Wednesday, May 13, 2015

Chất lượng giáo dục VN hơn Mĩ và Úc!

Việt Nam được xếp hạng 12 trên thế giới về chất lượng giáo dục, và với hạng này, chất lượng giáo dục Việt Nam vượt cả Mĩ và Úc (1). Ngạc nhiên? Đó là bảng xếp hạng do nhóm OECD làm, chứ không phải của một nhóm "lơ tơ mơ" nào đâu nhé. Đây có lẽ là một bản tin làm liều thuốc an thần cho rất nhiều người trong ngành giáo dục. Nhưng như người ta thường nói, một phát ngôn mạnh cần phải có những bằng chứng rất tốt. Ngay cả là OECD thì chúng ta cũng phải xét chứng cứ, dữ liệu, chứ đừng bao giờ tin vào hào quang của họ. (Hào quang có khi là giả tạo, dỏm). Tôi e rằng bằng chứng về xếp hạng của OECD chỉ là loại bài tập thống kê, chứ chẳng có ý nghĩa gì trong thực tế.


Đánh giá và xếp hạng một nền giáo dục, không nói ra ai cũng biết là, đòi hỏi nhiều nỗ lực và dữ liệu. Dữ liệu phải từ đầu vào (input), qui trình (process), và đầu ra (output). Mỗi tiêu chí cần phải có nhiều chỉ số định lượng. Quần thể đánh giá phải là tất cả cấp học, từ tiểu học đến trung học. Đề tài đánh giá phải là tổng thể các môn học, chứ không thể tập trung vào 1-2 môn nào đó. Ấy thế mà OECD đánh giá bằng con đường tắt. Họ làm hết sức đơn giản, chỉ dựa vào 1 đầu ra: họ dùng kết quả kiểm tra PISA môn toán và khoa học của 76 quốc gia tham gia vào chương trình kiểm định PISA. Do đó, nói là “toàn cầu” đã là không đúng với sự thật. Một nền giáo dục đâu thể nào đánh giá qua chỉ 2 điểm toán và khoa học của một nhóm học sinh 15 tuổi và chỉ của một năm học. Thật là ngớ ngẩn đến khó tin!

Ngay cả điểm PISA cũng có nhiều vấn đề. Tôi đã download toàn bộ cơ sở dữ liệu PISA của Việt Nam để xem qua cho thoả tính tò mò. Rất nhiều số liệu là “missing data” (do các em học sinh làm bài không được), nên họ phải sử dụng kĩ thuật “imputation” để lấp vào các giá trị khống. Nói cách khác, nhiều số liệu cấp học sinh chỉ là kểt quả của mô hình thống kê, chứ không phải thu thập thực tế từ học sinh. Kĩ thuật imputation là phương pháp khoa học chính thống, nhưng áp dụng cho tình huống quá nhiều missing data thì rất nguy hiểm. Ngoài ra, còn có nhiều vấn đề khác mà tôi đã trình bày trong bài nói chuyện trong Câu lạc bộ “Cà phê Thứ Bảy” ở Sài Gòn hồi năm ngoái (2), và một bài báo trên Tuần Việt Nam (3). Vấn đề không chỉ đơn giản là điểm trung bình nước A cao hơn nước B; vấn đề còn là mức độ khác biệt giữa các học sinh trong một nước, và đó mới phản ảnh một phần chất lượng. Nói tóm lại, có rất nhiều vấn đề về phương pháp trong dữ liệu PISA mà chúng ta phải dè dặt.

Người ta có câu “Garbage in, Garbage out” – đầu vào là rác, thì đầu ra cũng là rác, bất kể sử dụng phương pháp thống kê hay toán học tinh vi nào. Do đó, xếp hạng chất lượng giáo dục dựa vào điểm PISA của 2 môn học (toán và khoa học) từ một nhóm học sinh 15 tuổi là sai ngay từ căn bản, sai từ ý tưởng đến phương pháp. Tiếng Anh có chữ “simplistic”, rất thích hợp cho loại xếp hạng này. Đối với người làm toán hay thống kê loại “connoisseur” thì họ có thể thích làm xếp hạng như thế, nhưng với người có đầu óc khoa học và có suy nghĩ thì đó chỉ là một dạng làm “exercise” mà thôi. Vậy xin các nhà báo và giới quản lí giáo dục đừng quá tốn thì giờ cho loại “trò chơi con số” (mượn chữ của ông tổ cộng sản là V. Lenin) như kiểu xếp hạng của OECD.

===


(2) Bài nói chuyện CLB Cà Phê Thứ Bảy:

5 comments:

Anonymous said...

Như vậy, từ nay sinh viên và học sinh nước Mỹ hay Úc phải sang VN học! Đúng là báo chí VN nhảm nhí.

Anonymous said...

Nước ngoài nên gởi học sinh và sinh viên đến Việt Nam học thói tự sướng và làm Tiến sĩ về đảng Cộng sản, Mác, Lê-nin...
Những người ngu dốt thường khoe khoang bằng cấp dỡm không một nước nào trên thế giới nhìn nhận. Một lần, tình cờ đi trên đường Nguyễn Trãi, một văn phòng bác sĩ với bảng hiệu Thạc sĩ Bác sĩ... Tôi rất ngạc nhiên vì Bác sĩ là bằng cấp cao nhất thế mà có thêm chữ Thạc sĩ đàng trước. Khi hỏi một người quen cũng là bác sĩ, được giải thích là sau khi tốt nghiệp bác sĩ có đi học thêm được thêm bằng Thạc sĩ! Tôi không hiểu khi một người nước ngoài nhìn danh thiếp vị bác sĩ này nghĩ như thế nào.
Trên bảng hiệu một nha sĩ đối diện nhà thờ Tân Định với chữ DENTEL to lớn bằng bề ngang văn phòng.

Hoàng Bình said...

Giáo dục VN nói riêng, xã hội VN nói chung là chuyện dài nhiều tập mà không có tập cuối. Chỉ có 1 cách duy nhất là ...format nó lại thôi, hoặc nếu "có khả năng" thì phải mua 1 "máy tính" mới.
Tôi nhớ có lần anh Tuấn nói rất ghét (hoặc không thích?) người nào không viết gì mà chỉ gởi 1, 2 đường links dẫn tới 1 trang nào đó, như thể bắt anh phải đọc nó vậy. Tôi lại là 1 trong số những người đó, rất mong anh thông cảm vì (riêng) tôi có 1 lý do đặt biệt mà không thể viết được, và văn viết của mình không thể diễn đạt hết cái ý như bài viết của tác giả đó. Nói thế để bây giờ có cớ xin post 2 bài để thêm 1 chút "gia vị" vào bài của anh. Nếu anh không hài lòng thì có thể xóa. Cảm ơn anh nhiều.
http://www.voatiengviet.com/content/chh-tham-hoa-tu-nen-giao-duc-chet-nguoi/2765982.html
http://tuoitre.vn/tin/giao-duc/20150514/chung-ta-dang-day-con-tre-su-doi-tra/746844.html

Anonymous said...

Tôi cũng thấy truyền hình VN đăng tin này , mình cũng đã phì cười ,lắc đầu.Thật là một thông tin của những thằng không có đầu óc

Dunno said...

Riêng tôi thì tôi không cần biết tổ chức OECD là tổ chức nào, có quy mô tầm vóc ra sao, uy tín cở nào và cách đánh giá khoa học đến đâu nên tôi hổng dám có ý kiến nhưng khi đọc được cái tin này, tôi dám nói chắc là cái "thằng cha" OECD là một cha nói ... dóc hoặc nếu thực sự đây là một tổ chức công tâm thì OECDE là một tay ...quan liêu hết biết, không hề có một chút thực tế về thực trạng giáo dục VN !!!

Tôi sinh ra ở SG, học tiểu học, trung học và một năm đại học ở SG, học tiếp đại học thời XHCN rồi đi dạy học ở một tình miền Đông Nam bộ trong 10 năm sau đó.. Tuy hiện nay tôi không còn làm thầy giáo chính thức nữa nhưng công việc của tôi vẫn còn liên hệ với ngành giáo dục và như bạn bè vẫn thường cười ghẹo, tôi là "đại sư tổ" .. vì học-trò-của-học-trò-của-học trò-của-học-trò của tôi hiện đang là thầy cô giáo dạy PTTH và PTCS. Những "đứa lớn nhất" đã... 53t và nhiều "đứa" hiện đang năm trong BGH nhà trường và có vài "đứa" là lảnh đạo của ngành giáo dục cấp tỉnh.

"Chúng" thường xuyên về SG thăm tôi và tôi cũng thường xuyên về nơi dạy học cũ khi ... tài trợ học bổng và phát thường cho các HS...

Trong các buổi trò chuyện, các thầy cô đó đều lắc đâu ngao ngán về chất lương HS.. Không thể phủ nhận là có nhiều HS giỏi thực sự nhưng chất lượng chung là .. quá tệ ... Chuyện đó thì ai cũng biết rồi !!!

Hổng biết cái cha OECD dựa vào đâu mà dám đưa ra cái xếp hạng đó.. Nếu dựa vào kết quả một vài em được giải thưởng trong các kỳ thi Toán Lý .. quốc tế thì OECD chưa biết thế nào là ... đá gà và có thể cũng không biết đến công ..o bế gà đá trước khi đưa ra tỷ thí là như thế nào cả !!!