Friday, November 30, 2012

Uống bia chịu ảnh hưởng của hình thể li bia

http://photos.the-scientist.com/legacyArticleImages/2012/08/beer-glasses.jpgMột trong những tập san khoa học tôi hay đọc trong vài năm gần đây là PLoS ONE vì có nhiều bài rất thú vị và bất ngờ. Tuần vừa qua, PLoS ONE công bố một nghiên cứu về mối liên quan giữa tốc độ uống bia và hình thể li bia. Một cách ngắn gọn: người dùng li bia hình thể cong uống bia nhanh hơn (và nhiều hơn) người dùng li bia hình thẳng. Nhưng phương pháp thí nghiệm của họ mới là đáng học.

Bàn thêm về đào tạo tiến sĩ

http://www.transitioning.org/wp-content/uploads/2012/02/phd.jpgXin giới thiệu một bài viết của Gs Pierre Darriulat về đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam. Bài báo "Đào tạo tiến sĩ : đối diện với thực tế" (bản tiếng Anh là Vietnamese PhDs : the need to face reality). Bản gốc bài báo viết bằng tiếng Anh, và báo Tia Sáng dịch sang tiếng Việt. Bản tiếng Anh có vẻ đầy đủ hơn bảng tiếng Việt (xem so sánh dưới đây). Bài viết nêu lên những bất cập trong đào tạo tiến sĩ, kể cả chuyện mua bán bằng cấp và viết hộ luận văn. Không chỉ là những vấn đề tiêu cực như thế, mà còn tồn tại nhiều vấn đề nghiêm trọng khác như qui trình đào tạo, chuyên môn của thầy cô hướng dẫn, cơ sở vật chất cho đào tạo, v.v.. Hệ quả là nhiều luận án cấp tiến sĩ nhưng không xứng đáng với học vị đó. Tôi thì nghĩ nên rà soát lại và nhận ra những trung tâm nào và cá nhân nào có thể đào tạo tiến sĩ, cũng như chấn chỉnh lại qui trình đào tạo và quản lí nghiên cứu sinh. Cách làm đại trà như hiện nay thì chỉ có thể cho ra những doctor chẳng ai công nhận.  

Wednesday, November 28, 2012

Bác sĩ bị giam tại gia vì tống tiền?

http://lh4.ggpht.com/-0dHmybtzEHI/T1smDhj--kI/AAAAAAAAAr8/Fmztlrf7AZg/SS_March2012_%252520Dr.PaoloMacchiarini%25255B3%25255D.jpgNgười Ý đối xử với giới khoa học làm nhiều người ngạc nhiên. Tháng trước, một phiên toà ở Ý tuyên án tù giam cho các nhà khoa học Ý vì không cung cấp thông tin chính xác và đầy đủ trong trận động đất tại thành phố L’Aquila. Nay lại thêm tin một bác sĩ phẫu thuật rất nổi tiếng bị giam tại nhà vì bị tố cáo tống tiền bệnh nhân. 

Monday, November 26, 2012

“Phong bì y tế” có thể hơn nửa tỉ USD mỗi năm!

http://images.yume.vn/buzz/20121027/1-PH1.jpgHôm qua, tôi đọc được một bản tin rất đáng chú ý về “Nghiên cứu nạn đưa phong bì tại bệnh viện”. Đáng chú ý là người thực hiện nghiên cứu là một em sinh viên (tên là Trần Thị Mai). Hay thật! Đáng lẽ ngành y tế nên thực hiện nghiên cứu này, nhưng có lẽ ngành còn quan tâm những chuyện khác, nên để cho người ngoài ngành làm, và làm có vẻ tốt. Nhân đọc vài kết quả của nghiên cứu này, tôi ước tính rằng mỗi năm bệnh nhân đưa hối lộ cho bác sĩ và y tá khoảng 660 triệu USD.

Thursday, November 22, 2012

Điểm sách: Nghĩ nhanh, nghĩ chậm

http://greatesthitsblog.com/wp-content/uploads/2011/12/THINKING-FAST-AND-SLOW.jpgĐây là một cuốn sách rất thú vị và hay. Cuốn sách có tựa đề là Thinking, fast and slow, tuy là sách dành cho đại chúng, nhưng trong đó tác giả thuật lại  những nghiên cứu tâm lí và xã hội học được thiết kế một cách thông minh. Tác giả là Daniel Kahneman, một nhà tâm lí học nổi tiếng, từng đoạt giải Nobel kinh tế. Trong bài này, tôi điểm qua cuốn sách và có đề nghị nên dịch sang tiếng Việt. Phải nói rằng đây là một trong những cuốn sách tôi rất tâm đắc trong thời gian gần đây (sau cuốn Born to be good - the science of a meaningful life). Đọc cuốn Thinking, fast and slow, bạn đọc có cảm giác tác giả hiểu mình rất rõ! Bài đã đăng trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn (bạn đọc phải đăng kí mới đọc được). 

Mạn đàm về nghiên cứu khoa học ở Việt Nam

http://coquan.vn/upload/hanhchinh/image/20110621/document_101308631724.jpegVài tuần trước, tôi có hân hạnh tiếp chuyện phóng viên Hoà Ái của Đài RFA (Mĩ) về tình trạng khoa học bên nhà. Có lẽ xuất phát từ những bài báo trong nước về hiện trạng khoa học ở Việt Nam, nên phóng viên muốn hỏi tôi vài vấn đề liên quan đến nguyên nhân và giải pháp. Toàn những vấn đề vĩ mô, khó có câu trả lời đầy đủ, nhưng tôi cũng cố gắng nói lên vài ý kiến cá nhân. Bài này có thể xem như là một bổ sung cho những ý kiến trong bài ngày hôm qua.  Xin giới thiệu bài phỏng vấn đến các bạn. Vì là phỏng vấn trực tiếp và văn nói, nên có khá nhiều “rằng thì là” :-). N.V.T

Khoa học Việt Nam: không phấn đấu vượt bực, chúng ta sẽ mãi mãi theo sau láng giềng

http://www.dost.hochiminhcity.gov.vn/Hinh%20anh%20ban%20tin/2011-10/_w/logo_jpg.jpgXin giới thiệu một bài viết mới nhất của Gs Phạm Duy Hiển về tình trạng khoa học Việt Nam. Anh Hiển gọi là khoa học Việt Nam đang “mắc kẹt trong phi chuẩn mực, hành chính hoá, và tư duy ăn xổi”. Trước đây, tôi cũng đề cập đến tình trạng thiếu chuẩn mực và hành chính hoá, nhưng ăn xổi thì là một cái gì mới. Việt Nam cần nhiều tiếng nói như của anh Phạm Duy Hiển. Tôi chỉ muốn có đôi dòng bình luận thêm chung quanh những điểm anh Hiển nêu.

Monday, November 19, 2012

Cám ơn những lời chúc mừng Ngày Nhà giáo

http://vtv.vn/Content/Uploads/Image/2011/11/20/nhagiao2011_634573753112138000.jpgThành thật cám ơn các bạn đã gửi lời chúc mừng tôi nhân Ngày Hiến chương Nhà giáo 20/11. Đáng lẽ tôi phải đáp lời mỗi bạn, nhưng vì không có thì giờ, mà tôi thì không muốn đáp lời theo kiểu cắt-và-dán (làm như thư viết sẵn), nên đành phải phải mượn entry này để tỏ lời cám ơn các bạn. Thật ra, ngày này cũng không có ý nghĩa gì với tôi đâu, vì có hay không có ngày 20/11, thì tôi vẫn làm việc bình thường, vẫn một lòng giúp đỡ các bạn -- nếu có dịp.

Lễ động thổ xây dập Xayaburi: một ngày ảm đạm trên sông Mekong

Xin giới thiệu một bài viết mới của Nhà văn Ngô Thế Vinh về đập Xayaburi. Đây là một đập gây ra nhiều tranh cãi trong thời gian qua. Mới đây, các nhóm đấu tranh cho môi trường và Ủy hội sông Mekong (MRC) yêu cầu các lãnh đạo ASEAN dùng diễn đàn thượng đỉnh ASEAN (hiện diễn ra ở Nam Vang) tạm ngưng xây đập Xayaburi. Thế nhưng công trình vẫn tiến hành. Việc xây con đập Xayaburi sẽ gây nên một hiệu ứng domino và thể hiện một khúc quanh quan trọng đối với sông Mekong. Con đập thứ hai Pak Beng do China xây cũng đang chờ đèn xanh để khởi công và dự trù sẽ hoàn tất 2018 đồng thời với con đập Xayaburi. Bài viết có nhắc đến Viraphonp Viravong, Thứ trưởng Bộ Năng Lượng và  Hầm Mỏ Lào (từng tốt nghiệp từ Đại học Victoria của Úc), một nhân vật bản lãnh và trí tuệ. N.V.T

Sunday, November 18, 2012

Giáo dục đại học Việt Nam qua trải nghiệm cá nhân

http://dangcongsan.vn/cpv/Upload/NewsFolder/2012/6/25/231201113463.jpgXin trân trọng giới thiệu một bài viết mới của Gs Huỳnh Hữu Tuệ. Anh ấy là chỗ quen biết của tôi, và cũng là một “chứng nhân” cho sự thay đổi trong giáo dục đại học trong thời gian gần đây. Anh Huỳnh Hữu Tuệ từng du học ở Canada, sau này về Việt Nam tham gia giảng dạy trong đại học, và có thời làm hiệu trưởng Đại học Quốc tế Bắc Hà. Nay thì anh là giáo sư của Trường Đại học Quốc tế trong Đại học Quốc gia TPHCM. Anh Huỳnh Hữu Tuệ cũng có bài nói chuyện trong Hội thảo Giáo dục Đại học Việt Nam trong thời đại toàn cầu hoá vừa được tổ chức hai tuần trước. Trong bài này, bằng một văn phong thẳng thắn, anh Tuệ nói về những trải nghiệm cá nhân của anh trong thời gian trên dưới 20 năm qua. N.V.T

Saturday, November 17, 2012

Toạ đàm về khoa học và giáo dục Việt Nam

http://gdtd.vn/dataimages/201206/original/images641990_4.jpgXin giới thiệu một bài phỏng vấn trên Radio Australia (RA, chương trình tiếng Việt) về tình trạng nghiên cứu khoa học ở Việt Nam. Bài này thật ra cũng hai tuần tuổi, nhưng bận quá nên quên. Đã lâu lắm rồi tôi mới có dịp trò chuyện với RA. Trước đây tôi có dịp trò chuyện 2 lần trong chương trình tiếng Anh về vài nghiên cứu loãng xương. Nay có dịp trò chuyện bằng tiếng Việt thì thú vị hơn.

Khoe nghiên cứu mới: giá trị tham chiếu cho xương cột sống của người Việt

http://www.umm.edu/spinecenter/education/images/vertebra_fracture.jpgMấy tháng qua vì đi đây đó nên quên “khoe” vài nghiên cứu mới từ Việt Nam. Hôm nay xin có đôi lời giới thiệu một bài báo mới nằm trong công trình nghiên cứu loãng xương ở người Việt. Bài này có tựa đề [hơi dài] là “Reference ranges for vertebral heights and prevalence of asymptomatic (undiagnosed) vertebral fracture in Vietnamese men and women” và công bố trên Arch Osteoporosis hai tuần trước. Đây là nghiên cứu đầu tiên ở Việt Nam về lĩnh vực này. Từ nay, chúng ta đã có giá trị tham chiếu để chẩn đoán gãy xương theo phương pháp định lượng. Nhưng điều tôi tâm đắc là có thêm những giá trị về hình thể xương cột sống ở người Việt, có thể có ích cho giới nhân chủng học.

Thursday, November 15, 2012

Kì thị trong học thuật và khoa học: giúp điều tra

http://www.languageonthemove.com/wp-content/uploads/2010/01/Linguistic-discrimination-at-work.jpgHôm trước, tôi có chia sẻ một số kinh nghiệm về vấn đề kì thị trong học thuật và xuất bản khoa học , thì hôm nay tôi nhận được một email của một người bên “nước lạ” muốn làm một điều tra trực tuyến về vấn đề này (xem email dưới đây). Tôi nghĩ đây là vấn đề rất thực tế và có ảnh hưởng đến nhiều bạn đang hay sắp làm nghiên cứu khoa học cần phải ủng hộ anh ấy (cho dù anh ta đến từ “nước lạ”).

Wednesday, November 14, 2012

Những con số nổi tiếng trong giáo dục (tiếp)

http://kienthucgiadinh.com.vn/data/upload/images/19-10-2012/tien-si.jpgTiếp tục theo đuổi những con số về giáo dục, tôi thấy có nhiều con số khác cũng “nổi tiếng” không kém con số 30% tiến sĩ làm nghiên cứu khoa học. Đây cũng là dịp để nhìn lại bức tranh chung để có thêm vài nét chấm phá. Nhưng những con số, theo tôi, chỉ có tính cách minh hoạ cho một phát biểu, chứ rất khó đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Trong tình trạng "cái gì cũng thiếu" thì việc thiếu những dữ liệu nghiên cứu về giáo dục cũng là điều dễ hiểu. 

Những con số nổi tiếng trong giáo dục

http://kienthuc.net.vn/dataimages/201201/original/images834898_1.jpgThỉnh thoảng tôi ngạc nhiên khi đọc một thông tin và tự hỏi tại sao thông tin trở thành bản tin (news). Tiêu biểu là bản tin “Kiểm tra thông tin ‘70% tiến sĩ không làm nghiên cứu khoa học’“ trên website của Chính phủ. Thật ra, con số này không mới, nhưng chẳng hiểu vì sao nó trở thành mối quan tâm của ngài phó thủ tướng. Nhân dịp mới về nhà, tôi muốn có đôi dòng giải thích về nguồn gốc con số này.

Sunday, November 4, 2012

Cách viết bình duyệt (peer review)

Tiếp theo bài “Cáchviết trả lời bình duyệt”, kì này tôi sẽ nói về cách thức viết bình duyệt (peer review).  Bất cứ nhà khoa học nào cũng có lần đóng vai trò duyệt bài cho đồng nghiệp.  Duyệt bài của người khác là một trong những đặc quyền (và đặc lợi) của nhà khoa học, nên nhiệm vụ này phải được nhận lãnh một cách nghiêm túc.

Saturday, November 3, 2012

"Thuốc mới" cho loãng xương ở nam giới

http://menhealthguide.org/wp-content/uploads/2011/09/Prevent_Secondary_Osteoporosis_in_Men.jpgNói là “thuốc mới”, nhưng trong thực tế thì không mới. New England Journal of Medicine vừa mới công bố kết quả của một nghiên cứu quan trọng mà cộng đồng loãng xương đã trông đợi cả mấy năm nay. Đó là công trình nghiên cứu về hiệu quả của zoledronate trong việc điều trị loãng xương ở nam giới. Hiệu quả rất  khích lệ.

Friday, November 2, 2012

Cách trả lời bình duyệt (response to peer review)

http://sciencemediawatch.files.wordpress.com/2011/02/poor-review-and-peer-review.jpgTiếp theo loạt bài chỉ dẫn về cách viết bài báo khoa học, kì này tôi sẽ nói về cách thức trả lời bình duyệt của các chuyên gia. Trả lời bình duyệt của các chuyên gia cũng là một kĩ năng quan trọng của một nghiên cứu sinh và nhà khoa học, vì số phận bài báo có khi tuỳ thuộc vào cách trả lời.

Thursday, November 1, 2012

Tố chất của một nhà khoa học thành công

http://ideaseller.typepad.com/photos/uncategorized/2007/10/24/goinguphires.jpgHôm nọ, trong buổi trò chuyện với phóng viên một đài truyền thanh, phóng viên hỏi rằng trong khoa học tố chất nào định hình một nhà khoa học thành công. Đây là một câu hỏi hay, và hình như cũng đã tốn công sức suy nghĩ của nhiều người. Cá nhân tôi cũng từng quan sát đồng nghiệp và nghĩ đến những tố chất như sau …

Wednesday, October 31, 2012

Nữ giới bị thiệt thòi trong khoa học

http://capacitybuildingcentreforafrica.org/images/Gender_equality1.jpgLà nữ giới cũng có nghĩa là chịu nhiều thiệt thòi trong sự nghiệp, và tình trạng này thì đã tồn tại rất lâu. Nhưng trong thế kỉ 21, tình trạng đó có được thay đổi theo chiều hướng tốt hơn? Một công trình phân tích thú vị mới công bố trên Scientometrics (tập san chuyên về đo lường khoa học mà tôi hay đọc) cho thấy trong môi trường đại học, nữ vẫn bị thiệt thòi hơn nam. 

Monday, October 29, 2012

Sự thật được nói và nói về sự thật


Liên quan đến vấn đề truyền thông và khoa học, tôi lại có hân hạnh tiếp chuyện với phóng viên của Sinh viên Việt Nam (SVVN.vn) qua phóng viên Lê Ngọc Sơn trong chương trình “Khách mời”.  Bài này cũng đã khá lâu, và đa đăng trên báo giấy với cái tựa đề rất hay “Sự thật được nói và nói về sự thật”.  Giới báo chí phải nói là rất tốt trong sáng tạo chữ nghĩa.

Sunday, October 28, 2012

Phiên toà về trách nhiệm khoa học

http://cmbe-cpms.anu.edu.au/files/styles/anu_narrow_200_200/public/ScienceCommunication.JPGHôm thứ Hai vừa qua (22/10), Chánh án Marco Billi của toà án tối cao Ý tuyên án 7 nhà địa chấn học Ý tội ngộ sát. Mỗi nhà khoa học lãnh bản án 7 năm tù giam. Bản án gửi một làn sóng sốc trong cộng đồng khoa học quốc tế. Trước sự đe doạ động đất ở thuỷ điện Sông Tranh II, phiên toà cũng gửi một tín hiệu cảnh báo về trách nhiệm xã hội của giới khoa học.

Thêm một bộ trưởng Đức đạo văn?

http://www.mpq.mpg.de/cms/mpq/en/departments/quanten/homepage_cms/projects/qip/pics/phdhat.jpgMột bản tin ngắn trên tập san Science tuần qua cho biết bà Annette Schavan, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đức đang bị điều tra vì nghi vấn đạo văn trong luận án tiến sĩ của bà hơn 30 năm trước. Thế là thêm một bộ trưởng Đức có nguy cơ bị mất chức vì đạo văn. Sự việc có ý nghĩa đến chính sách đào tạo tiến sĩ và hình thức thích hợp cho một luận án tiến sĩ.

Đại học Nga so với đại học phương Tây như thế nào?

http://www.linkturs.com/spaw2/uploads/images/vishaja_skola_ekonomiki_logo.gifScientometrics mới công bố một phân tích rất thú vị về so sánh năng suất khoa học giữ hai đại học của Nga và một số đại học phương Tây. Bài báo có vài thông tin quí, nên tôi thu thập và trích dẫn ra đây để chúng ta cùng tham khảo. Nói chung, kết quả so sánh cho thấy 2 đại học Nga (HSE và MSU) không khá hơn so với những đại học “làng nhàng” của phương Tây.

Thursday, October 25, 2012

Đọc danh sách viện trường 2012 của SCImago


Mới đây, nhóm SCImago công bố danh sách 3290 viện nghiên cứu và trường đại học trên thế giới, kể cả Việt Nam.  Việt Nam có 4 trường/viện trong danh sách: Viện khoa học và công nghệ, Đại học Quốc gia TPHCM, Đại học Quốc gia Hà Nội, và Đại học Bách khoa Hà Nội.  Đọc những kết quả phân tích và so sánh với vài trường trong vùng cung cấp cho chúng ta vài dữ liệu thú vị. 

China thưởng cho nhà khoa học như thế nào?


China là một nước đang lên trong khoa học.  Điều này thì không ai còn nghi ngờ gì nữa.  Hiện nay, đứng về mặt số lượng ấn phẩm khoa học, China đứng hàng thứ 2 (chỉ sau Mĩ).  Nhưng câu hỏi đặt ra là bằng cách nào mà họ có một bước “nhảy vọt” có thể nói là ngoạn mục như thế.  Câu trả lời ngắn gọn: tiền. 

Tuesday, October 23, 2012

Nghịch lí Việt Nam: trí tuệ tụt hạng, xa xỉ lên ngôi

http://www.micahchallenge.org.au/assets/images/promo-pics/rich-poor-gap-504.jpgThật ra, nói “nghịch lí Việt Nam” cũng oan, vì nước nào mà không có nghịch lí. Nhưng đọc tin tức hàng ngày trong tuần qua làm tôi phải ghi lại đây vài dòng gọi là nhật kí. Trong khi các bảng xếp hạng trí tuệ và năng lực cạnh tranh toàn cầu cho thấy VN đang tụt hạng, thì mặt khác một vài nơi người ta tiêu dùng một cách rất xa xỉ. Trong điều kiện thu nhập thấp, sự xa xỉ này càng đáng chú ý.

Monday, October 22, 2012

Cuộc đời giáo sư là bể khổ

http://www.phattuvietnam.net/thumbnail.php?file=2011/12/al_387504102.jpg&size=article_mediumMột anh bạn hỏi cảm nghĩ của tôi về “nỗi buồn của một vị giáo sư” Phần Lan. Câu chuyện ông được đề bạt chức danh giáo sư, nhưng sau đó thì năng suất khoa học suy giảm, và bị đại học “hỏi thăm”. Tôi thì nghĩ ở các nước phương Tây, cuộc đời của giáo sư là một bể khổ, chứ không phải sung sướng như nhiều người tưởng. Sau đây là cảm nghĩ của tôi:

Friday, October 19, 2012

Làm gì để lọt vào danh sách đại học hàng đầu thế giới

http://minsfet.utk.edu/WCU.gifMột số đại học Việt Nam có tham vọng được đứng trong hàng ngũ những đại học hàng đấu thế giới, có khi được hiểu như là những đại học đẳng cấp thế giới (world class university). Có một số nhóm chuyên xếp hạng đại học, trong đó các nhóm nổi tiếng phải kể đến nhóm Đại học Giao thông Thượng Hải, Leiden (Hà Lan), nhóm Quacquarelli Symonds (QS), và mới đây nhất có lẽ là SCImago (Tây Ban Nha). Chưa có một đại học Việt Nam nào được đứng trong các danh sách đại học hàng đầu thế giới của những nhóm này. Tuy nhiên, đọc qua danh sách mới nhất của QS cũng có thể cung cấp cho chúng ta một số đặc điểm đáng chú ý của các đại học hàng đầu trên thế giới. Bài đã đăng trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn số tuần này.

Truyện Tấm Cám bên Tây là lí thuyết tiến hoá

http://giaoduc.net.vn/Uploaded/buikhuong/2011_11_12/TamCam.jpgMấy hôm nay, báo chí có vẻ “sốt” với bài văn Tấm Cám của một em học sinh trung học. Chuyện em học sinh “nhập vai” Cám kể ra cũng … hay. Nhưng cái hay trong đóng vai của em gây ra vài tranh cãi. Tôi không có gì để tranh cãi, nhưng nhân câu chuyện làm tôi nhớ ở bên Tây cũng có truyện tương tự như Tấm Cám bên ta, nhưng chi tiết thì hơi khác một chút. Truyện tấm cám bên Tây có tên là Cinderella. Đó là đề tài của rất nhiều nghiên cứu và lí giải qua lăng kính của học thuyết tiến hoá.

Wednesday, October 17, 2012

Tiên đoán sự thành công của một nhà khoa học

http://scaleogy.com/wp-content/uploads/2012/07/Organizing-For-Success.jpgLàm sao để đánh giá thành tựu của một nhà khoa học? Đó là câu hỏi chiếm biết bao tâm trí và thì giờ của chính các nhà khoa học, đặc biệt là những người phải đối đầu với bình duyệt mỗi 5 năm, thậm chí mỗi năm. Một chỉ số để đo lường thành tựu khoa học là chỉ số H. Nhưng chỉ số H cần có thời gian để ước tính. Vấn đề đặt ra cho một nhà khoa học trẻ là làm sao có thể tiên đoán chỉ số H trong tương lai. Bài báo rất thú vị trên Nature trả lời câu hỏi này cho chúng ta.

Tuesday, October 16, 2012

Chocolate, xương, và giải Nobel

http://assets.nydailynews.com/polopoly_fs/1.1180606.1349959237!/img/httpImage/image.jpg_gen/derivatives/landscape_635/chocolate12n-1-web.jpgChocolate. Đại đa số dân thành thị và một số dân nông thôn đều biết, và thích chocolate. Nhưng cũng như bất cứ thực phẩm nào, chocolate cũng có lợi và có hại nếu ăn quá nhiều. Nhiều nghiên cứu y khoa cho thấy chocolate có lợi cho tim mạch, nhưng hình như không có lợi cho xương. Mấy tuần trước đây có một nghiên cứu làm ngỡ ngàng mọi người: chocolate có liên quan đến giải Nobel!

Monday, October 15, 2012

Bác sĩ ngoại quốc bị phàn nàn nhiều hơn bác sĩ nội địa?

http://nursinglink.monster.com/nfs/nursinglink/attachment_images/0012/3752/iStock_000006698196Small_crop380w.jpg?1257551649Tập san Medical Journal of Australia (MJA), một tiếng nói của Hiệp hội Y khoa Úc, mới công bố một phân tích rất thú vị về rủi ro bị phàn nàn và kiện tụng trong nhóm bác sĩ được đào tạo từ ngoại quốc và bác sĩ được đào tạo trong nước Úc. Kết quả so sánh này có thể nói là rất không có lợi cho các bác sĩ ngoại quốc đang muốn hành nghề ở Úc. Nhưng đọc qua bài nghiên cứu này, tôi nghĩ có vài vấn đề cần phải bàn thêm cho rõ ...

Sunday, October 14, 2012

Khoa học, Đại học và Lý tưởng tuổi trẻ

Xin giới thiệu bài viết “Khoa học, Đại học, và Lí tưởng tuổi trẻ” của anh Ts Nguyễn Xuân Xanh. Thật ra, đây là một bài nói chuyện trước giảng viên và sinh viên ĐH Hoa Sen nhân ngày khai giảng niên học mới (5/10/2012) vừa qua. Một trong những câu hỏi anh Xanh dằn dặt suy nghĩ là tại sao phương Tây phát triển khoa học và công nghệ (KHCN) tốt hơn phương Đông (Á châu và Trung Đông), trong khi phương Đông đã từng đi trước phương Tây về KHCN. Cố nhiên, có nhiều cách trả lời, tuỳ theo góc độ nhìn và quan điểm cá nhân. Đọc bài này các bạn sẽ tự tìm cho mình một vài câu trả lời. Tôi thì dằn dặt với câu hỏi tại sao KHCN nước ta không phát triển bằng mấy nước trong vùng, dù trước 1975 họ chẳng hơn, có thể còn kém hơn, chúng ta. Nghĩ đi nghĩ lại tôi thấy con người và văn hoá là yếu tố quan trọng. Có lẽ quan điểm này chịu ảnh hưởng từ “Sự điêu tàn của văn hoá” của La Thành mấy năm trước đây. N.V.T.

Friday, October 12, 2012

Bài học làm khoa học có đạo đức (Giải Nobel Y sinh 2012)

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/e/ed/Nobel_Prize.png/220px-Nobel_Prize.pngNhư “đến hẹn lại lên”, giải Nobel y sinh học năm nay được trao cho 2 nhà khoa học, Shinya Yamanaka (Nhật) và John B. Gurdon (Anh), vì những khám phá liên quan đến tế bào gốc. Trao giải thưởng Nobel cho những công trình liên quan đến tế bào gốc cũng là một cách định hướng dự luận công chúng về tiềm năng của tế bào gốc trong việc chinh phục bệnh tật. Riêng tôi thì thấy giải thưởng năm nay có ý nghĩa về đạo đức khoa học nên có hứng ghi ra vài cảm nhận. (Bài này đã đăng trên Tuổi Trẻ cuối tuần, sau đó là Diễn Đàn, và sau cùng là ... trang nhà). 

Thursday, October 11, 2012

Giải Nobel có làm thay đổi ảnh hưởng của người được trao giải?


http://thomsonreuters.com/content/corporate/images/25347/728848?view=StandardKhông nói ra ai cũng biết rằng giải thưởng Nobel được xem là một đỉnh điểm của thành tựu trong khoa học. Câu hỏi đặt ra là sau khi được trao giải Nobel, nhà khoa học có gia tăng cường độ ảnh hưởng của mình hay không? Kết quả của một vài phân tích gần đây có thể làm cho chúng ta ngạc nhiên …

Cách viết đề cương nghiên cứu khoa học


In Email
http://ncbm.org/wp-content/uploads/2009/04/application-photo.jpgĐối với những người như tôi, viết đề cương nghiên cứu gần như là một … nghề. Năm nào cũng phải viết ít nhất 3 đề cương, có khi là đơn xin đề bạt, cũng có khi là đơn xin tái bổ nhiệm. Viết rất nhiều và thất bại cũng rất nhiều. Thất bại nhiều đến nổi khó đếm hết! Thất bại gần như là một … qui luật! Nhưng cũng có thành công, dù số lần thành công ít hơn số lần thất bại. Chính qua những thất bại, tôi mới học được những bài học đau lòng, và đó là lí do tại sao tôi muốn chia sẻ cùng các bạn trẻ hơn, hay các bạn chưa có kinh nghiệm (hay có ít kinh nghiệm) về cách viết đề cương nghiên cứu. Cố nhiên, tôi không dám hứa nếu các bạn tuân theo những gì tôi hướng dẫn là sẽ thành công, nhưng tôi dám hứa là xác suất thành công sẽ cao hơn là không làm theo những hướng dẫn ở đây. :-)

Wednesday, October 10, 2012

Xếp hạng đại học 2012

http://www.scholarshipforusa.com/wp-content/uploads/2010/09/college-rankings.gifCác nhóm bibliometrics tiếp tục trình làng bảng xếp hạng đại học thế giới.  Trước hết là bảng của QS đã thu hút chú ý của giới báo chí một vài tuần qua.  Nay đến nhóm THE (Times Higher Education) trình làng một bảng mới: