Saturday, November 1, 2014

Dự án phi trường Long Thành: tin con số của ai?

Báo cáo về dự án phi trường Long Thành được trình Quốc Hội có vài con số thú vị. Để biện minh cho lí do phải xây dựng phi trường Long Thành, các quan chức Bộ GTVT phải chứng minh rằng phi trường TSN đang sắp bị quá tải. Bản báo cáo trình QH cho biết phi trường TSN có công suất 25 triệu khách/năm, và theo báo cáo thì năm 2016 phi trường sẽ quá tải vì số khách sẽ hơn con số đó.



Nhưng có 2 con số: con số của Cục Thống Kê (GSO) và con số của tổng công ty cảng hàng không Việt Nam (ACV). Hai con số này rất khác nhau như tôi đã trình bày hôm nọ. Nói chung, số của ACV cao hơn số của GSO đến 80%! Vấn đề là tin vào con số nào.

Theo số liệu của ACV thì số hành khách TSN tiếp đón hàng năm từ 2007 đến 2013 là như sau:

2007: 10.3 triệu người 
2008: 11.7
2009: 12.5
2010: 15.0
2011: 16.7
2012: 17.5
2013: 20.0

Tính trung bình đơn giản, mỗi năm tăng khoảng 1.6 triệu khách. Chính xác, phương trình tiên lượng là: acv = 10006 + 1609*t (trong đó t = 0 là 2007, 1 là 2008, v.v.) Do đó, đến năm 2016 thì phương trình này dự báo sẽ có 26 triệu khách, tức hơn công suất (25 triệu).

Nhưng theo số liệu của Cục Thống Kê (GSO) thì rất khác, thấp hơn ACV nhiều. Số khách mà GSO báo cáo từ 2007 đến 2012 là như sau:

2007: 8.3 triệu người 
2008: 8.3
2009: 8.9
2010: 10.7 
2011: 9.4 
2012: 9.6

Với những số liệu trên, có thể tìm phương trình tuyến tính đơn giản là y = 8381 + 336*t (trong đó t = 0 là 2007, 1 là 2008, v.v.). Nói cách khác, theo GSO, số khách TSN tiếp nhận tăng khoảng 336 ngàn người mỗi năm. Nếu dự báo này đúng thì 30 năm sau, phi trường TSN vẫn chưa quá tải.

Vấn đề là tin vào con số nào? Theo số liệu của Cục thống kê mỗi chuyến bay có khoảng 123-130 hành khách. Còn theo ACV thì con số là 131-136 khách. Theo GSO năm 2012 TSN tiếp đón 76838 chuyến bay, còn theo ACV thì con số là 131710, cao hơn con số của GSO 71%!

Thật khó tin khi hai con số của hai cơ quan Nhà nước mà lại chênh lệch quá xa như thế. Sự chênh lệch này có ý nghĩa quan trọng, vì nó có thể quyết định vận mệnh của sân bay Long Thành, thậm chí vận mệnh quốc gia. (Nhớ vu vơ ngày xưa khi vương quốc Khmer xây xong đền Angkor là kinh tế kiệt quệ và suy sụp luôn vì tiêu quá nhiều tiền).

Nếu tin con số của ACV thì việc xây phi trường Long Thành là có lí do. Còn nếu tin vào con số của GSO thì các đại biểu Quốc Hội nên bấm nút "KHÔNG". Nói gì thì nói, trong điều kiện nợ công chồng chất hay đang/đã ở mức nguy hiểm như hiện nay thì việc đầu tư 18.7 tỉ USD (chủ yếu là vay nước ngoài) cho phi trường Long Thành thật là khó chấp nhận được.

Dĩ nhiên, chúng ta chỉ bàn cho vui thôi, chứ QH hay cấp trên nữa có thể đã quyết định xây phi trường Long Thành từ lâu rồi.

====
Bạn nào thích "play" với R, đây là vài codes để thử: 
# Số liệu của ACV
acv=c(10287, 11726, 12503, 15056, 16699, 17538, 20035)
year=(2007:2013)-2007
summary(lm(acv~year))
# Số liệu của GSO 
gso=c(8315, 8309, 8947, 10686, 9418, 9655)
year=(2007:2012)-2007
summary(lm(gso~year))

Ghi thêm:

1. Phi trường TSN hiện có 2 đường băng: đường phía bắc dài 3200 x 45m; đường phía Nam dài 3800 x 45m. Phi trường Hồng Kông cũng chỉ có 2 đường băng dài 3800 x 45m. Phi trường Hồng Kông đón 87 triệu hành khách/năm (1).

2. Ông Lại Xuân Thanh, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho biết: “Sân bay Tân Sơn Nhất chỉ có thể tiếp nhận 29 chuyến bay đi đến/giờ, trong khi thực tế hiện nay đã có lúc phải tiếp nhận gần 34 chuyến” (1).

Như vậy, mỗi năm TSN có công suất 365x24x29 = 254040 chuyến cất cánh và hạ cánh. Mỗi chuyến bay đến có khoảng 130 hành khách (số liệu hiện nay), vậy mỗi năm TSN có thể process ~33 triệu khách?

(1) http://giaoduc.net.vn/gdvn-post151559.gd


3 comments:

Anonymous said...

Bài viết thấu đáo,quá hay. Cám ơn bạn nhiều !

Anonymous said...

Sao giáo sư không sử dụng excel? cũng đơn giản hơn R nữa

Hoangchuong Tang said...

Những số liệu của các nhà làm dự án đưa ra mục đích chứng minh sự cần thiết phải thực hiện dự án do đó họ không cần số liệu chính xác được kiểm chứng mà chỉ cần số đẹp ( như số điện thoại vậy )...và họ cũng không ngại điều chỉnh các con số cho đạt ý đồ của mình. Do đó anh cũng không cần phải hỏi tin con số của ai vì nó biến thiên theo mục đích đặt ra. Có lẽ tự anh cũng có số liệu của riêng mình !