Tuesday, September 30, 2014

Cái giá của sự nổi tiếng

Thấy một câu hay hay của Francis Fukuyama về sự nổi tiếng như sau: "Một qui luật căn bản của đời sống trí thức là cái danh tiếng làm triệt tiêu phẩm chất: một tác gia càng nổi tiếng thì càng sản sinh ra nhiều sáo ngữ (1). Trong giới học thuật, các siêu sao rời bỏ thư viện để đi làm xiếc giảng. Các nhà báo có thương hiệu thu thập những thông tin hay và tốt từ những bữa ăn tối, thay vì chịu khó đào sâu. Quá nhiều bài diễn văn và quá nhiều cái vỗ vai chiếm hết thì giờ cho những suy nghĩ nghiêm chỉnh." Tờ báo mỉa mai nói rằng tuy ông Fukuyama nói như thế nhưng chính ông là một ngoại lệ vì ông từng nổi tiếng với cuốn sách "The End of History and the Last Man" và cũng được mời đi làm xiếc giảng khắp nơi trên thế giới.

Survey về "tự hào Việt Nam"


Nhân câu chuyện "Tự hào là người Việt Nam" một bạn đọc đã nhanh nhẹn làm một survey, và nhờ tôi giới thiệu cùng các bạn để tham gia cho ý kiến. Bạn này làm theo kiểu likert scale, và các bạn chỉ đơn giản tick vào cái vòng tròn là ok. Địa chỉ của cái form là ở đây: 
https://docs.google.com/forms/d/1UfqFk3HDgFHDHg4Qf6eXH7UbXl-cWdOcX_GV40dK6fs/viewform?usp=send_form
Các bạn nhớ ủng hộ em này nhé! 

Monday, September 29, 2014

Tại sao khó có thể tự hào là người Việt Nam?


Đề tài này có thể rất tế nhị. Nếu là người Việt mà nói "tôi không tự hào là người Việt" thì chắc chắn sẽ bị "ném đá" như Hồi giáo ném đá những người ngoại tình. Một cuốn sách có tựa đề là "Tôi tự hào là người Việt Nam" mới xuất bản và đã bán hết 10000 cuốn đủ để nói đề tài này làm ấm lòng rất nhiều người như thế nào. Tôi chưa đọc quyển sách đó, nhưng đọc phần nhận xét của báo chí thì thấy hình như hàm lượng tri thức không cao (1). Đọc qua bài tường thuật một hội thảo cùng chủ đề cũng chỉ thấy những phát biểu chung chung. Vậy chúng ta có lí do gì để tự hào là người Việt Nam? Tôi nghĩ thành thật mà nói, chúng ta không có nhiều lí do. Khi tôi hỏi về câu này, nhiều người có học và suy nghĩ nói thẳng rằng họ không tự hào là người Việt Nam. Ở đây, tôi thử đóng vai một "devil advocate" về đề tài này.

Saturday, September 27, 2014

Cái loa phường và nghi lễ tôn giáo

Nhân đọc một bài dài trên tạp chí World Affairs Journal về cái loa phường ở VN làm tôi liên tưởng đến một nghi lễ của Hồi giáo. (Bạn nào cần học tiếng Anh, bài này rất đáng đọc). Hai lần đi công tác bên Saudi Arabia tôi chú ý đến cái loa ở phi trường và vài nơi công cộng tôi đã ghé qua, cứ đến giờ sáng, trưa và chiều, họ phát thanh một đoạn kinh Koran (tôi đoán thế) với một giọng đọc rất thánh thót. Tôi nghĩ cái loa phường ở VN cũng là một loại nghi thức tôn giáo, nhưng chỉ có khác là nó rè và cũ mèm hơn cái loa bên Saudi Arabia.

Về những con số giáo sư, phó giáo sư VN

Thỉnh thoảng đọc bài viết hay phát biểu của các quan chức cao cấp tôi cảm thấy ngạc nhiên vì họ có vẻ hời hợt với con số, với sự thật. Nếu là người thường dân hay quan chức cấp thấp thì chẳng nói làm gì, nhưng quan chức cao cấp mà thể hiện sự hời hợt như thế là có vấn đề vì họ đang điều hành đất nước. Mới đây, đọc bài "Bệnh 'sính bằng cấp' dẫn tới số lượng không ít 'trí thức hình thức'" (1), trong đó có trích dẫn vài con số mà tôi nghĩ là không đúng.

Nói láo và thống kê

Đã từ lâu, các tổ chức quốc tế không tin vào những con số thống kê của VN do các cơ quan Nhà nước sản xuất và cung cấp. Chẳng hạn như con số thất nghiệp (1.84%) gần đây gây ra nhiều tranh cãi, nếu không muốn nói là khó tin. Càng khó tin hơn khi người ta trình làng con số 80% người dân hài lòng về dịch vụ công. Trời ạ! Trong cái môi trường tham nhũng và nhũng nhiễu tràn lan như VN mà 80% người dân hài lòng với dịch vụ công! Nhưng sốc nhất có lẽ là con số chỉ 1 người không trung thực trong số 1 triệu người kê khai tài sản. Nhưng những con số đó nó có mặt và cứ như là cười cợt và thách thức dư luận công chúng.

Friday, September 26, 2014

Bài giảng phân tích dữ liệu #34

Xin hân hạnh giới thiệu cùng các bạn quan tâm là tôi mới upload bài giảng 34 chuyên đề phân tích dữ liệu. Đây là bài giảng số 2 trong loạt bài giảng về mô hình hồi qui tuyến tính đa biến (multiple linear regression model). Trong bài này tôi bàn về cách ước tính tham số qua hàm lm và cách diễn giải kết quả phân tích. 

Monday, September 22, 2014

"Đèn cù" và "Những lời trăn trối"


Tôi đọc 2 cuốn "Đèn cù" (của Trần Đĩnh) và "Những lời trăng trối " (Trần Đức Thảo) một lúc. Vì đọc chưa xong nên chỉ có thể viết linh tinh vài cảm nhận đầu tiên. Cả hai cuốn sách đều nói về chế độ cộng sản cùng những con người trong chế độ đó, và qua đó chúng ta có thể giải thích tại sao VN bị lệ thuộc vào Tàu suốt mấy mươi năm qua và tại sao VN vẫn còn ở dưới đáy của bậc thang phát triển như hiện nay và có thể cả tương lai.

Bài giảng dịch tễ học: độ nhạy, độ đặc hiệu và ROC

Tôi hân hạnh giới thiệu cùng các bạn quan tâm 2 bài giảng mới tôi vừa upload lên youtube.com. Hai bài này liên quan đến độ nhạy, độ đặc hiệu, và đường biểu diễn ROC (receiver operating characteristic). Đây là loạt bài giảng về dịch tễ học tôi mới soạn và thu âm hôm qua và hôm nay, thể theo lời yêu cầu của vài bạn đọc.

Bài giảng dịch tễ học: độ nhạy, độ đặc hiệu và ROC

Tôi hân hạnh giới thiệu cùng các bạn quan tâm 2 bài giảng mới tôi vừa upload lên youtube.com. Hai bài này liên quan đến độ nhạy, độ đặc hiệu, và đường biểu diễn ROC (receiver operating characteristic). Đây là loạt bài giảng về dịch tễ học tôi mới soạn và thu âm hôm qua và hôm nay, thể theo lời yêu cầu của vài bạn đọc.

Saturday, September 20, 2014

Học thuật VN: an ninh & quốc phòng tăng, khoa học giảm

Đọc câu văn như than thở trong bài "Thật buồn cho cái lò ấp tư tưởng của Hội đồng lý luận trung ương" (1) làm tôi có cảm hứng đếm. Tôi dùng dữ liệu về danh sách phó giáo sư được công bố trong năm 2012 và 2013 để đếm xem số PGS trong 2 năm đó biến chuyển ra sao. Kết quả khá thú vị:

Các tượng đài XHCN dần dần bị sụp đổ

Đọc trên RFI thấy có tin chính quyền Hungary đã quyết định hạ tượng Karl Marx ở khuôn viên đại học Corvinus (1). Thế là 25 năm sau ngày XHCN suy sụp, bức tượng của ông tổ XHCN bị hạ bệ theo cái chủ thuyết của ông luôn. Thật ra, không chỉ Marx, các tượng đài của những người cộng sản "tay tổ" như Lenin, Stalin đều đã bị hạ từ lâu.

Friday, September 19, 2014

Bài giảng thống kê #33: Mô hình hồi qui tuyến tính đa biến

Xin hân hạnh thông báo các bạn quan tâm tôi sẽ tiếp tục loạt bài giảng về phương pháp phân tích dữ liệu với ngôn ngữ R (1). Trong thời gian nằm dưỡng bệnh tôi đã soạn được và thu thanh khoảng 20 bài giảng. Bây giờ tôi phải "export" sang dạng MP4 để có thể upload trên youtube. Hôm nay, tôi mới upload được bài số 33, giới thiệu về mô hình hồi qui tuyến tính đa biến (2).

Wednesday, September 17, 2014

Sách về phân tích dữ liệu với R


Xin thông báo cùng các bạn đọc quan tâm rằng tôi sắp in cuốn sách về phân tích dữ liệu với ngôn ngữ R. Đây là một trong những cuốn sách tâm đắc nhất của tôi. Sau một thời gian trên dưới 10 năm đi giảng trong các workshop từ Nam chí Bắc về phương pháp phân tích dữ liệu, tôi nhận ra rằng VN cần một cuốn sách loại này. Thế là tôi bắt tay vào soạn, và hôm nay đã gửi cho nhà xuất bản in. Hi vọng sẽ phát hành vào tháng 10 năm nay. Bạn đọc nhớ ủng hộ nhé. :-)

Ca sĩ Giang Tử (1/2/1944 – 16/9/2014)


Mới đọc một tin buồn: ca sĩ Giang Tử mới qua đời ở Texas, thọ 70 tuổi. Mới hôm qua tôi xem một video kỉ niệm 20 năm sân khấu của Nguyễn Ngọc Ngạn và nghe Giang Tử ca một bài rất ấn tượng. Và, hôm nọ tôi xem một chương trình ca nhạc Thuý Nga thấy có Giang Tử ca bài "Chuyến đi về sáng", và nghe Nguyễn Ngọc Ngạn nói anh ấy mới vừa trị dứt bệnh ung thư vòm họng, và mừng cho anh thoát nạn. Vậy mà ai ngờ hôm nay nghe tin anh đã đi về cõi vĩnh hằng! Mới hôm kia nghe tin Nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng từ trần, và ngay là Ca sĩ Giang Tử. Thế là thêm một nghệ sĩ trước 1975 giã từ chúng ta.

Monday, September 15, 2014

Lời khuyên của Đường Thái Tông cho Việt Nam


Hỗm rày đọc những tin tức về tội phạm ở Sài Gòn (và VN nói chung) thấy hơi sợ sợ. Thời đại này ra đường là có thể có nguy cơ bị hành hung hay thậm chí bị giết chết. Có khi những cái chết rất vô duyên và vô lí. Có khi chỉ vì một cái nhìn cũng bị gây sự và … chết. Nếu chỉ một vài trường hợp cá biệt thì khó nói gì, nhưng đằng này những sự kiện như thế xảy ra khá thường xuyên từ Bắc chí Nam, nên không thể nói là ngẫu nhiên được. Không ngẫu nhiên tức là có hệ thống. Nhiều người nhận định rằng VN đang trong thời mạt vận?

Mô hình “nghiên cứu khoa học” thời Lê Duẩn


Cuốn Đèn cù của tác giả Trần Đĩnh quá nổi tiếng. Nổi tiếng như cuốn Đêm giữa ban ngày của Vũ Thư Hiên hay Mặt thật của Bùi Tín trước đây. Tôi chưa đọc hết nên chưa có bài điểm sách. Mới đọc đến Chương 9 thấy tác giả kể một câu chuyện liên quan đến suy nghĩ của ông Lê Duẩn về dinh dưỡng và rau muống mà chỉ biết … phì cười. Chuyện kể như sau:

Sunday, September 14, 2014

Nguy cơ phá hoại sông Mekong


Lời giới thiệu:  Xin trân trọng giới thiệu một bài viết mới của tác giả Ngô Thế Vinh về sự huỷ hoại sông Mekong do những con đập từ thượng nguồn của Tàu. Trong 20 năm qua, Bác sĩ Ngô Thế Vinh dành rất nhiều thì giờ để khảo sát thực địa và văn bản để tìm hiểu về sông Mekong và những tác hại từ những con đập do Tàu và vài nước thượng nguồn xây dựng. Tôi gọi anh là người đi trước thời cuộc. Những tác phẩm của anh về Tây nguyên, về Biển Đông và sông Mekong là những cảnh báo “trouble” trước khi sự việc xảy ra.  Ngay bây giờ, tiếng nói của anh về sông Mekong vẫn chưa được nhiều người lắng nghe, nhưng anh vẫn kiên trì, và một ngày nào đó, sau Biển Đông chúng ta sẽ chứng kiến thảm hoạ ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long và lúc đó tôi sợ là quá muộn. 

Friday, September 12, 2014

Cải cách ruộng đất: tội ác vượt chỉ tiêu trên giao

Xin giới thiệu một bài tự thuật về thảm trạng của Cải cáchruộng đất do Nhà thơ Trần Mạnh Hảo kể lại. Các bạn sẽ thấy trong bài này, tác giả can đảm kể lại chuyện anh đấu tố cha mình. Cuộc đấu tố đầy kịch tính. Nhưng nó là tín hiệu cho sự băng hoại về luân thường đạo lí.  Tất cả chỉ nhân danh cái gọi là “đấu tranh giai cấp”. Thật ghê gớm!

Cải cách ruộng đất


Sự kiện mang tên “Cải cách ruộng đất” (CCRĐ) xảy ra ở ngoài Bắc và lúc tôi mới sinh, nên tôi cũng như phần lớn các bạn chỉ biết về sự kiện qua báo chí, văn học, phim ảnh. Sự thật kinh hoàng và đau thương là hàng vạn (?) ngườ bị giết oan và hàng trăm ngàn người bị kết án oan trái. Bẵng đi một thời gian dài, bây giờ người ta đem ra triển lãm về sự kiện kinh hoàng đó! Trong bài này, tôi chỉ muốn chia sẻ cùng các bạn vài suy nghĩ cá nhân liên quan đến mục tiêu, con số tử vong, và những câu chuyện tan thương trong vụ CCRĐ. 



Thế giới facebook

Đọc bài báo trên Tuổi Trẻ viết về facebook (1) tôi thấy rất thú vị, nhưng hình như chỉ một chiều. Đúng là có những người lên fb chỉ để gào thét, chửi bới, tấn công cá nhân, nhưng cũng có những người đàng hoàng mà nhà báo không/chưa nhắc đến. Tôi chỉ mới làm quen với fb, nhưng thấy nó như là một xã hội thu nhỏ như trong phim “The good, the bad, and the ugly”: người tốt có, kẻ xấu có, kẻ ugly cũng có luôn.

Những ấn tượng đầu tiên về nước Úc

Đọc bài dưới đây (1) thấy vui vui. Tác giả có cách viết dí dỏm làm cho người đọc phải mỉm cười thích thú. Phải sống ở Úc mới cảm nhận hết những gì tác giả viết. Ngày xưa, khi đến định cư ở đất nước này, tôi cũng trải qua những ngày tháng đầy ngạc nhiên về con người và cuộc sống ở đây, nhưng là những ngạc nhiên của người quê mới lên thành thị. Còn cái ngạc nhiên của tác giả này là ngạc nhiên của người từ nước lạc hậu sang một nước văn minh. Tất cả đều là một dịp mở mắt.