Thursday, June 30, 2016

Vặn vẹo chữ nghĩa

Đây là chữ nghĩa tiếng Anh trong khoa học. Có lần tôi nghe một nhận xét và cũng là lời khuyên rằng trong y học, không bao giờ tin vào câu kết luận của một bài báo khoa học, mà phải nhìn vào dữ liệu. Theo thời gian, kinh nghiệm cá nhân của tôi cho thấy lời khuyên của vị trưởng thượng thật đúng. Chẳng hạn như những bài sau đây liên quan đến calcium và vitamin D mà tôi có dịp điểm qua ...

Saturday, June 25, 2016

Một kĩ năng quan trọng trong khoa học: Nói

Hôm qua tôi mời một nhà khoa học gốc Việt đến nói chuyện trong chương trình seminar của lab. Hiếm có một nhà khoa học gốc Việt nào có phong cách trình bày tốt như nhà khoa học này. "Câu chuyện" được trình bày một cách hào hứng, logic, và khúc chiết. Phong cách tự nhiên, thong thả, nhưng giữ đúng giờ. Cách trả lời câu hỏi một cách lịch sự, nho nhã. Trong khán phòng, ai cũng khen anh chàng này. Tất cả những khía cạnh đó làm tôi hài lòng vì mình đã mời đúng người -- the right person. Hài lòng hơn nữa là không làm mình mất mặt là người Việt. Điều này làm tôi có cảm hứng viết cái note này về kĩ năng trình bày trong khoa học.

Monday, June 20, 2016

Người tị nạn thời nay


Hôm qua xem một phóng sự về tình cảnh của người tị nạn A Phú Hãn (Afghanistan) và Ba Tư (Iran) ở Nauru mà cảm giác buồn vui lẫn lộn, và không thể không so sánh & hồi tưởng về cái thời người Việt tị nạn bên Thái Lan và các nước Đông Nam Á vào thập niên 1980s ...

Saturday, June 18, 2016

Lan man chuyện thế sự

Định viết lại cảm nhận của tôi về buổi tiếp xúc với bà Bộ trưởng Y tế khi bà ấy ghé thăm Viện Garvan để khánh thành chương trình "Know Your Bone", nhưng chẳng biết viết gì. Thôi thì tôi viết lan man vài dòng về chuyện thời sự để gọi là nhật kí tháng 6 ... 

Tuesday, June 14, 2016

Cảm tính hoá con số

Hôm nọ, nhóm chúng tôi có một cuộc tranh luận nho nhỏ về cách diễn tả một con số. Một chuyên gia truyền thông viết rằng "In Australia a bone is broken due to poor bone health every 3.4 minutes" (Ở Úc, cứ mỗi 3.4 phút thì có một người bị gãy xương). Phe khoa học thì phản đối cách diễn tả đó, vì họ cho rằng nó ... buồn cười và trẻ con. Phe truyền thông thì nói cách diễn tả đó bình thường, và họ nói chẳng có gì sai cả. Tôi thì có cảm tình với phe khoa học, dù biết rằng họ không chỉ ra được cái sai trong cách phát biểu đó, nên họ chỉ nói ... trẻ con. Đây là một cách nói rất phổ biến, nhưng cũng là một vấn đề hơi tinh vi về mặt thống kê.

Cô đơn?

Hôm kia, tôi đi dự buổi giảng công chúng và chợt tiếp thu một ý hay hay. Diễn giả, đương kim bộ trưởng và cựu nhà báo đài ABC, cho biết một thông tin hơi bất ngờ. Bà nói những người đạt đỉnh cao trong chính trị và nghệ thuật hay bất cứ lĩnh vực nào, tuy nhìn bề ngoài họ có vẻ phấn chấn, nhưng trong thực tế đời thường thì họ rất ... cô đơn.

Wednesday, June 8, 2016

Lời "thú tội" của một nhà khoa học lãng phí


Gần đây, có nhiều người trong giới chính trị, và thậm chí trong giới khoa học, cho rằng rất nhiều nghiên cứu khoa học hiện nay là lãng phí tiền của của người dân đóng thuế. Lãng phí là vì họ cho rằng có quá nhiều kết quả nghiên cứu vô bổ hoàn toàn xa rời thực tế; rằng có quá nhiều nghiên cứu không được ứng dụng trong thực tế (hoặc ứng dụng thất bại); rằng lãng phí là do nhiều kết quả nghiên cứu không lặp lại được (gọi là tái lập hay reproducibility). Có người ước tính rằng trên thế giới, số tiền lãng phí mỗi năm cho những nghiên cứu như thế có thể lên đến >150 tỉ USD!

Tuesday, June 7, 2016

Thông báo lớp học "Thiết kế nghiên cứu và phân tích dữ liệu"


Vùng Đồng bằng sông Cửu Long (hay miền Tây nói chung) dù có tiếng là dựa lúa của cả nước nhưng lại là một địa phương kém về nghiên cứu khoa học. Sự hiện diện của các nhà khoa học trong vùng trên các diễn đàn khoa học quốc gia và quốc tế còn rất khiêm tốn. Trong những chuyến công tác ở bên nhà, rất nhiều bạn đề nghị tổ chức một vài lớp học ở miền Tây, và cơ hội này đã đến. Trong chiều hướng góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cho vùng, chúng tôi hân hạnh thông báo một lớp học về thiết kế nghiên cứu và phân tích dữ liệu sẽ được thực hiện tại Rạch Giá từ ngày 20/7/2016 đến ngày 24/7/2016. (Nhân dịp này các bạn có thể ghé thăm Kiên Giang -- Rạch Giá quê tôi để thưởng thức ẩm thực độc đáo và ngon. Tôi nói thật chứ không quảng cáo đâu). 

Monday, June 6, 2016

Rupert Neudeck qua đời

Một tin buồn: Ông Rupert Neudeck, người Đức, một đại ân nhân của "thuyền nhân" Việt Nam vừa qua đời ở tuổi 77. Những thuyền nhân thời thập niên 1980 không ai mà không biết đến con tàu Cap Anamur do ông khởi xướng. Con tàu này đã cứu vớt hàng ngàn thuyền nhân và giúp họ định cư ở nước ngoài an toàn. Nếu không có con tàu này, biết đâu hàng ngàn người Việt đã làm mồi cho cá mập. Cứu một người đã là ân nhân, cứu hàng ngàn người thì phải nói là "đại ân nhân". Xin có lời chia buồn cùng gia đình ông.



Saturday, June 4, 2016

Bệnh tiểu đường ở TP Hồ Chí Minh đang ở ngưỡng "dịch bệnh"

Đây là một "hoa trái" đầu tiên của công trình VOS (Vietnam Osteoporosis Study) mà tôi đã có dịp giới thiệu trước đây. Trong nghiên cứu này, chúng tôi quan tâm đến các bệnh mãn tính, kể cả tiểu đường và loãng xương. Dựa vào dữ liệu mới thu thập trên 1300 người, chúng tôi phát hiện rằng số người mắc bệnh tiểu đường ở TP Hồ Chí Minh đã ở ngưỡng có thể nói là "dịch bệnh". Nhưng điều đáng ngại là đa số những người mắc bệnh không biết mình mắc bệnh!