Saturday, June 6, 2015

Khi nhà khoa học tỏ tình


Chuyện này hay, nên phải viết một cái note. Bài báo khoa học của Ts Caleb Brown trên tập san Current Biology sẽ chẳng có gì đáng chú ý, nếu người đọc không để ý đến phần acknowledgments (cảm tạ) (1). Trong phần này, anh Brown cám ơn nàng đồng nghiệp là Tiến sĩ Lorna O'Brien đã hết lòng giúp đỡ anh ta trong thời gian nghiên cứu, nhưng anh viết thêm câu "Lorna, em muốn thành hôn với anh không?" gây ngạc nhiên trong cộng đồng khoa học.


Nguyên văn câu cảm tạ như sau: "C.M.B. would specifically like to highlight the ongoing and unwavering support of Lorna O’Brien. Lorna, will you marry me?"

Dĩ nhiên, đây là một ngạc nhiên ... thích thú. Cũng là một cách tỏ tình rất … khoa học và sáng tạo. Khi ban biên tập được hỏi là họ nghĩ gì, họ nói đây là lần đầu tiên thấy kiểu tỏ tình như thế, và họ chúc chàng và nàng sẽ gặp may mắn.

Tin mới nhất cho biết nàng đã nói "yes" (2). Thế là một câu chuyện kết thúc có hậu và đẹp.

Thông thường thì hiếm có ai đem chuyện cá nhân lên phần acknowledgments. Phần này được ghi rõ là dành để cảm tạ những người đã giúp cho tác giả trong công trình nghiên cứu. Những người đó có thể là giúp trong quá trình thí nghiệm, thu thập dữ liệu, đóng góp bệnh nhân, giúp biên tập bài báo, v.v. Không có tính cá nhân trong đó. 

Ngày nay, một số tập san còn đòi tác giả phải xin phép người được cám ơn. Sở dĩ chuyện này xảy ra là vì có những tác giả mượn "oai hùm" bằng cách viết lời cảm tạ những người nổi tiếng trong ngành dù những người này chẳng dính dáng hay giúp gì cho bài báo. Do đó, có tập san đòi tác giả phải được phép người được cám ơn họ mới in.

Tôi chỉ phân vân một điều, nếu tôi là người phụ trách biên tập một bài báo như thế thì tôi sẽ làm gì. Dù nàng có gật đầu ok hay không thì trường hợp này phải nói là một ngoại lệ. Nếu không khéo trong xử lí nó có thể làm tiền lệ cho nhiều trường hợp khác, và nó biến bài báo khoa học thành nơi viết những lời cá nhân.

====



1 comment:

Anonymous said...

Vâng, nên để cho nó là một ngoại lệ. Một ngoại lệ thú vị và lãng mạn, và làm cho khoa học đỡ khô khan. Nhưng nếu lặp lại sẽ mất hay. Biên tập có thể loại bỏ vì tội đạo văn. Ít nhất cũng là đạo ý tưởng.