tật thường là những người có khả năng thích nghi với môi trường (bệnh tật) mới nhanh, và có ý thức cao về sức khỏe. Họ cũng là những bệnh nhân sẵn sàng thay đổi cách sống cho lành mạnh hơn. Do đó, khả năng đề kháng những bệnh mãn tính như viêm khớp xương, tiểu đường, suyễn... của họ cũng rất cao, và có tỷ lệ tử vong thấp hơn những bệnh nhân “tiêu cực” với bệnh tật.

Ngay cả những dịp lễ lạt quan trọng như Tết Trung thu cũng có ảnh hưởng đến tinh thần của bệnh nhân, và qua đó có thể kéo dài sự sống. Thực vậy, trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí của Hiệp hội Y khoa Mỹ (Journal of the American Medical Association - JAMA), các nhà xã hội học thuộc trường Đại học California tại San Diego (UCSD) khám phá ra rằng tỷ lệ tử vong trong người Trung Quốc giảm 35% trong tuần lễ trước, nhưng tăng cũng vào khoảng 35% trong tuần lễ sau ngày Tết Trung thu.

Các nhà nghiên cứu này còn tiến hành thêm một nghiên cứu khác trong người Do Thái, và có ghi nhận tương tự: trong tuần lễ trước ngày lễ Passover (một ngày lễ trọng đại trong văn hóa Do Thái), tỷ lệ tử vong giảm khoảng 27-65%; nhưng tuần lễ sau ngày lễ này, tỷ lệ tử vong tăng lên khoảng 17-35% (tùy theo bệnh). Điều đáng ghi nhận là trong người Mỹ da trắng tỷ lệ tử vong trước, trong, và sau hai ngày lễ này (Trung thu và Passover) không thay đổi.

Sau khi thử nghiệm vài giả thuyết để giải thích hiện tượng này, các nhà nghiên cứu kết luận rằng xu hướng sụt-trồi về tỷ lệ tử vong này là do sự trì hoãn cái chết hay cố kéo dài sự sống trước một ngày lễ lớn hay những ngày có ý nghĩa quan trọng như ngày sinh nhật chẳng hạn.

Ngược lại, có những ngày có thể gây ra tinh thần căng thẳng (stress) như tuần lễ nhận giấy đòi nợ (bills) có thể là một động cơ làm tăng nguy cơ tử vong. Thật vậy, một nghiên cứu gần đây được công bố trên tập san New England Journal of Medicine cho thấy tỷ lệ tử vong trong người già vào những ngày đầu tuần (như thứ Hai) cao hơn gấp hai lần so với những ngày khác trong tuần.


Nói tóm lại, những yếu tố tâm lý có ảnh hưởng lớn đến thời điểm và nguy cơ tử vong, nhất là trong người cao tuổi. Nhưng ảnh hưởng tâm lý trong bệnh vẫn còn là một vấn đề ít khi được nghiên cứu cho có hệ thống. Cơ thể và tâm trí luôn luôn tương tác lẫn nhau. Sự nhận thức, suy nghĩ, ý định, ý muốn, và nỗi băn khoăn có ảnh hưởng trực tiếp đến cơ thể và hành động của con người. Ngày nay, càng ngày càng có nhiều nhà nghiên cứu dùng các kỹ thuật sinh học hiện đại để khai thác mối tương tác giữa tinh thần và cơ thể.

Bộ não là cơ quan điều khiển hành vi và tâm lý của con người. Trong những năm gần đây, có hàng trăm nghiên cứu cho thấy cường độ và cách thức hoạt động của bộ não chịu sự ảnh hưởng của các di truyền tố (genes). Tất cả các hoạt động của hormones, không ít thì nhiều, đều chịu sự chi phối của các di truyền tố. Khi nghiên cứu trong những người sinh đôi, người ta thấy những cặp sinh đôi một hợp tử có suy nghĩ và hành vi giống nhau đến 80%, trong khi những cặp sinh đôi hai hợp tử(*) mức độ giống nhau chỉ khoảng 30%.

Theo ước tính của các nhà di truyền học, khoảng 40-60% nguy cơ và thời điểm tử vong là do các di truyền tố quyết định. Vì thế, theo tôi, “số mệnh” mà tử vi đề cập đến có thể hiểu như là di truyền tố.
________________________________
(*) Sinh đôi một hợp tử là những người được sinh do một trứng duy nhất được thụ tinh nhưng sau đó bị phân chia để thành hai thai nhi, và vì thế cả hai có chung 100% tất cả các di truyền tố (genes). Sinh đôi hai hợp tử do hai noãn cùng được thụ tinh một lúc; họ chỉ có chung 50% các di truyền tố.

No comments: